လိက္ပေရင္
မာ္မဲြေစြက္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ |
အလကၤာမန္ / ေဖဖဝ္ဝါရ႘ ၂၆၊ ၂၀၀၈
 |
ဗုီသဘင္ကှာထး တၛဲဂကူမန္ ေကၜာန္ဗဒွ္ ေဒသပယ်ဳႝ |
သှာံစပၲံေကၜာန္သဘင္
တၛဲေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ နဴသကၠရာဇ္ဍဳင္-၁၃၀၉၊ဂိတုမာ္မြဲေစြက္၊ ခေရတ္ -၁၉၄၈၊ ဂိတု ေဖဖဝ္ဝါရ႘-၂၆-ဂွ္ သၸပၲံတုဲ ေကၜာန္ကၜဳင္႐ိုဟ္ဒဒွ္သှာံ ဟြံသၠဳတ္ပိုတ္ရ။ သၸဟိုတ္ကႝု သဿိင္သမလ ဝိမလ ေကာေဒံၐါ ပၲန္ဍဳင္ ဟံသာဝတ႘ ပႜဲသှာံဗုဒၶသာသနာ-၁၁၁၆၊ ဂိတုမာ္မြဲေစြက္၊ တၛဲစန္တုဲ ႐ုဲစွ္လဝ္ သြက္တၛဲေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲတၛဲမာ္မြဲေစြက္ကီုရ။ ဇဿာပ္ဂကူမန္ မှဳံဆီဇာတိမန္တံ တီဒဿံင္ဝင္ဝံြရတုဲ ပ႐ူပရာသၸတမ္ ဗီုေကၜာန္ဗဒွ္တိုန္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ေဟင္ ခ်ဴပၲဳိန္ထၞးဏာရ။
သကၠရာဇ္ဍဳင္-၁၃၀၉၊ ဂိတုကၴဳိန္-၄-ေစြက္ဂွ္ ဥကၠ႒ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္ အရင္မန္ နာဲဖႝုခ်ဳႝ(ႏိုင္ဘိိုးခ်ဳိ) အာဂတပၜတရဵတုဲ သၸသဘင္ေကာံဓရုီ သၸဲသၛိနာဲဖႝုအံင္(ႏိုင္ဖိုးေအာင္)ပႜဲကြာန္ဝါေဍာတ္ ပြဳိင္ဍဳင္ၐါသြာင္ရ။ ပႜဲ သဘင္ေကာံဓ႐ုီဝြံ ခ်ပ္ဓ႐ုီတဵ တင္နင္စပ္ကႝုကိစၥ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ရ။ တၛဲလႝုေကၜာန္သၸေထက္ ႐ုဲစွ္ေကတ္မြဲတၛဲတုဲ သြက္ေသၢာံေကၜာန္ဗဒွ္အာ သဘင္တၛဲေကာန္ဂကူမန္ အဆက္က္ ပႜဲေကာံဓ႐ုီဂွ္ နာဲထဝ္ဟက ညးမဒွ္စှးေကာန္ဂကူမန္ နဴကြာန္ကဿာဝက္ဂွ္ ကုႝကသပ္ပၲဳိန္ထၞး ဒဒွ္ရ ဂိတုမာ္မြဲေစြက္ဂွ္ေထက္ကႝုသမၲီ၊ ေထက္ကႝု႐ုဲသြက္တၛဲေကာန္ဂကူမန္။ ညးတိုန္စိုိပ္ သဘင္ေကာံဓ႐ုီ နဴပြဳိင္ဍဳင္တှဟ္ဟ္ဖအိုတ္တံဂွ္ (မသကၠဳ ေစာဒနာ)တုပ္စိုတ္၊ ထံက္ပခိုင္ဂလာန္နာဲထဝ္ဟကဂွ္တုဲ မာ္မြဲေစြက္ဂွ္ စဿတ္သမၲီေကတ္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္။ သှာံဂွ္ေဟင္ ပႜဲတၛဲမာ္မြဲေစြက္ဂွ္ ေဗာ္ေကာန္ဂကူမန္ဂမၜဳိင္ စပၲံေကၜာန္ဗဒွ္ သဘင္တၛဲေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲကြာန္ဝါေဍာတ္ ဗြဲကိုပ္ကၜာအိုတ္ရ။
