သဿာန္သြဟ္

အဝ္ဂါတ္၂၈၊ ၂၀၀၈။            

ကဵဝဵ - မၛဳႝရ သၠိဳပ္ဗုိလ္ေဇှာ္၊ ဂိတုအဝ္ဂါတ္ ၂၉ ဏအ္ဂ္ွ ဒ္ွတၛဲဒပ္ပှာန္ဗၜးၐး ေကာန္ဂကူမန္ပု႙ရ၊ စပ္ကုႝတၛဲဒပ္ပှာန္ေကာန္ဂကူမန္ စဒ္ွကၜဳင္ဂ္ွ ေသာင္ထၞးကုႝညိအဵ။

ရတ္ - ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ပု႙ဂ္ွ စကၜဳင္ႏူသကၠရာဇ္ ၁၉၇၁ ဂိတုအဝ္ဂါတ္ ၂၉ ဂ္ွ ေကၜာန္ေပါဲေကာံဓ႐ုီသဘင္သ႘ကၜ႘ေဇှာ္တုဲ ပု႙ထၞဳတ္ပၲန္ကၜဳင္ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ (ဒဗကမ-MNLA)ရ။

ကဵဝဵ - ကၜာဟြံဂြံဒက္ပၲိဳန္ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ပု႙ဂ္ွ နကုႝဒပ္ပှာန္ပု႙ ဗုီလုႝ႐ုန္ဂစာန္ကၜဳင္ဂ္ွေလဝ္ ေသာင္ကလး ကုႝညိအဵ။

ရတ္ - ဒပ္ပှာန္ပု႙ကၜာဟြံကတုႝဒ္ွဏီဂ္ွေတ္ွ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိဟုီဂ္ွ သှာံ ၁၉၅၈ ဂိတုဂ်ဴလာင္ ၂၀ ဂ္ွ စပၲံကၜဳင္တုဲ နကုႝယဿဳ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐး ေကာန္ဂကူမန္ဟြံေသင္ နကုႝဒပ္ပှာန္မန္ပု႙ေကၜာန္အာ ဒပ္ပှာန္ (ဗဟုႝ) ဒပ္ပှာန္ (ခ႐ုိင္) ဒပ္ပှာန္ (ပြိဳင္ဍဳင္)တုဲေတ္ွ ညးတအ္ဂ္ွ ၐုိတ္အကာဲအရာႏြံ ညးတအ္ေကၜာန္ကၜဳင္ရ၊ စႏူသကၠရာဇ္ ၁၉၇၀ ဂေကာံဒပ္ပံင္ေကာံ မံက္ကၜဳင္တုဲ ပု႙ေလဝ္ဂြံအာအ႐ုီဗင္ကုီ၊ ေကာန္ဂကူပု႙ေလဝ္ ထံက္တုိန္ကၜဳင္ကုီ၊ သဿတ္ပု႙ေလဝ္ တဵတက္တုိန္ကၜဳင္ကုီတုဲ ညးတအ္ထပ္ကေလင္စ႘ဇန္တုိန္၊ ပႜဲကုႝပု႙ဏအ္ ေလဝ္ နကုႝယဿဳခုိင္င္ကၜိဳက္က္ အတုိင္ပု႙ရန္တဿံလဝ္သြက္ဂကူဂြံဗၜးၐးအာကုီ၊ သှာံ ၁၉၇၁ ဂိတု အဝ္ဂါတ္ ၂၉ ဂ္ွ ေကာ္သၻင္သ႘ကၜ႘ ေဇှာ္ေဇှာ္တုဲ ထၞဳတ္ပတုိန္ယဿဳ "ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္" တုဲ ေဍံစမံက္ကၜဳင္ရ။

ကဵဝဵ - တင္ရန္တဿအ္ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ကုႝ ပေရင္ဒတူလုိင္ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိလဿဳဟ္ ႏြံဗုီလုႝဂ္ွေလဝ္ ေသာင္ကလးကုႝညိအဵ။

ရတ္ - ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူပု႙ သြက္ဂကူပု႙ဂြံဗၜးၐး၊ ဂြံမင္မြဲအာ ပေရင္ဂုီကၜဳီဂကူပု႙ဂ္ွ ဒွ္အဓိကေရာင္၊ တၛဲဏအ္နကုႝေသှာဝ္တ္ ဍဳင္မန္ရာမညပု႙ တံင္ဓဇက္လဝ္ေသှာဝ္အုပ္ဓုပ္ဍဳင္ဂ္ွေတ္ွ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူပု႙ေလဝ္ မြဲတၛဲညံင္ဂြံမင္မြဲအာ အလုႝသ႘ဂကူမန္ ဂ္ွ ရန္တဿအ္လဝ္ႏြံေပင္င္ကဿိဳဟ္ဟ္ရ၊ အကာဲအရာတၛဲဏအ္ဂ္ွ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ နကုႝေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ လြ႘ၐံင္ပတိတ္လဝ္ တုဲေတွ္ ဒုင္သစၥကုႝေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတုဲ ပု႙ဂ္ွ ညံင္ဂြံစုိပ္အာတုိင္ပၠဵ နကုႝေပါဲဗတုိက္ရပ္လြဟ္ ဆက္လုပ္အာေပါဲဗတုိက္ေဏာင္။

