|
|
|---|---|
တၜမန္ မှိဟ္မြဲမြဲဂွ္ ေဇြာဝ္ဂွ္ကၜဳင္နဴဇာတိဂကူညးကႝုညးရ၊ ဒှာနဴဂွ္ရ ၐိုန္ဒွ္သတ္မှိဟ္တုပ္ကီုေလဝ္ ဗြဲေယဘူယ်မၢး ဒုင္သၨဳိင္ကႝု ဇာတိဂကူ/ေဒသတုဲ ယဿဳဂကူ ယဿဳဍဳင္တှဟ္ျခာကၜဳင္ညးသၠံရ၊ လဿိဟ္ဂကူဇကုဂၜဳိင္ကၜဳင္တုဲ ပၲန္ပၲဵကၜဳင္ေဒသတိဍာ္၊ ဍဳင္ကြာန္၊ ဌာန္ေဒသဇကု ထၐုတ္ဓဇက္ ကၜဳင္ေစဝ္ေပှာန္ အခိုက္အလိုက္ဂကူဇကုတုဲ အုပ္ဓုပ္မင္မြဲကၜဳင္ဂကူဇကု တိဍာ္ဇကုမသၸလဝ္ သၨဳိင္တံရ၊ ပေရင္မံင္စံင္တန္တဵကၜဳင္ ဗီုဇကုကႝုဇကုဂွ္ ယဝ္ဂကူတှဟ္မြဲမြဲကၜဳင္ပလီုပလာ္မၢး စႝုဒှာကၜဳင္စႝုကႝုလမ်ဳီအိုတ္ရ၊ ပြမံင္စံင္ေကၜာန္ၐိုတ္အာဗီုဏံဂွ္ ဒွ္ပေရင္ဂကူရ၊ သြက္ဂကူမြဲမြဲ အေခါင္အရာဂကူဂွ္ ဒွ္ပဓါန္ ဒွ္အဓိကေဇှာ္အိုတ္ရ၊ ပႜဲအေခါင္အရာဂကူဂွ္ေလဝ္ ကၧံင္သၜဳင္ အိုတ္ဂွ္ ဒွ္ပဓာန ဒွ္အဓိကအိုတ္ရ၊ ပႜဲအေခါင္ အရာဂွ္ေလဝ္ ကၧံင္သၜဳင္အိုတ္ဂွ္ ဒွ္ဗၜးၐးဂကူရ၊ အေခါင္အရာဂကူမပါကၜဳင္နဳဂဝ္ဂှဵေတံ ဒးဒုင္ပလီုပလာ္စႝုဒှာေထာံ ဒွ္ဒွ္ ေဆာံေလင္အာဒွ္ဒွ္ သြက္ဂကူဒးဒုင္ေဆာံေလင္အာဗီုဏံဂွ္ ၐိုန္ရ ဂ်ဳိင္တဵမံင္ကီုေလဝ္ ဒွ္မံင္ဍိက္ရ၊ ဂ်ဳိင္တဵမံင္ဂွ္ ဟြံမြဲကႝုအဓိပၸါယ္ရ၊ အေခါင္အရာဂကူဇကုဒးဒုင္ေဆာံေလာင္အာတံ ညံင္ေသၢာံေကႅင္ဂြံ ဒးေကၜာန္ၐိုတ္႐ုန္ဂၥါန္အာဂွ္ ဒွ္ဝတ္တာလ်ဳိင္ဇဿာပ္ပ္ေကာန္ဂကူရ၊ အေခါင္အရာဂကူမန္မသၜဳင္ အိုတ္ ဗၜးၐးဂကူမန္ဂွ္ ေဆာံေလင္ေကၜံခှင္အာ နဴကႝုဟံသာဝတ႘လီုေတံ စႝုကႝုလဿဳဟ္မၢး ေပင္ၐက္ကၜဳင္(၂၄၉)သှာံတုဲရ။ ကၜာပှာန္ဂၜးကဝ္အလန္ဒုတိယေတံ ဟြံကၲဳႝဒွ္ကႜင္ဂွ္ ဍဳင္ဏံဝြံ ႏြံမံင္သဿဝ္တဲအဂၤလိက္/ဂ်ပါန္တံရ၊ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ ကြာန္ဂကူဗဿာ ေကုာံ ေကာန္ဂကူတှဟ္ဟ္ သီုကႝုေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂကူမန္တံ မံက္ဒွ္ကၜဳင္ဗီုညးကႝုညးရ၊ ပႜဲသှာံ-၁၉၄၈-ဂွ္ ဍဳင္ဏံဗၜးၐးအာနဴတဲအဂၤလိက္တံတုဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂကူဗဿာ ေကုာံ သီုကႝုမန္/ကေရင္တံ စိုပ္အာတိပၜန္ဂတးေလဝ္ႏြံ ဆက္ေသွ္မံင္ပႜဲေဢာံဍဳင္ေတံေလဝ္ႏြံရ၊ ထၞးေကာန္ဂကူတှဟ္ဟ္ဂွ္ ဆက္ဒွ္အာဍိက္ဂကူ ဗဿာ သဿဝ္ေသှာဝ္ဝါဒမဟာဂကူဗဿာရ၊ ဗြဲႀကဵ အေခါင္အရာဂကူညးကႝုညး ညံင္ေသၢာံေကႅင္ဂြံဂွ္ လုပ္ကၜဳင္ေပဲါဗၲဳိက္ဗၜးၐး ဂကူ နကႝုပၜန္ဂတးရပ္လြဟ္ကီု ဟြံရပ္လြဟ္ကီု မံက္ဒွ္ကၜဳင္စႝုကႝုလဿဳဟ္ ရ၊ သြက္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံဂွ္ နကႝုဒပ္ ပံင္ေကာံဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေကာန္ဂကူ(မဒတ)မံက္ဒွ္ ျပာကတ္ကၜဳင္ စႝုကႝုလဿဳဟ္ရ၊ အလႝုအသ႘ဗဿာကႝုဒွ္ ေကာန္ဂကူဗဿာ ကႝုဒွ္ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂကူဗဿာဗြဲမဂၜဳိင္ကႝုဒွ္ လၲဴေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္မြဲမြဲ မံက္ဒွ္ကၜဳင္လဝ္ တုဲတုဲဂွ္ ၐိုန္ရထံက္ဂလာန္မာန္ကီုေလဝ္ အၡာဒးပၚပရအ္ကႝု အေခါင္အရာဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံ (ဗၜးၐးဂကူညးကႝု ညး)ဂွ္မၢး ေသၢာံထံက္ဂလာန္ဂွ္ ဝါတ္ရ ၿဇဳိင္တဲ ၿဇဳိင္ပါင္ ၿဇဳိင္စိုတ္အိုတ္ရ၊ ဒဿာနဴလညာတ္ဏံရ ဥဴႏု ညးမဒွ္ကႜဳိပ္ သၠဳိပ္ေဗာ္ပါလ႘မာန္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ဂွ္ ဟြံဒုင္တဲလၲဴ လညာတ္ ပၚပရအ္ကႝုအေခါင္အရာဂကူတုဲ ဒပ္ပံင္ေကာံ(တညလ -တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ညီၫႊတ္ေရးႏွင့္ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ေပါင္းစုံ)လီုအာတုဲရ၊ ဗီုဏံကီု ေသၢာံတက္က်ာ ပိကဠင္(အလႝုအသ႘ပှာန္ဗဿာေဗာ္ေအန္ေအဝ္ဒ႘-ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္)တံဂွ္ ဥဴေလာန္ညးမှဳံ ကႝုအေခါင္ဟီုဂး ပႜဲေဗာ္ ေအန္ေအဝ္ဒ႘ဂွ္ ဟြံဒုင္တဲ ဟြံသၸသမၲီ ဟီုပၲိတ္ကႝုလညာတ္ဒွ္ကၜဳင္ပၜန္ရ၊ ေသၢာံပံင္ေတာဲလုပ္ေပဲါဗၲဳိက္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ကုအလႝုအသ႘ပှာန္ဂွ္ ေဗာ္ဂကူဗဿာဇှးလဝ္မာဲဂၜဳိင္ အိုတ္ ဂြံလဝ္ဍဳိပ္ပႜဲေပဲါ႐ုဲမာဲ သှာံ-၁၉၉၀-ဂွ္ ထၞးကၜဳင္ အေဇွ္ဝါဒ မဟာဂကူပၜန္ရ၊ ဣဏံဂွ္ ပေရင္ဂကူညးတံ ညးတံစြံလဝ္အဓိကေရာင္ သာတုဲကၜးမးကၜဳင္ရ၊ ဒုင္သၨဳိင္ကႝု “ကေမၜာန္ အလုံဂကူဂွ္ အလုံမြဲဂကူဒးပါလုပ္ရ၊ တာလ်ဳိင္ႏြံပႜဲမှိဟ္မြဲၐါ ပႜဲမြဲၐါဂေကာံဓဝ္ဟြံ ေသင္ရ၊ မှိဟ္မြဲၐါဓဝ္ ဂေကာံမြဲၐါဓဝ္ ေကတ္ကာန္ထရာ္ယႝုယိုက္ ေကတ္မာန္ေလဝ္ဟြံေသင္ ရ၊ အေခါင္အရာဂကူဂွ္ အာတ္ေကတ္ ရာန္ေကတ္ လ႐ိုအ္ ယာံေကတ္ေလဝ္ ဂြံဟြံေသင္ရ။" ဒပ္ပံင္ေကာံ(မဒတ)တုဲ ဒက္ပၲန္ကၜဳင္ဒပ္ပံင္ေကာံ(မဒမခ) (DAB) သီုေဗာ္ဂကူ ဗဿာတံရ၊ နဴကႝု စြံလဝ္အဓိကကႝု ပေရင္ဂကူဂွ္ ေဗာ္ဂကူဗဿာတံ ဓဇက္ပတိုန္ဂတကႝု ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘တုဲ ၾသဇာကီု ရန္တဿံ (မဒတ)ဂွ္ ဓီုေအဲအာစႝုကႝုတၛဲဏံရ၊ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ညးတံ ညးတံစြံလဝ္ဂတဂွ္ အေခါင္ဗၜးၐးဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံ ပါဟြံပါ ဒးခၐိဟ္ေက်ာဝ္ရံင္ပႜဲစိုတ္အပႜဲညးတံေထက္ကီု ေရာင္။
ဟိုတ္နဴ မိက္ဂြံဂြံအေခါင္အရာဂကူကီုတုဲ ဒဿာနဴဟီုေကတ္ပႜဲေသှာဝ္ဟြံဂြံဂွ္ရ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ေကုာံ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐး ေကာန္မန္တံ မံက္ဒွ္ကၜဳင္မံင္စႝုကႝုလဿဳဟ္ရ၊ အာယုက္ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိသက္ သက္ ေပင္ကၜဳင္(၄၈)သှာံ ဝွ္ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐး ေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ ေပင္(၃၅)သှာံကီုေလဝ္ အေခါင္အရာဂကူပ႙ုဂွ္ ဟြံေကႅင္စိုပ္ကၜဳင္တဲပ႙ုဏီရ၊ ဗီုဏံကီု ဂကူမန္/ ဂေကာံမန္စိုပ္ဌာန္ေသၛာဲ နဴဍဳင္သၟာင္ေတံကီု ႏြံမံင္အပႜဲဍဳင္ေတံကီု ကေသအ္ကဿဝ္ စန္ပေကာံခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္မံင္ သြက္ဂြံ ဂြံအေခါင္အရာဂကူကီုရ၊ ဗီုဘဝ႐ုပ္ညးကႝုညး ဗီုအကာဲအရာကႝု ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ဒဿံင္တုဲ ျဇဟတ္ဂကူမန္တံ ဟြံေကာံကေလာံဒွ္မြဲဖ်ဳန္ဏီရ၊ နဴဗီုဒဿံင္ဘဝ႐ုပ္ညးကႝုညးဂွ္ ႐ုန္ဂၥါန္ဂၜာဲ ေကတ္ဂၜံင္တဿိ(ျဇဟတ္ဂကူဖအိုတ္ ေသၢာံဒွ္မြဲ ကေလာံဓဝ္) မြဲဖန္ဗဒွ္ပတိုန္ဟြံမာန္ဏီဂွ္ရ ပေရင္ဂကူပ႙ုဂွ္ ဗီုႏြံပဿိက္ဟြံဒွ္ကၜဳင္ေလာဲေလာဲရ၊ ဂေကာံညးကႝုညး ေကႅင္သၛ႘ဂၜိပ္ ပေလဝ္ေကဿာန္ပခိုင္ကၜဳင္မံင္ ကေမၜာန္ညးကႝုညး ႏြံမံင္လဿဳိန္ကီုေလဝ္ ဟြံစိုပ္တရဵဏီဖိုဟ္ရ၊ အပႜဲသၛ႘ဂၜိပ္ ဂြံတင္အဓိက ဓဇက္ပခက္လဝ္ကေမၜာန္ဗၜးၐးဂကူဂွ္ “အလုံညးဍဳင္ကြာန္ဟြံပါလုပ္ ပႜဲပေရင္ဂကူ” ဏီမဒွ္ရ၊ ကေမၜာန္အလုံဂကူဂွ္ အလုံမြဲဂကူဒးပါလုပ္ရ၊ တာလ်ဳိင္ႏြံပႜဲမှိဟ္မြဲၐါ ပႜဲမြဲၐါဂေကာံဓဝ္ဟြံေသင္ရ၊ မှိဟ္မြဲၐါဓဝ္/ ဂေကာံမြဲၐါဓဝ္ေကတ္ကာန္ထရာ္ ယႝုယိုက္ေကတ္ မာန္ေလဝ္ဟြံေသင္ရ၊ အေခါင္အရာဂကူဂွ္ အာတ္ေကတ္ ရာန္ေကတ္ လ႐ိုအ္ယာံေကတ္ ေလဝ္ဂြံဟြံေသင္ရ၊ ဇဿာပ္ပ္ဂေကာံမန္တံ ဒစြံရန္တဿံ ကေမၜာန္တိုင္မြဲ ညံင္ဂြံတုပ္ညး သၠံဖအိုတ္ ဂွ္ ဒးဂၜာဲနဲကဲေထက္ရ။
အကာဲအရာဂကူပ႙ုလဿဳဟ္ဂွ္ သာတုဲဒးၿဇဳိင္စုိတ္ရ ဒဿာနဴပဲါဘဲတၜအဝႝုပှာန္ဒွ္ဒွ္ အာဂၜာဲေကၜာန္စဒွ္ ဒွ္ ေသၛာဲတိတ္အာ နဴဍဳင္ဏံကီု စိုပ္အာဍဳင္ညးတှဟ္ကီုတုဲ ဗြဲမဂၜဳိင္ဂွ္ အ႐ုီသာသၸအ္အာလၸာ္ ပေရင္ဂကူရ၊ ေကာန္ဇာတ္ညးတံ ကလိ ဂြံကၜဳင္ ပႜဲဒှာဲတံဏံဂွ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ဒွ္ ဟီုစကာအေရဝ္မန္/လိက္မန္ ဟီုခ်ဴလိက္မန္ အေရဝ္မန္ဟြံေလပ္ ဂြံဆႝုမံင္ရ၊ ေလပ္ ကၜဳင္ အေရဝ္ညးတှဟ္ပက္ဍာ္ဟြံလုပ္ရ၊ ႏြံပႜဲေသံမၢး အေရဝ္ေသံ အခိုက္ေသံၿပံက္သၜဵကၜဳင္ ႏြံဍဳင္ပလိုတ္ေတံမၢး အေရဝ္ကီု သီုအခိုက္အဂၤလိက္ အေမရိကာန္တံ ၿပံက္သၜဵကၜဳင္အိုတ္ရ၊ မပၲံကႝုအခိုက္ပေရံပေရံ(ဟြံပၲဵအိန္ထံင္မြဲသာ္ မံင္တိက္မြဲစြံ အခိင္ေမၜံညးသၠံေတွ္ ပၚဂၜံင္မိပ္ပ္ညး သၠံ ၾသန္ညးရပ္ညးဂၜာဲ)ဂွ္ ေကၜာံခှါန္ကၜဳင္မံင္အၾကာဂကူပ႙ုဏီရ၊ ပေရင္အိန္ထံင္ဂွ္ သၸမံင္ညံင္ ကေမၜာန္ေဝင္ေကာန္ေဗာတ္ဓဝ္ဂွ္ ဒးဒွ္ဓဝိင္ေဇှာ္ေဇှာ္ေရာင္။
|
|
တၜမန္ |
|
| လိက္ပေရင္"ပေရင္ဂကူဂွ္ ဒးဒွ္အဓိက" ဏံဝြံ ပၲဳိန္ထၞးလဝ္နဴဂ်ာေနဝ္ဍဳင္မန္တဿိ ပတိတ္လဝ္ ေလဿင္(၂၆)၊ လဿိဟ္(၁)၊ (၁၃၆၈)သှာံ Vol.26, No.1, August 2006 ဂွ္ မဒွ္ရ။ |