ဝတၴဳ
ဗညာနဲ
“သႛဵပှာန္ဇှးအာပှာန္ သီီဂြံဒှာဲဝဲါတုဲ ဓဝဲါဂွ္မြဲဓဝ္ ႐ုပ္ဖ်ဵေထာံဂွ္ ဟြံေထက္ရ၊ ႐ုပ္ဖ်ဵေထာံဖအုိတ္ေရာင္ဒွ္အာမၢး ကတဵကတဵဂလဵဂလဵဏံ ဂိမံင္စုိတ္ညးသၠအ္တုဲ သြက္ဂြံပေလဝ္ပေလတ္စကုီ ဝ႘ျဇဟတ္သြက္ဂြံကေလင္ပေလဝ္ကုီ ဂြံအေခါင္ခုိဟ္ရ၊ ယဝ္ခါရ ဟြံႏုက္ဖ်ဵဒပ္ မြဲသာ္ ဒပ္ကဝက္ကဝုဲ ေဖ်ံစြံလဝ္မၢး အေခါင္စ႘ဇန္ ဗြဲလၲဴေတံ ဟြံကေလင္ဂြံတုဲ ယက္ပှာန္ဓဂုဲဒံဿင္တံဂွ္ေလဝ္ ေအဲျဇပၜဳိတ္ေစွ္အာ သုိက္က္မာန္ရ။ ဆႏၵတၜဗာန္ ဟြံမိက္ႏုက္ေထာံဒပ္ဏီရ။ ဆၢး ညးပတိတ္အသံအမိင္တၜတိနာဲပု႙ ၐက္ေလာန္စဵအာရတုဲ ဂြံကေလင္ေခၜဝ္ဂွ္ အခိင္ဟြံမြဲကုီ ဟြံဂံင္ေခၜဝ္ကုီတုဲ သုီကုႝစုိတ္ဆႏၵဟြံမြဲလးလး ႏုက္ေဖ်ံေထာံဒပ္ လကၠရဵအုိတ္ရ။
ကယ်ာန္စာန္စးအသံအမိင္တၜတိဟြံမာန္ အေႏွန္စုိတ္ဓါတ္ေအဲျဇဒဿံင္ဂွ္ ႀသဳိဟ္လးဂှိင္ဝန္ ဗှ႘ဝဏ္မုကၡဝါဆာဲ ေကုာံ နန္သာဲေလဝ္ ဟြံမိက္ေဆင္မုက္တုဲ ပတပ္စဵအာဂၜံင္ ဍဳင္ေၾသင္ဇေရင္အၥာဇကုမူလတံတဲေတံရ။
(၃)
ပႜဲသကၠရာဇ္ -၁၁၁၈ အခိင္ပယ်ာံဂိမွႏၲဥတုဂွ္ သှဗဿာအံင္ေဇယ်တံ ပေကာံပေကဝ္ျဇဟတ္တုဲ သြက္ဂြံဗတုိက္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ လုိအ္လုပ္ၐက္ကၜဳင္ဍဳင္သရက္ေတံရ။ လၛဳႝကလုတ္ပေတာံလဝ္တျမအ္ လၛဳႝအေယာင္အလာခမ႘သင္ နဲျပယာဲနာနာသာ္ ဟုဲႏွဵျပးေပင္ဒဿံင္ဇေရင္ပြ႘ပြဴမၛးဍဳင္ဟံသာဝတ႘ရ။ ဟုိတ္ေဍံဂြံလုပ္ကၜဳင္ဂွ္ ပ႐ုိင္သၨဳိင္သရာဲပှာန္တၜဗာန္ ဟြံမြဲပႜဲဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဂွ္မြဲသာ္ စုိတ္ဂိဓေဇာတ္ဂွ္ေလဝ္ ပါဒဿံင္မြဲသာ္ကုီရ။ အခိင္ဗဿာတံ လုပ္ဗတုိက္ဍဳင္မန္အလန္ဏံဂွ္ သၠဳိပ္ပှာန္ပိတၜ ေကာပ္ကာဲဒဿံင္ပှာန္ဂွ္ တၜဗာန္မြဲဒဒွ္ရ ဟြံမြဲဍာံျပေဇတ္ ဗဿာတံကၜးစုိတ္တုဲ ဍဳိက္လုပ္ဗတုိက္မန္တံရ။ ေကဝ္ရံင္ပှာန္ၐါလၸာ္ဏံမၢး လၸာ္မန္တံ အကာဲ အရာအေယာင္အလာ ဟြံခုိဟ္ေအွ္တုဲ စုိပ္အာကဆံင္ဒးဂၜာဲသရာဲပှာန္ခုိဟ္ရ။
ပႜဲဍဳင္ေၾသင္ ပႜဲဍဳင္ေၾသင္ ပႜဲဍဳင္ေၾသင္ဏံရ။ “ဒကာတၜဗာန္ နဴတေနံဏံ မိင္ရမ်ာင္ဗ႐ုမံင္ကုီဟာ” “မိင္မံင္ရက်ာ္” “မုညးဟုီေရာ ဒကာ” “သြက္ဂြံဗတုိက္ပတိတ္ေထာံ ဗဿာအံင္ေဇယ်ရက်ာ္” “ကိစၥဏံ လညာတ္ဒကာ ဗုီလုႝႏြံေရာ” “အဲဍိက္ဂွ္ တၜညးဟြံေစွ္စုိတ္တဲု ႐ုပ္ေဖ်ံနင္နဴဍဳင္အင္ဝေတံေရာင္က်ာ္ ဂြိင္ေဖက္တၜညးဟြံေစွ္စုိတ္တုဲ သၛ႘သၛိတ္မံင္ရက်ာ္” “လၲဴကိစၥေကာန္ဝုတ္ညးဂွ္ ဒကာဗုီလုႝဂြံမိင္လဝ္ကုီေရာ” “သရာဲပှာန္ မအံင္ဇှးကၜဳင္ဂွ္ ညးအပ္စကုႝေကာန္ဝုတ္ညးမိနန္သာ္ရက်ာ္” “ပေရင္ဏံဗုီလုႝဒကာေစွ္စုိတ္ေရာ” က်ာ္ေဇှာ္အၥာဝိမလ မေကင္ဒွ္ကၜဳင္လဝ္အၥာဇကုနဴတံမူလ သဿာန္တုိန္တၜဗာန္ဗှတ္မြဲဝါ ၐါဝါ ပိဝါကုီေလဝ္ တၜဗာန္ငၛဳင္ငၛသၛိတ္ျဇဒဿံင္ရ။
“ရံင္ကုႝဍဳင္ ရံင္ကုႝဂကူသာသနာတုဲ ဒကာဒးအာေထက္ေဏာင္ ကိစၥဏံအုိႆုီ အဲေကတ္တာလ်ဳိင္ဖအုိတ္ လၸဂြိင္ေစွ္စုိတ္ ေသင္ဟာ ဒကာ” “က်ာ္ေဇှာ္အၥာေလဝ္ ဒွ္ဒံဿင္အၥာအဲဍိက္တံမူလကၜာအုိတ္ရေတွ္ က်ာ္ေဇှာ္မိပ္စုိတ္ေတွ္ အဲဍိက္အာကုႝေရာင္က်ာ္”
က်ာ္ေဇှာ္အၥာဝိမလ မိပ္စုိတ္ေလာန္တုဲ က်ာ္ေဇှာ္အၥာကုီ သုီကုႝဒကာဘာညးအာယုဝၯိတံ ပလံင္ဏာ တၜဗာန္ပတုိန္ဏာနန္ ဟံသာဝတ႘ရ။ တၜဗာန္ စုိပ္မံင္နန္ဟံသာဝတ႘ရေရာင္ပ႐ုိင္တံဂွ္ မြဲဒၿမိပ္ဓဝ္ ထှာန္ေကၜာံအာအလုံဍဳင္ဟံသာဝတ႘ရ။ အခိင္ဂွ္ ဇေရင္ဝုတ္ဒုိဟ္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ ပဿတ္ပှာန္ထှာန္ဒဿံင္အေတံမြဲလၥဳတ္ အဏံမြဲလၥဳတ္တုဲ သၠဳိပ္ပှာန္တၜက်ိန္၊ တၜေကၜပ္၊ တၜသၨင္တံေလဝ္ ဗက္ဗတုိက္ထိင္ဒံဿင္ရ။ နကုႝမတ္ပှာန္သၛ႘ရံင္မၢး မန္ဂွ္ ဒွ္ပှာန္ဒုင္တုဲ ဗဿာအံင္ေဇယ်ဂွ္ ဒွ္ပှာန္ထပက္ေရာင္။ ပႜဲအခိင္အၾကာ ေပဲါဗတုိက္ဂ္ွ တၜက်ိန္၊ တၜေကၜပ္၊ တၜသၨင္တံေလဝ္ မိင္ပ႐ုိင္တၜဗာန္စုိပ္ကၜဳင္တုဲ ျပာပ္ကၜဳင္ဒုင္တၜဳင္ ဆုႝမုက္ကုတၜဗာန္ရ။ မိပ္စုိတ္ကတုိင္ကမွ္ ဂြံတုိန္ျဇဟတ္အုိတ္ရ။ ပႜဲအပႜဲနန္ဏံ ညးဟြံမိပ္စုိတ္ႏြံမံင္ရ။ ညးတှဟ္သၟာင္ဟြံေသင္ ဒါန္အသူေကှင္ တၜဗာန္ မိျဇဟာန္နန္သာဲရအဵ။ နဴကၜာဟြံဂြံဗတုိက္သီဍဳင္အင္ဝဂွ္ ဘဝမိနန္သာဲ ဒွ္ေကာန္ညးသၠဳိပ္ပှာန္မြဲရ။ ေပဲါဗတုိက္ဍဳင္အင္ဝတုဲ အခါကေလင္စဵစုိပ္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဂ္ွ အဝုႝနဴသေကံတဲတၜတိျဗမာန္တိ ရာဇာေသနာပတိဂွ္ ဗညာဒလ ဒွ္ဨကရာဇ္တၜတိနာဲညးဍဳင္ ဟံသာဝတ႘ရ။ မြဲအခိင္ဓဝ္ ကေဝင္ျဇဟာန္ဇကုေၾတံ ေဢာံနန္သာဲေလဝ္ ဒွ္အာေကာန္ဝုတ္ဨကရာဇ္တုဲ ပေရင္ဆက္ေစၜာံ တၜဗာန္ကုႝနန္သာဲတံ ေဍံဟြံတုပ္ကုႝတမၜာေတံတုဲ ေဍံဂေဒင္ဂဒုင္အာရ။ ဘဝနန္သာဲဂွ္ ေကာန္ဝုတ္ဨကရာဇ္ ဘဝဇကုဂွ္ ဍိက္ယုိက္ေဂၜင္အသံအမိင္တၜညး ရဵသာ္ဏံသတုီဗၵင္ေမတၲာစုႝဒှာတုီအာရ၊ သာ္လုႝဒွ္ဒွ္ရ၊ ဂုဏ္ပကာသနကဆံင္အလံင္တံဂွ္ ဗၢပ္ထပ္စုတ္ ပႜဲကြပ္သံေယာဇုိန္ေမတၲာဂွ္ သဘဵေဍံ ဒ္ွဟြံမာန္ရ၊ ဟြံဂြံေဟင္ရ။