ကဵဝဵ - အကာဲအရာလဿဳဟ္ေကတ္လဝ္ေဒါအ္ပန္ေပွာ္ကုႝ အလုႝသ႘ပှာန္တုဲ ယဝ္ရဒးဒုင္ပၚ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိကုႝ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐး ေကာန္ဂကူမန္ ေဏာင္ေတ္ွ ဗုီလုႝလစြံစုိတ္ႏြံေရာ။

ရတ္ - အကာဲအရာလဿဳဟ္ဂ္ွေတ္ွ ဒပ္ပှာန္ကုႝေဗာ္ဂ္ွ ပု႙ပၚဟြံဂြံပုဟ္၊ အခိင္ပု႙ ဟြံကလိဂြံေပါဲအံင္ဇှးဏီေတ္ွ အတုိင္ေဗာ္ပၜတရဵဂ္ွ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ ဆက္တုဲပု႙ဒုင္ယုႝယုိက္ေကတ္ ဒုႝကုႝစုိပ္တုိင္ပၠဵ ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ေတံဂ္ွ ပု႙ဆက္ယုိက္ေဂၜင္ အာေဏာင္၊ တုဲပၜန္အကာဲအရာလဿဳဟ္ေလဝ္ ယဝ္ရဒပ္ပှာန္ကုႝေဗာ္တအ္ ညးတအ္ပၚျခာေထာံေဏာင္ေတ္ွ ပု႙ဒုင္ပၚျခာဟြံမာန္ ပုဟ္၊ နကုႝေဗာ္ပၜတရဵေဟင္ရ ပု႙ဒုင္ဂုိင္ေကတ္ အတုိင္ေဗာ္ေစှာန္ဂ္ွ ပု႙ဆက္ေကၜာန္အာ ဍိဳက္က္ေပင္င္ဂ္ွ မိက္ဂြံကုႝသမၲီလဝ္ကုီရ။

ကဵဝဵ - လကၠရဵအုိတ္ဏအ္ နကုႝသၠိဳပ္ဗုိလ္ေဇှာ္ ဗုီလုႝမိက္ဂြံလဵကုႝ ညးဍဳင္ကြာန္ပု႙ တအ္ေရာ။

ရတ္ - တၛဲဏအ္ "ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္" ဂ္ွေတ္ွ ဂြံအယုက္ ၃၇ သှာံရ၊ အယုက္ ၃၇ သှာံ ယဝ္ရေပၲာံကုႝမှိဟ္တအ္ေတ္ွ ကူခ်ပ္ဗၥာရဏာ ကေမၜာန္ဌာန္ဂတေတံမာန္ေရာင္ ပု႙ေစ္ွစုိတ္၊ တုဲပၜန္ ဆုႝဂဗကေမၜာန္ပု႙ေလဝ္ ေကၜာန္မာန္ေဏာင္ ယုိက္ေဂၜင္မာန္ ေဏာင္ ပု႙ေစ္ွစုိတ္၊ ဟုိတ္ဂ္ွရေတ္ွ နကုႝေကာန္ဂကူမန္ပု႙ပေတ္ွေကတ္စုိတ္ညိ၊ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ သြက္ဂြံဒ္ွ ဂုဏ္ဖုႝဂကူ မာန္ေဟင္ ရန္တဿအ္လဝ္တုဲ အတုိင္ရန္တဿအ္မိက္ဂြံဂြံဗၜးၐး နကုႝေပါဲဗတုိက္ရပ္လြဟ္ နကုႝေဗာ္အာဂတပၜတရဵဂ္ွ ပု႙ယုႝယိုက္ေကတ္ ဂၜံင္တရဵ ရပ္လြဟ္ေဏာင္ေဟင္ဂ္ွ ပု႙ေဖ်ံလဝ္သႏၶိဌာန္ ဗုိန္န္ခုိင္င္တုဲ ပု႙ေကၜာန္အာ စုႝကုႝစုိပ္ေပါဲအံင္ဇှးေဏာင္ဂ္ွ ပု႙မိက္ဂြံဟုီဏာ  ဆၐုိတ္ဏအ္ရအဵ။ ယဝ္ရဒပ္ပှာန္ကုႝေဗာ္တအ္ ညးတအ္ပၚျခာေထာံေဏာင္ေတ္ွ ပု႙ဒုင္ပၚျခာဟြံမာန္ပုဟ္၊
ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူပု႙ေလဝ္ မြဲတၛဲညံင္ဂြံမင္မြဲအာ အလုႝသ႘ဂကူမန္ဂ္ွ ရန္တဿအ္လဝ္ႏြံေပင္င္ကဿိဳဟ္ဟ္ရ။