နဴဂွ္ စပၲံတုဲ ဇဿာပ္ဍဳင္ကြာန္ ဌာန္ေဒသ ဒှာဲေကာန္ဂကူမန္ တန္တဵဒဿံင္ ႐ိုဟ္စိုပ္ဂိတုမာ္မြဲေစြက္ ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ အဆက္က္ရ။ လဿဳဟ္မၢး စိုပ္ကၜဳင္အလန္ မရႏုက္ကႝု(၆၁)ဝါရ။
လိက္နိႆဲ
(မင္းထြန္း “မြန္အမ်ဳိးသားေန႔ႏွင့္အနာဂတ္ေ႐ွး႐ႈခ်က္” မဂၢေျဇန္မန္ ဒ႘ဂရ႘ကဝ္လိက္ဍဳင္မတ္မလီု-1984-85)
၁၃၀၈-ဟာ၊ ၁၃၀၉ဟာ၊ သှာံ-၁၃၆၉-ဏံ ယဝ္႐ိုဟ္ေတဿာ္-၆၁-ဝါမၢး နဴသှာံ-၁၃၀၉၊ မာ္မြဲေစြက္ေတံ သၸပၲံတုဲ ေကၜာန္ကၜဳင္လဝ္ဂွ္ ဍာံျပရ။ ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္ နဴေဗာ္ေကႅင္ဒက္ပၲန္ဍဳင္မန္ MRC ေကာ္-- ေဗာ္မန္ စိုပ္ဌာန္ကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ သမၲီလဝ္ သှာံသၸ
သဘင္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ကၜာအိုတ္ဂွ္ -၁၃၀၈(1947)တုဲ၊ ဗီု႐ုပ္ဓါတ္ သၸသဘင္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ကၜာအိုတ္ဂွ္ ညးတံၾတးပၲိတ္ လဝ္ ၾကကၠဒိန္ရ။ ၾကကၠဒိန္ညးတံဂွ္ ျပးတိတ္အာ ဗှတ္တြဳႝလႝု ဟြံတီကၜာရေလဝ္ ဂြံဆႝုဒဿံင္ အၾကာ Blog၊ အၾကာ Web-site ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ယဝ္အတိုင္ MRC သမၲီလဝ္ -၁၃၀၈-မၢး သှာံဏံ ဒွ္အာ-၆၂-ဝါေရာင္။
တင္ဂၜဳိက္ဂၜာဲ
အခိင္ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ သြက္ဍဳင္ဗဿာ ေသၢာံဂြံဗၜးၐး နဴသဿဝ္တဲေအန္ဂလိက္ ပႜဲခေရတ္-၁၉၄၇-သှာံ၊ ဂိတုအံက္တဝ္ပါ-၂၉-ဂွ္ ဥကၠ႒ေဗာ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္မန္(မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံး) နာဲဖႝုခ်ဳႝ (ႏိုင္ဘိုးခ်ဳိ) အာဂတပၜတရဵတုဲ ေကၜာန္လဝ္ေကာံဓ႐ုီ ပႜဲကြာန္ဝါ ေဍာတ္ မလုပ္လဿိဟ္ ပြဳိင္ဍဳင္ၐါသြာင္ ခ႐ိုင္က်ာ္ခမ႘ဂွ္ ဂြံေကင္ဗွ္လဝ္ကုီရ။ တင္အဓိက ခ်ပ္ဓ႐ုီ ပႜဲသဘင္ေကာံဓ႐ုီဂွ္ ဒွ္ဒဿံင္ ပ႐ူ အာတ္အေခါင္အရာ ဗၜးၐးမန္သက္က္ရ။ သဘင္ေကာံဓ႐ုီဝြံ ကႝု သဘင္ေကာံဓ႐ုီ သၢးလဝ္လၲဴေတံဂွ္ ဒွ္ဒဿံင္မြဲဓဝ္ရဟာ၊ (သာ္ဂွ္ ဟြံေသင္) ေကာံဓ႐ုီေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္မန္ဂွ္ ညံင္ေခတ္လဿဳဟ္ကီု လဿိဟ္ေပင္သှာံ ေကၜာန္ကၜဳင္ဒဿံင္ မြဲသှာံမြဲအလန္ကီုရဟာဂွ္ ေထက္ကႝုသၵးဂၜဳိက္ဂၜာဲရ။
အတိုင္လိက္ကှပ္ (တိုင္းရင္းသားမြန္လူးမ်ဳိးမ်ားအေၾကာင္း သမိုင္းေကာက္ႏွဳက္ခ်က္ ေဆာင္းပါး)ခ်ဴလဝ္မၢး “ပႜဲသဘင္ေကာံ ဓ႐ုီ-၁၉၄၇-ဝြံ မန္ဖႝုခ်ဳႝ ေသာင္ကႅး ပ႐ူဝင္ေကာန္ဂကူမန္ နဴမန္စဒွ္ စႝုစိုပ္ေခတ္လဿဳဟ္ အေဃာေအန္ဂလိက္ပိုင္ၿပ႘ဒဿံင္ မန္ဆာန္ မန္(လၢဳင္) ေသာင္ကႅး ပ႐ူတိဍာ္မန္ ဒဒွ္ရ တိဍာ္မန္မြဲအခိင္ေတံ မှဳံကၜဳင္ စႝုစိုပ္ဍဳင္သရက္ကၜာေလဝ္ အခိင္လဿဳဟ္ မန္တံဟြံဂြံ
သၸစှး ပဲႜအလာံကဿိန္ဍဳင္ဗဿာ နဒဒွ္သှံင္မြဲမ (ဂကူဟြံမြဲတိဍာ္ အဓိပၸဲါအာစိုပ္)။ မန္ေထာန္ေယန္ ဖေအာဝ္ဖတိုက္ ဒဒွ္ရ သဿတ္မန္
တအ္ ေထက္ကုႝ သၵးဒက္ပတန္ ေဗာ္သဿတ္မန္ (မြန္လူငယ္အစည္းအ႐ုံး) သြက္ေသၢာံလုပ္ေပဵါဗတိုက္”။ ဆဗှတ္ဝြံေဟင္ လိက္ ကှပ္ဂ္ွ ခ်ဴဒုင္စ႘ေရင္လဝ္ ပရူေကာံဓရုီ ကြာန္ဝါေဍာတ္ (1947) ရ။ ပ႐ူသၢဳတ္သြာတ္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ ဟြံခ်ဴထဿံက္။
ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္ တၛဲေကာံဓ႐ုီ သကၠရာဇ္ဍဳင္-၁၃၀၉၊ ဂိတုကၴဳိန္-၄-ေစြက္၊ (အတိုင္လိက္ပေရင္မဂၢေျဇန္မန္ ဒ႘ဂရ႘ကဝ္လိက္ဍဳင္မတ္ မလီု) ယဝ္ေတဿာ္ ဗက္စဿတ္တၛဲ ေအန္ဂလိက္မၢး ဒွ္ 1st November 1947 တုဲ၊ တၛဲေကာံဓ႐ုီ (အတိုင္-တိုင္းရင္းသား မြန္လူမ်ဳိး မ်ားအေၾကာင္း-ခ်ဴလဝ္) 29th October 1947 ဂွ္၊ သၸေထာံတၛဲမန္မၢး ဒွ္သှာံ-၁၃၀၉၊ ဂိတုကၴဳိန္(၁)ေစြက္ရ၊ ခ်ဴလဝ္သကၠရာဇ္ ဍဳင္ကႝု သှာံခေရတ္ရေတဿင္တုဲ တၛဲဂွ္ ဆဗှတ္ပိတၛဲဓဝ္ရျခာဒဿံင္။ သဘင္ေကာံဓ႐ုီ ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္မန္ မဓမံက္လဝ္ ပႜဲလိက္ ၐါကှပ္ဝြံ ဒွ္ေကာံဓ႐ုီမြဲဓဝ္ေရာင္ ဟီုဂြံရ။ ခ်ပ္ဓ႐ုီညးသၠံ လိက္ပိပန္တၛဲ ဒွ္မာန္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ပႜဲသဘင္ေကာံဓ႐ုီ ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္ အရင္မန္ (မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံး)ဂွ္ေဟင္ ႐ုဲစွ္လဝ္တၛဲေကာန္ဂကူမန္တုဲ ကိုပ္ကၜာနဴဍဳင္ဗဿာ ဟြံဂြံဗၜးၐးဏီ ပြဳိင္(၁၁)
ဂိတု၊ စပၲံ ေကၜာန္ကၜဳင္လဝ္ေရာင္ သမၲီလဝ္ေထက္ရ။
(ညးမှဳံဗဟုသုတ လၸာ္ပေရင္ဝြံ ကုႝနင္ကသပ္ဒွ္ဒွ္ ခ်ဴလိက္ပေရင္တုဲ ျပင္နင္ကႝုဒွ္ မင္ဒုင္တၜဳင္ရ။)