“ေပဲါဗတုိက္အလန္ဏံ ယဝ္ခါရ အံင္ဇှးအာမၢး အတုိင္ပဿိက္စုိတ္ဆႏၵတၜဗာန္ ဖႜဳိက္ဗေပင္ကုႝဖအုိတ္ေရာင္” ရဵသာ္ဏံ ရမ်ာင္ တၜညးဗညာဒလ ျဗဳတိတ္ကၜဳင္ေလၵာဝ္ခမ႘သင္ ေလၵာဝ္ညးေဇှာ္ မှဳံပႜဲဝင္နန္တံဂွ္ရ။ ကိစၥဏံဂြံမိင္ေကတ္ နကုႝကေတာဝ္တုဲ သြက္ဂကူ၊ သြက္ဍဳင္၊ သြက္ဂြံဒုင္ဂုိင္ေကတ္ေမတၲာ မဗုအးဆာဲ နဴသဿာယ်နန္သာဲဂွ္ ဒွ္အခိင္ဒွ္အခါခုိဟ္ေရာင္ ခ်ပ္တုဲ စုိတ္ဓါတ္တၜဗာန္ေတံ ငၛဳဟ္တုိန္ကၜဳင္မံင္ ႀသဵႀသဵ ညံင္ရဲဍာ္ဒ႘လုႝကၜဳင္ရ။ ကေမၜာင္ေပါင္မွ ညးမႏြံျပာပ္ခစမံင္နန္သာဲတံဂွ္ေလဝ္ ဒဒွ္ရ ဂြံမိင္ကၜဳင္လဝ္ပ႐ုိင္ဗုီဏံဂွ္ ကေလင္ေဖ်ံဖံက္ေသဝ္ ကုၾတနာဲညးတံမိနန္သာဲရ။ နန္သာဲ မုသၸမာန္ဏီေရာ၊ ပေရင္ပှာန္ေလဝ္ နန္သာဲဟြံတီ၊ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ နန္သာဲစုိတ္ဟြံလုပ္စ ပႜဲစုိတ္ဇဵဆႏၵနန္သာဲေတံ လံင္လုိအ္ေဇြာဝ္တိတ္ကၜဳင္ဒဿံင္ ဂၜံင္ႏြံမြဲတှဳင္ မတြံဂး “ကုႝဂြံမံင္မြဲပႜဲသှိင္ႀသဳိဟ္ေကာထပု႙ညိ”ရဵသာ္ဝြံ မံင္သာ္ဏံသက္က္တုဲ မိပ္စုိတ္ဟာ၊ ေအာန္စုိတ္ဟာ ဓဝ္ဓဝိင္ေတံ လုပ္ခ်႘ဂတဝ္ဂ႐ုိက္ဂေရင္ဒံဿင္ဖ်ဳန္ၿဂဳိဟ္နန္သာဲရ။ ေကာန္တဿံယုိက္မုက္ဒဿံင္ဟြံသၠဳတ္ရ ေကှာတ္တဲ “ယြံ တၜ႘ပုိန္က်ာ္ သဗၺညဳ၊ ပႜဲမုက္ပှာန္ေတံ ေကာထပု႙တၜဗာန္မြဲ သုီကုႝအႏၲရာဲဟြံမြဲမြဲသာ္ ကုႝဂြံကေလင္စဵကၜဳင္သုီေပဲါအံင္ဇှးညိက်ာ္” နန္သာဲမြဲ ရာဒှာ ပတၲာေဖႜာတ္ျပင္ဏာမံင္ သြက္သၢံင္ျဇဟာန္ဇကု ပႜဲဂတက်ာ္သဗၺညဳဂ္ွ အလန္ဂၜဳိင္င္ကုႝဝါရ။
မြဲတၛဲ - ၐါတၛဲ - ပိတၛဲ၊ တၛဲေတံဟြံလအ္ေအွ္ ပ႐ုိင္သၨဳိင္သှဒဒွ္ရက်တုဲ ျပးဇးၿဂိပ္ဒဵကေလင္စဵအာဂွ္ လုႝလုပ္စုိပ္ကၜဳင္ ပႜဲနန္ဟံ သာဝတ႘ရ။ ညးဍဳင္ကြာန္ဂကူမန္တံေလဝ္ မိပ္သၨိပ္ေသၜာင္ဗပဝ္ အုႝဇုိတ္မံင္ဖအုိတ္ရ။ ကေမၜာင္ေမွာင္မွ မျပာပ္ခစမံင္နန္သာဲဂမၜဳိင္ “အလန္ဏံ ဒါတ္တိေဗၜတ္ေတွ္ ေဗၜတ္ရ၊ ဘဝတၜနန္ပု႙နန္သာဲ ဟြံေဗၜတ္တိတ္ နဴခဿိပ္ဂၜဳင္တဲတၜဗာန္ရ” ရမ်ာင္သာ္ဏံ ျဗဳယ်တ္တိတ္ကၜဳင္မံင္အၾကာကေတာဝ္နန္သာဲအကၜာမိင္ညိ၊ ဟြံမိင္ညိရ။ ဂတမုက္ကေမၜာင္ေပါင္မွတံ နန္သာဲမြဲ ဒးထိင္မံင္ သိကၡာတဿာကေလွ္ရ။ အၾကာအၾကာဂွ္ ရပ္ဂရးဂြံစာံဂွ္ေလဝ္ ပႜဲစုိတ္နန္သာဲေတံ ယံင္မံင္ထပ္ကုႝထပ္ရ။ ပႜဲဂိမွႏၲဥတုမတ္ျဗဲေတံ ေလဝ္အး အကးေတံေလဝ္ေကဝ္ဆာဲ အခိင္ပယ်ာံဇိုင္သဝ္ဂွ္ ဒပ္ပှာန္မန္တအ္ဂြံေပၚဲအံင္ဇှးတုဲေဂၜါဲဇက္လုပ္ကၜဳင္ဒဿံင္ ပႜဲဍဳင္ဟံသာေတ႘ရ။ ကေရာင္ပှာန္ဒပ္တၜဗာန္တအ္ ႏြံမံင္လကၠရဵအိုတ္တုုဲ တၛဲဂွ္အခိင္ဂွ္စဵဟြံဂတာပ္တုဲ တၛဲဂတေတံျပာပ္စဵ ကၜဳင္မံင္္သိုက္က္ရ။ ပႜဲတၛဲဒပ္ပှာန္ေကႅင္စဵဂွ္ အခိင္ဗၲံဒၥိတ္နာဍ႘ တၜညးဗညာဒလေကာ္သၸေကာံဓ႐ုီ ေကုာံ အမာတ္သၠဳိပ္ပှာန္ဂမၜဳိင္ တုဲ----
“တၜဗာန္ဂွ္ဒွ္သၠဳိပ္ပှာန္ေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္ဓမၼတာမြဲရ၊ ဂြံထပ္တဲကုႝေကာန္ဝုတ္အဲနန္သာဲဂွ္ ဟြံေထက္ႀကဳိက္ရ၊ စှးဂွ္အမာတ္တံ ဂၜာဲေကာန္ဝုတ္သေမၛဟ္ေသဌ႘႐ုပ္သာ္ ေက်ဝ္ေဂါဝ္မြဲ ကုႝစေဍံညိ၊ ထဝ္ၾသန္တအ္ဂွ္ ဗြဲမဂဝ္ပတိတ္ကုႝေဍံညိ” ရဵသာ္ဏံ အသံအမိင္တၜညးဗညာဒလတိတ္ကၜဳင္သာ္ဏံတုဲ အမာတ္ဂမၜဳိင္ ဓ႐ုိက္တိတ္အာကႜဳိပ္ရ၊ သရာဲပှာန္တံေလဝ္ၿဂိဳဟ္ဖါဲဇိုင္တဲ လာဲအာရ၊ သာ္လုႝဂြံသၸေရာ အမိင္ဂွ္အမိင္ရ၊ တၜဗာန္ဂွ္တၜဗာန္ရေရာင္၊ ပ႐ုိင္ဝါစာဂလာန္တၜညးဟြံမံင္မြဲဓဝ္သစၥာဂတိိပါင္ဂွ္ မြဲဒၿမိပ္ဓဝ္ ျပးေပင္ကဿိဳဟ္အာ အလံုဍဳင္ဟံသာဝတ႘မြဲရ၊ သၠိဳပ္ပှာန္တအ္ေလဝ္ ပေရင္တၜညး ရာဇာဓိရာဇ္ ေကုာံ တၜညးဗညာဒလ ဗီုလစြံစိုတ္ လၲဴသရာဲသၢံင္ပှာန္ဂွ္ ၐတ္ခ်ိင္ဏာဗၵာတဲု ျဇေဟာံတဵဒဿံင္ စိုတ္အိုတ္ရ။ ဗီုတၜဗာန္တအ္ အေဃာကေလင္စဵကၜဳင္ ဟြံဂြံလုပ္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဂွ္ ပ႐ိုင္သၨိဳင္ဗီုဏအ္ တၜဗာန္မိင္ဒးတဲု ဟြံလုပ္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘မဲြသာ္ ဂါံေကၜာံလုပ္အာ ပႜဲဍဳင္ေၾသင္ ဇေရင္အၥာဇကုတဲု ေကှာတ္တဲ ေကုာံ သၠအ္ရဲ ဒပ္ပှာန္ဇကု ဆဲုပဲါေစွ္အာ လၸာ္သၜဳင္က်ာ ဍဳင္ေၾသင္ ဇေရင္ဒိုဟ္ၐ႘သၲာင္ဒီုမံင္မြဲဒှာဲရ၊ ကၜာဟြံဂြံအာဂွ္ ဗၠန္ဏာ အေရဝ္ကႝု သၠိဳပ္ပှာန္ပိတၜ တၜက်ိန္၊ တၜေကၜပ္၊ တၜသၨင္တံ “သဟာဲတအ္ ဆက္တဲု စႝုဒှာအာဍဳင္ညိ အဲဂွ္ ဒုင္စဝါတ္ေလာန္တဲု ျပဟ္ဟ္ဏအ္ အဲတိတ္အာေရာင္ မြဲတၛဲ တၜတိပ႙ု လညာတ္ညးကၜးကၜဳင္ ေကာ္အဲမၢး အဲကေလင္စဵကၜဳင္ ပၜန္ေရာင္၊ တာလ်ိဳင္ဂကူပ႙ုဂွ္ တၛဲကာလလႝုေလဝ္ ဝိုတ္ဟြံမာန္ ဗွ္ဗှဳဟ္ဒဿံင္ လဿိဳန္ထာဝရရ” ရဵသာ္ဏံ ဗၠန္ဖ်န္ဏာတဲု ႏူဂွ္ မြဲအဆံင္ စိုပ္အာပႜဲထီုတံၠေဂါမ္ေတံရအဵ။
ပ႐ိုင္သၨိဳင္ ပႜဲဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဏံ လတူတၜညးပႜဲဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဏံ လတူတၜညးဗညာဒလစ လံင္ေမွာံကိုဋ္သိကၡာသမာဓိ သြက္ဂြံအာဂတ ပၜတရဵကႝု ဂကူမန္ဂွ္္ သၠိဳပ္ပှာန္တံကီု ညးဍဳင္ကြာန္တံကီု ဓဝ္ေရွ္ေသွ္ ေအာန္ကၜဳင္ရ၊ ဂလာန္ပေတွ္ေယာင္ယာ ကၜဳင္ရ။ ဆဂး ရန္ကႝုဍဳင္ ရန္ကႝုဂကူဘဝဂကူမန္တံတဲု သၠိဳပ္ပှာန္တံ ယိုက္ေဂၜင္ေကတ္မံင္တာလ်ိဳင္ ဍိဳက္က္ေပင္င္ရ။ ပႜဲဍဳင္ဟံသာဝတ႘ဏံ ဒဒွ္ရ တၜဗာန္ဟြံမြဲရေရာင္ သှဗဿာ အံင္ေဇယ်တံ တီေကတ္တဲု ပႜဲဲသကၠရာဇ္- ၁၁၁၉ ဂိတုစဲေစြက္ဂွ္ ကေလင္ဝိုင္ဗိုင္ကေရပ္မန္တံ မြဲဝါပၜန္ရ။ ဒပ္ပှာန္သီုၐါလၸာ္ ခ်ိဳတ္တဵဗြဲမဂၜိဳင္ရ၊ ဗြဲေတဿင္ ညးဍဳင္ကြာန္ ဂကူမန္တံ ခ်ိဳတ္ဟြံ ေအာန္လးလးရ။ လတူအကာဲအရာဏံ အေယာင္အလာဍဳင္ ဟံသာဝတ႘ဟြံဆာဲေဂါအ္ေအွ္ရ။ တၜဳင္လအာဗီုျပင္ဏံ တၜညးဗညာဒလ တီေကတ္တဲု ဂၜာဲနဲ သြက္ဂြံပေဒါံပှာန္ရ။ ခမ႘သင္ ေသာင္ကလးဓဝ္ ဟီုဒွ္သွ္လာဲဂမၜိဳင္ ပေကာံေကတ္တဲု ဗလးဏာ ညံင္ရဵ ပင္ယသေျဂာတိတ္အာ ဟီုဂးဗေဒါံ ရာဇာဓိရာဇ္ ညံင္ဟြံဂြံေဝင္ပှာန္ ပႜဲဍဳင္အင္ဝကီုရ။ ဆၢးဗဿာအံင္ယ်ဂွ္ စရာဲဍာ္ေဒၠဝ္ပညာဟြံမြဲ ဆက္ၐက္ေစွ္ကၜဳင္ႏူဘဝလဿေဇှာ္တုဲ ဆီမာနပှာန္ဗာန္ေစာဲမံင္ပႜဲကႜဟ္တုဲ “မိက္ဂြံေဒါံပှာန္မၢး ဒးဆက္ကြာဲကုႝၾသန္ဘ႑ာ ေကုာံေကာန္ဝုတ္ဂွ္ေဏာင္” ေကႅင္ဟုီဗၢန္နင္တုဲ ကေရာံညးမအာတ္ေဆင္ ကုႝကိစၥေဒါံပှာန္တံဂွ္ နကုႝဥပၸါဲဝုႝစှာဲဗဿာသြက္ဂြံေကတ္ပ႐ုိင္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ ျဗဵဗဿာႏြံကုႝ႐ုပ္သာ္ေက်ဝ္ဆာဲမဇျဗဵစရာဲဍဳင္ဂွ္ လီပေတာံလဝ္ ေကာန္ဝုတ္အံင္ေဇယ်တုဲ အံင္ေဇယ် ေရွ္ေသွ္မံင္ဇကုေရာင္သြံ တၜညးဗညာဒလ ဂလာန္ပေတွ္လုပ္ကၜဳင္တဲု လၲဴလဿအံင္ေဇယ်ဂွ္ ဗှတ္ပိသတၲဟတၜညးဓဝ္လ်ဴင္လုပ္ကၜဳင္ရ၊ ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္ ခမ႘သင္တၜပညာညးဍဳင္ကြာန္တၜပညာ မှဳံပႜဲဍဳင္ဟံသာဝတ႘တံဂွ္ ဟြံေစွ္မံင္စိုတ္အေဃခါတ္မံင္အကာဲရ။ ပႜဲအာပႜဲဂွ္တိုက္လိက္ပရိယတၲိေဇှာ္အိုတ္ ဘာမဂၤလရံသ႘က်ာ္ေဇှာ္အၥာေကရ ဟုီ္မၢးတဿာဒ႘ရုဲေလဝ္ဟြံေစွ္စိုတ္ရ၊ ဒဿါႏူဂွ္ရပႜဲတၛဲသီဂိတုပသာ္၈-မံက္ဂွ္ ထၞးဟိုတ္အာေလၛာဝ္က်ာ္ညံင္င္ အာဗလိုပ္ျဇဲညံင္င္တုဲ ျပာပ္လုပ္ ကြာ္စိုပ္အာဒှါဲတၜဗာန္တံမေဖ်ံလဝ္ကႜဳိပ္ပႜဲထုီတၠံေဂါမ္ေတံရ။ ဘ႑ထဝ္ၾသန္ဂွ္ တၜညးဗညာဒလဟြံဂိုဟ္ ဂိုဟ္မံင္ေကာန္ဝုတ္တုဲ ပၜ႘ပၜံဒဿံင္အခိင္ရ။ ေဒါံဟြံဂြံေကှာတ္တဲ ပႜဲတၛဲပသာ္ၐါေစြက္ဂွ္ ေဖ်ံသၠဳတ္သြာတ္ ဂြံပအပ္ဆက္ကြာဲကုႝ ဗဿာအံင္ေဇယ်ရ၊ နန္သာဲမုသၸမာန္ဏီေရာ? အာအလုႝဏီေရာ? အာအလုႝဏီေရာ? ညးလုႝမြဲဂြံေကတ္ကသပ္ေရာ? ရဵသာ္ဝြံ ဂၜဳိင္ကုႝသဿာန္ “ေရာ” ဂုႝသၜာန္ဒဿံင္ပဿတ္လှီေသာကနန္သာဲတုဲ “ယြံနာဲျဗဵေကတ္အဆက္္ကုႝေကာထပု႙တၜဗာန္ဟြံဂြံဟာ” သၠံရဲနန္သာဲမံင္မြဲစြံဂွ္ ကုႝဏာကသပ္လညာတ္ရ။ “ညးႏြံမံင္အလုႝေရာအဲဟြံတီ” “ျဒာဟုီညးႏြံဒဿံင္ပႜဲထုီတံၠေဂါမ္ေတံရဂး” “ေကြံဟာ” အာေကာ္တဿံနန္သာဲယြဳီသာကၜဳင္ညိ၊ ျဒာဟုီဂွ္ ပႜဲဝင္နန္ဟံသာဝတ႘ ညးမပလံင္ပ႐ုိင္လိက္တအ္ဂွ္ ခါန္ကှက္လဝ္မှိဟ္ႏြံ -၂၀-တၜရ။ ဍဳိက္ေခ်ံေလဝ္ေစာန္ ဒှာဲဝဲါေလဝ္တုဲဇ႘သာ္ရ၊ ေပှာဝ္မိှဟ္ၐါေစွာ္တၜဂွ္ မာံျဒာပါလုပ္လဿိဟ္မြဲတၜကုီရ။
“ ျဒာေဍင္လိက္ပတၲာံဏံ ပဲါနဴထပုိယ္တၜဗာန္တုဲ ညးလုႝမြဲေလဝ္ကုႝဟြံဂြံ ညံင္ဂြံစုိပ္တဲညးဂွ္ သၸကုႝလ႘ြ မြဲတုဲညိ’’ နန္သာဲဗၠန္ဖ်န္ဟုီတုဲ ဒုင္ကုႝစရိတ္ဍာန္ၐါလၛီကသာပ္ရ။
“ယြံနာဲၿဗဵ ေဖ်ံစုိတ္ပံင္လမ်ဳီတုဲ အဲဍိက္အာကုႝဒုႝစုိပ္ေရာင္’’ ဒုင္ဏာကုႝကတိပါင္ကုမိနန္သာဲရ။
ဇိုင္သဝ္တၛဲပသာ္ေပင္အခိင္ကေကၜင္ကတံေဝင္ထၞးမံင္အရံင္လၸာ္ဒုိဟ္ပလုိတ္ေတံတၜဗာန္ကုီ သီုကုႝက်ာ္ေဇှာ္အၥာပိပန္ဇကု အေဃာခ်ပ္ဓ႐ုီဒဿံင္ ပႜဲစင္ဒပ္ဂွ္ ျဒာေကုာံသၢံင္မြဲတၜတုဲ “ေဍင္လိက္ ပတၲာံရနာဲဒပ္ ” ျဒာဒုင္ကုႝတုဲ “ယြံ ယြံ တင္ဂုဏ္ရ၊ ပ႐ုိင္သၨိဳင္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ေတံ ဗုီလုႝႏြံေရာ ျဒာ’’ “အတိုင္လိက္ပတၲာံဂွ္ရ နာဲဒပ္”
ဗၥိဳပ္ /
သကၠရာဇ္ ၁၁၉- ပသာ္ေပင္ဂယး ေကာထပု႙္တၜဗာန္
သြက္ေကာဗြဲမေအာန္စုိတ္ လှီေသာကမပူဗုိင္ဒဿံင္ဏံေဟင္ နန္သာဲခ်ဴဏာလိက္မြဲတှးရေကာ။
ဘဝနန္သာဲစုိပ္မံင္ဇုိင္တှိန္ထပ္သဿဝ္ရေကာ၊ အတုိင္ဆႏၵနန္ယုႝဒုင္ကတိပါင္ဝါစာဂလာန္ အလုံ ခႏၶနန္သာဲ ပအပ္လဝ္ကုႝ ေကာတုဲဲမံင္ရဂွ္ ေကာဟြံကေလင္ေက်ာဝ္ရံင္နန္သာဲရဟာ ပႜဲဓယူသှိင္ ႀသိဳဟ္သှဂွ္ နန္သာဲဟြံမိက္ဇူလးလးရ၊ ဆာန္မံင္ နန္သာဲဏီ ပႜဲစုိတ္ေကာေတံႏြံမၢး ကၜဳင္ဟံင္ဂုိင္ နန္သာဲမြဲဝါညိ၊ ဂိတပသာ္ုၐါေစြက္ဏံမၢး ခႏၶဘဝနန္သာဲဂွ္ ညးတံ ပအပ္ကုႝဗဿာအံင္ေဇယ်ေဏာင္ ေကာထပု႙။
ေကႅင္ကၜဳင္ရံင္နန္သာဲညိအဵ။
နန္သာဲ
နန္ဟံသာဝတ႘