ဂေကာံ MRC ဂွ္ ဒွ္ဂေကာံ မှဳံကႝုတၜပညာ ေလပ္စ႘ကၜးဝင္ဂကူမန္တုဲ ပ႐ူပရာဝြံ ညးတံတီလဝ္တုဲတဲုဒွ္မာန္ရ။ ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္ ရဵဗီု ဂလာန္မန္ဟီု “တၜပညာ သတိဗၜးအာ”ကီု၊ ညးတံ ေတာ္ကႝုဂှန္သခ်ၤာ ညံင္ရဵအယုက္ဘာ၊ အယုက္ဂေကာံမြဲမြဲ တန္ဒွ္မာန္ရ။ ဘာမြဲမြဲ၊ ဂေကာံမြဲမြဲ ေပင္(၂၅)သှာံ၊ ေပင္(၅၀)သှာံ၊ ေပင္(၁၀၀)သှာံ ဟီုဂွ္ ေတဿာ္ေပင္မြဲအခါမွ ဂြံမြဲသှာံေသင္ဟာ။
ဥပမာ--- ဘာမြဲမ သိုင္ခှံဒက္ပၲန္လဝ္ နဴသှာံ-၁၃၀၉၊မၢး သှာံ-၁၃၆၉၊ဏံ ဘာဂွ္ ေပင္အယုက္(၆၀)ေဟင္၊ ဟြံေသင္ကႝု(၆၁)။ မုသၸေရာဟီုမၢး ပၲန္ဘာတုဲ ယးသှာံ-၁၃၁၀၊ ဂိတုတၛဲဂွ္ပၜန္မွ ဘာဂွ္ ေသၢာံေကာ္စ အယုက္ဘာ ေပင္(၁)သှာံေရာင္။
သာဓက--
-၁၃၆၉(သှာံဏံ)
-၁၃၀၉(သှာံပၲန္ဘာ)
- (ႏုက္ေထာံ)
----------------------
-၀၀၆၀(ေသဿဟ္ဂွ္ ဒွ္လဿိဟ္သှာံ အယုက္ဘာဂွ္ ေပင္စိုပ္)
တၛဲေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ ေတာ္ဗီုအယုက္ဘာ အယုက္ဂေကာံဟြံဂံြရ။ -၁၃၀၉-ဂွ္ သၸပၲံ ေကၜာန္ယ်တုဲ သှာံဂွ္ေဟင္ ႐ိုဟ္စ-၁-ဝါ၊ ၁၃၁၀-ဂွ္မွ ဂြံ-၁-ဝါဟြံေသင္၊ ပ႙ု႐ိုဟ္ခႜပ္တုဲမြဲမြဲမၢး ေသာင္ကၜးဂၜဳိင္ရ။ ႐ိုဟ္ထၞးလဝ္ သဿဝ္ဂမၜဳိင္ဝြံ ရံင္ဗက္မၢး ကၜးဖႜးဂၜဳိင္ရ။
တၛဲေကာန္ဂကူမန္ ေကၜာန္ဗဒွ္လဝ္ လဿိဟ္သှာံ ေကုာံ ေလဿင္အလန္ -
-၁၃၀၉ (1948)မြဲဝါ၊
-၁၃၁၀ (1949)ၐါဝါ၊
-၁၃၁၁ (1950)ပိဝါ၊
-၁၃၁၂ (1951)ပန္ဝါ၊
-၁၃၁၃ (1952)မသုန္ဝါ၊
-၁၃၁၄ (1953)ႀတဵဝါ၊
-၁၃၁၅ (1954)ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၁၆ (1955)ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၁၇ (1956)ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၁၈ (1957)စွ္ဝါ၊
-၁၃၁၉ (1958)စွ္မြဲဝါ၊
-၁၃၂၀ (1959)စွ္ၐါဝါ၊
-၁၃၂၁ (1960)စွ္ပိဝါ၊
-၁၃၂၂ (1961)စွ္ပန္ဝါ၊
-၁၃၂၃ (1962)စွ္သုန္ဝါ၊
-၁၃၂၄ (1963)စွ္ႀတဵဝါ၊
-၁၃၂၅ (1964)စွ္ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၂၆ (1965)စွ္ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၂၇ (1966)စွ္ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၂၈ (1967)ၐါေစွာ္ဝါ၊
-၁၃၂၉ (1968)ၐါေစွာ္မြဲဝါ၊
-၁၃၃၀ (1969)ၐါေစွာ္ၐါဝါ၊
-၁၃၃၁ (1970)ၐါေစွာ္ပိဝါ၊