အေႏွန္တၜဗာန္မုကၡဝါေအာဝ္ ပါင္ခတဝ္ဒဿံင္ဂွ္ က်ာ္ေဇှာ္အၥာေကသရေဟာဝ္လေယ်ာဝ္ေကတ္ ေဍင္လိက္ပံက္တုဲခဏ “ေဒံါေထာံၐုိတ္ဏံရေတွ္ ဝင္ပု႙ဒးခ်ဴဏာပေရံပေရံရ တၜဗာန္ ဗုီလုႝဆက္ သၸေရာအၥာ ကဠ႘ေတံရေတွ္ တၛဲယးအာေကတ္” အေရဝ္က်ာ္ေဇှာ္ေကသရထတ္ဒဿံင္ဂွ္ တၜဗာန္ ခါတ္ရံင္အကာဲတုဲ ဟြံဂံင္ထပ္ဒဿံင္သာ္ သြက္ဂြံအာ-- ေဖ်ံေထာံသၢဳတ္သြာတ္ရ။
ဂိတုပသာ္မြဲေစြက္ ဗၲံဇုိင္သဝ္တၛဲတၜဗာန္တိက္ဗၵဒဿံင္ ပႜဲသၛိဇေရင္ဝုတ္ဒုိဟ္ နန္ထဝ္ဟံသာဝတ႘ရ။
ၿဗဵဗဿာအံင္ေဇယ် ဆက္ကြာဲဏာလဝ္ဂွ္ ပကတိ ပႜဲနန္ထဝ္ဟံသာဝတ႘ အကာဲအရာဗုီကတုႝဒွ္မံင္ဂွ္ ကုႝဏာပ႐ိုင္အံင္ေဇယ်တုဲ ဒွ္မံင္အုိတ္ရတုဲ ပသာ္ၐါေစြက္ဏံမၢး ရဲညးဒုင္တၜဳင္သြက္ဂြံသီနန္ထဝ္ဟံသာဝတ႘ကုီ ဗာ္မြဲဒကုတ္ပုိတ္ၐါဒကုတ္ အံင္ေဇယ် ေဖ်ံပၜီတုဲ မြဲဒှာဲကုႝမြဲဒှာဲ ဟြံေသၛာဲေအွ္ ေဖ်ံစြံလဝ္ဒပ္ႀက႘ႀက႘ရ။
ပယ်ာံနဴဂယးကသုိဏ္ေတံေလဝ္စာ္ သိဿင္တၛဲေတံေလဝ္ပၜးလဝ္ လ်းသာ္ၐတ္တ္တုဲ ပါင္ၾတင္ဓယူ နန္ဟံသာဝတ႘ဂွ္ သုီမႜိဳက္ကုႝက်ာ္ႀသ႘နန္သာဲကြာ္တိတ္ကၜဳင္မြဲလဂံါတုဲမြဲလဂံါရ၊ ဍာ္ရမတ္ဂွ္ေလဝ္ ကင္က႘ ဇုိင္တဲဂွ္ေလဝ္ခ်႘ညိ၊ ဟြံခ်႘ညိ၊ ကြာ္ကၜဳင္ၾကပ္စုိပ္ ပါင္ၾတင္ဍဳင္ဂွ္ “ေဝါတ္” ရမ်ာင္ျဗဳ တိတ္ကၜဳင္မြဲလၥဳတ္တုဲ ---
အေဃာမှိဟ္ဂမိၜဳင္ဘိင္ဘင္ေဟာဠေဟာဠံင္ဒဿံင္ဂွ္ သဿာေခ်ံမြဲတံင္ဂုိင္ ေကတ္နန္သာဲတုဲ ၿဒိပ္ဒဵလလဵတိတ္အာရ၊ အၾကာအၾကာဂွ္ ရမ်ာင္လဵတၛ ရမ်ာင္ဗှဳဟ္ျဇင္တံေလဝ္ ျဗဳတမႛဝ္ဂေအာတ္ဗက္အာညံင္ရဵက်ာလပွ္စိင္အုိတ္ရ၊ ပါင္ၾတင္ဍဳင္ကဿာတ္ဟြံဂတာပ္ သြက္ဂြံဗၲိဳက္ဍဳင္ဟံသာဝတ႘ ဗဿာတံလုိအ္လုပ္ေဟာေဟာတုဲ ေပဲါဗၲိဳက္ကတုႝဒွ္ထှာန္အာရ။
အေႏွန္တၜဗာန္႐ုန္ဂစာန္ ဒရိပ္မံင္ေခ်ံ စုိပ္အာဇေရင္ၐ႘သတုိင္ဂွ္ ့ ့ ့ “ေကာထပု႙” ရမ်ာင္မံက္တိတ္ကၜဳင္သာသာတုဲ တၜဗာန္ ဂစုိင္ေက်ာဝ္ေဖ်ံ မုကၡဝါနန္သာဲ ဆီေပင္ ေဍင္ဒဿံင္အလုံမုက္မြဲရ၊ တၜဗာန္ေဖ်ံနန္သာဲ နဴစးေခ်ံသာသာတုဲ ေက်ာဝ္ရံင္ခႏၶနန္သာဲ ဒဒွ္ရဒးလဵဂွ္ တီအာခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္တုဲ ---့
“နန္သာဲဂြံသၸတၜအယုက္ဟြံေသင္ရေကာ နန္သာဲမုဟြံဒွ္ပုဟ္ က်ာ္ေဇှာ္အၥာတံမင္ဒဿံင္နန္သာဲရ” “ဇကုနန္သာဲ နန္သာဲတီမံင္ဟာ” အေႏွန္ဂွ္တၜဗာန္မိန္ေကတ္ ခႏၶနန္သာဲ ပတိုန္လၲဴစးေခ်ံတုဲ ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ ခုႝပ်ာလုပ္အာ ပႜဲဇေရင္ထုီတၠၠံေဂါမ္ေတံရ၊ ဇကုခႏၶနန္သာဲဍဳိန္ကဝးေစွ္မံင္ဂွ္ က်ာ္အၥာ ေကသရတီဒဒွ္လမ်ဳီဇ႘ဝက နန္သာဲပိၜဳတ္ထေၐက္အာဂွ္တုဲ ့ ့ ့
“ဒကာတၜဗာန္လၸဒွ္ဓဝ္လှီရ တာလ်ဳိင္ဒကာေျပမံင္ရ” က်ာ္အၥာေကသရဟုီထုိင္သးတုဲ ဗြဲမေအာန္ စုိတ္ စံင္ေထာံဇြျဂေထာံဇုတ္ ေဢာံနန္သာဲ ပႜဲပါင္ထုီတၠံေဂါမ္ဂွ္ရ၊ သြက္ဘဝနန္သာဲ ပႜဲပရလုိက္ေတံ ဂြံပေလဲေဂါဝ္စ႐ုိဟ္ဍာ္ ပၚတိသုႏၶရ႘ဂွ္ အေဃာခ်ပ္ဂှန္စ မံင္ဂွ္ေဟင္ ေကာန္ဂကူမန္တံ ရဲဒဵပှာန္ လုိအ္ေဂၜဲါလုပ္ကၜဳင္ ပႜဲဇေရင္ထုီတၠံေဂါမ္ဗြြဲမဂၜိဳင္ဂၜင္တုဲ ဟြံဒွ္သၸကုသုႝမြဲသာ္ သြက္ဂြံဒှာတာဂကူမန္ ကေရာင္ပှာန္တၜဗာန္တံ ဗတုိက္အာဆုတ္အာ ဗတုိက္အာဆုတ္အာေကှာတ္တဲဆုဲေစွ္စုိပ္အာ ဍဳင္ကံႀကိတ္ျဗဝတ႘ေတံရ၊ ပှာန္ဗဿာတံ ခ်ဳိတ္ဗက္ကၜဳင္ဂၜိဳင္ေလာန္တုဲ ပှာန္တံသိင္ေစွ္အာဟြံဂတာပ္လံ ့ ့ ့
“ဂကူပု႙တံ ခ်ဳိတ္အာဒဿံင္ ဟြံေအာန္လးလးရ၊ သြက္ညးတံပု႙တံ ဒက္က်ာ္ေစတ႘တုဲ ဇုိန္ပုိန္ပၚပရအ္ ဏာကုႝညးတံဟြံခုိဟ္ဟာ ဒကာတံ” “ခုိဟ္ဒံဿင္ရက်ာ္” ဒကာဂမိၜဳင္ထံက္ဂလာန္တုဲ ့ ့ ့
ဗဿံက္ဍဳင္ျဗဝတ႘လၲဴကုန္ေဍာတ္မြဲႏြံ ဇေရင္ျပင္ၐ႘သံင္ေရင္ဂွ္ သုီကုႝဒါန္ဖါပ္သင္ ဒက္ပတန္လဝ္ က်ာ္ေစတ႘မြဲတှဳင္ရ၊ မိနန္သာဲကုီ အုိႆုုီသၢံင္ညးဍဳင္ကြာန္ ျပဟ္လလုဲ ၐက္စဵအာ ပႜဲဘဝပရလုိက္ တံ ဌာန္သုဂတိဘုံမၿပဲၿပဲ ကုႝဂြံစသုိင္ ဗြဲတသုိက္ညိ ရန္တဿံတုဲ ပု႙ညးမေသွ္ေသဿဟ္တဵတံ ဇုိန္ပုိန္ျပင္ ဏာရအဵ။
ယြံကေလာပု႙တံ ့ ့ ့မိင္ဗ႐ုဇုိန္ပုိန္ဒုင္တုိန္သာဓုကာညိ၊ မိင္ပ႐ုပု႙တံဇုိန္မၢး ဒုင္တုိန္သာဓုကာအုိတ္ညိအဵ။ ဇုိန္ပုိန္ ဇုိန္ပုိန္ ဇုိန္ပုိန္ သုီဖအုိတ္ရအဵ။ သာဓု သာဓု သာဓု
ရမ်ာင္ဒုင္သာဓုဂွ္ ရမ်ာင္နဴမၛး ပါလုပ္ကၜဳင္မံင္ဟြံေအာန္လးလးတုဲ ျဗဳတမႛဝ္ဂေအာတ္အာ အလုံ ၿဂိဳပ္ဒုႝမြဲရ။
ကာလျခာဟြံလအ္ဂြံ မိင္ေကတ္ပ႐ုိင္အနိဌာ႐ုီမြဲ ---
ပႜဲသကၠရာဇ္ ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ္ ၈-ေစြက္ဂွ္ သၛိကၜတ္နန္ထဝ္မန္တံဒွ္အာဗြဝ္ေဗၲင္တုဲ ဍဳင္ေဇှာ္ဟံ သာဝတ႘မန္တံေလဝ္ စုိပ္အာပႜဲသဿဝ္ေသှပ္ဒှပ္ဂတာဇုိင္ဗဿာ အံင္ေဇယ်တံရအဵ။
တင္သမၲီ။ ။ လဿဳဟ္ေစတ႘ဝြံ ႏံြဗဿံက္ဍဳင္ျဗဝတ႘ ဟြံေသၛာဲနဴျပင္ၐ႘သံင္ေရင္ရ၊ ယဝ္ေကၜာံအာဍဳင္ ဗဿာခ်ဳိတ္ (မြဲေဆာတ္) လၸာ္သင္ေသံမၢး ပႜဲၐ႘သံေရင္ညးမြဲမြဲသာ္ ဆုႝညာတ္ေကတ္မာန္ရ။
အာ သၠဳတ္(၁)ေတံ။
|