-၁၃၃၂ (1971)ၐါေစွာ္ပန္ဝါ၊
-၁၃၃၃ (1972)ၐါေစွာ္မသုန္ဝါ၊
-၁၃၃၄ (1973)ၐါေစွာ္ႀတဵဝါ၊
-၁၃၃၅ (1974)ၐါေစွာ္ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၃၆ (1975)ၐါေစွာ္ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၃၇ (1976)ၐါေစွာ္ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၃၈ (1977)ပိေစွာ္ဝါ၊
-၁၃၃၉ (1978)ပိေစွာ္မြဲဝါ၊
-၁၃၄၀ (1979)ပိေစွာ္ၐါဝါ၊
-၁၃၄၁ (1980)ပိေစွာ္ပိဝါ၊
-၁၃၄၂ (1981)ပိေစွာ္ပန္ဝါ၊
-၁၃၄၃ (1982)ပိေစွာ္မသုန္ဝါ၊
-၁၃၄၄ (1983)ပိေစွာ္ႀတဵဝါ၊
-၁၃၄၅ (1984)ပိေစွာ္ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၄၆ (1985)ပိေစွာ္ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၄၇ (1986)ပိေစွာ္ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၄၈ (1987)ပန္ေစွာ္ဝါ၊
-၁၃၄၉ (1988)ပန္ေစွာ္မြဲဝါ၊
-၁၃၅၀ (1989)ပန္ေစွာ္ၐါဝါ၊
-၁၃၅၁ (1990)ပန္ေစွာ္ပိဝါ၊
-၁၃၅၂ (1991)ပန္ေစွာ္ပန္ဝါ၊
-၁၃၅၃ (1992)ပန္ေစွာ္မသုန္ဝါ၊
-၁၃၅၄ (1993)ပန္ေစွာ္ႀတဵဝါ၊
-၁၃၅၅ (1994)ပန္ေစွာ္ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၅၆ (1995)ပန္ေစွာ္ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၅၇ (1996)ပန္ေစွာ္ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၅၈ (1997)မသုန္ေစွာ္ဝါ၊
-၁၃၅၉ (1998)မသုန္ေစွာ္မြဲဝါ၊
-၁၃၆၀ (1999)မသုန္ေစွာ္ၐါဝါ၊
-၁၃၆၁ (2000)မသုန္ေစွာ္ပိဝါ၊
-၁၃၆၂ (2001)မသုန္ေစွာ္ပန္ဝါ၊
-၁၃၆၃ (2002)မသုန္ဣသုန္ဝါ၊
-၁၃၆၄ (2003)မသုန္ေစွာ္ႀတဵဝါ၊
-၁၃၆၅ (2004)မသုန္ေစွာ္ထပွ္ဝါ၊
-၁၃၆၆ (2005)မသုန္ေစွာ္ဒၥာံဝါ၊
-၁၃၆၇ (2006)မသုန္ေစွာ္ဒၥိတ္ဝါ၊
-၁၃၆၈ (2007)ႀတဵေစွာ္ဝါ၊
-၁၃၆၉ (2008)ႀတဵေစွာ္မြဲဝါ၊
(တင္ဒုင္ဝန္။ ။ မိက္ဂြံတင္ဒုဟ္ ပၲဳိန္ေစာဒနာ ညးေတံေဗၜတ္ မိှဟ္ဏံဍာံတုဲ ခ်ဴပၲဳိန္လဝ္ လိက္ပေရင္ဝြံဟြံေသင္ နပဿိက္ဆႏၵ မိက္ဂြံကႝုဓမံက္ သှာံစပၲံ ေကၜာန္ဗဒွ္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ကၜာအိုတ္တုဲေဟင္ ခ်ဴလိက္ပေရင္ဝြံရ။ ဟြံဂြံလဵ ကု ဂေကာံ MRC ကၜာတဲမြဲသာ္ ပၚပဲါဒးဂွ္ သၜးအေခါင္ညိ။
|
