လိက္ပေရင္

ဗညာဟံသာ/ ေဖဖဝ္ဝါရ႘ ၂၀၊ ၂၀၀၈


ပႜဲဍဳင္ဗဿာ ေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္္ဟုီဂွ္ ပႜဲေခတ္ပု႙ဏံ ဟြံ ေကင္ေကၜာန္ဏီရ။ မုဟုိတ္ ဒးေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္၊ ဗုီျပင္ ေသှာတ္လုႝ ဒးဒုင္ဂုိင္ေကတ္၊ ဒုင္သဇုိင္ကုႝေသှာတ္ဗၐတ္ကဆံင္
လုႝ။ သဇုိင္သၵးကၜဳိဟ္ခၜင္လဝ္ဂမၜဳိင္ မပၲံ ဟုိတ္ဖုႝ၊ ဂုဏ္ဖုႝ၊ အရာဇုီ လပုိက္ကၜဳင္လၲဴဒုင္ဂုိင္ေကတ္တံဝြံ ေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္ပု႙ဗြဲမဂၜဳိင္ ဟြံတီလဝ္ကၜးကၜးဖႜးဖႜးအုိတ္ရ။


ဗုီျပင္ေပဲါ႐ုဲမာဲကုႝေသှာတ္ဝ္ဂမၜဳိင္၊ ဗုီျပင္ဒုင္ေကတ္ပဿိက္ဆႏၵညးဍဳင္ ကြာန္ကုႝေသှာတ္ဗၐတ္ဂမၜဳိင္ တှဟ္နသဇုိင္ေသှာတ္ဥပေဒ တံဂွ္ ကမၼေယွန္ ပဲါဟြံဗၜးနဴအလုႝအသ႘ပှာန္တံ ေကမ္ဇ်ာပ္ေကာပ္ကာဲ ကၜဳင္ရ။ ကေလင္သၛ႘ရံင္ ေပဲါ႐ုဲမာဲ သှာံ(၁၉၇၄) ကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ဂိတုေမ(၁၉၉၀)မၢး ဍဳင္ဗဿာဝြံ ေသှာတ္ဝ္ဟြံမြဲကုႝဗဗြဲဓရ္၊ ဟြံမြဲကုႝပေရင္ဓမံက္႐ုပ္ရဵဖုႝေကာန္ဂကူ၊ အေခါင္အရာညး ဍဳင္ကြာန္တံ သဒးဟုတ္ယုတ္မံင္အုိတ္တုဲ ေကမ္ဇ်ာပ္လဝ္ကိစၥ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တံရ။ ေပဲါဒုင္ေကတ္ပဿိက္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ ဒွ္ ေကၜာန္ဗဒွ္ပႜဲဂိတုေမ(၂၀၀၈)ဏံဂွ္ သဒးလၛတ္စမ္ၐတ္လဝ္ ဇုတ္ ဓရံင္ေဍံကုႝသဇုိင္သဘဵဓရ္တံဂမၜဳိင္ေထက္ေရာင္။


ရံင္ေကတ္ပေရင္အုပ္ဓုပ္ပကင္ရင္မံင္ဍဳင္ဗဿာ နဇုိင္နတဲမၢး စတမ္၊ ေလၵာဝ္၊ စုႝစုိပ္ေကှာတ္ဂွ္ ေယာင္ယာမွာရာကၜဳင္မံင္ဖုိဟ္ေရာင္။ ကာလေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္လဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ(၁၉၉၀)ဂွ္ဝြံ ပဿတ္သဵပှာန္အပႜဲဍဳင္ေလဝ္ ဟြံပၜဳိတ္ေကၜံဏီရ။ ကာလဂစာန္ေရင္တၜဳင္မံင္ပေရင္ ဓဝ္ၐုိဟ္လလံ နဴ(၁၉၉၀) စုႝ(၁၉၉၆)ဂွ္ သၟာင္နဴကုႝဟြံဂစုိတ္ဂယုိင္တုဲ အရာလုႝမြဲ ဟြံတဵတက္ကၜဳင္ရ။ မၛးနဴဂွ္ပၜန္ ဒပ္ပှာန္ေကာန္ ဍဳင္အရင္တံ လညာတ္တှဟ္ျခာ ျပးဆာဲကၜဳင္ညးသၠံတုဲ ဒွ္ကၜဳင္ပေရင္ဂစုိတ္ဂယုိင္ပႜဲဂကူညးကုႝညး ကတုႝဒွ္ကၜဳင္အုိတ္ရ။ ကႜဳိပ္ သၠဳိပ္မန္၊ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ကေခ်င္တံ သၵးဒုင္ဂစုိတ္ကၜဳင္ဂွ္ ထၞးေကတ္သက္သ႘မာန္ေရာင္။ တၛဲ ခ်ဴဇန္မံင္လိက္ပေရင္ဏံပၜန္ေလဝ္ ညး အုပ္ကာနာနာ ေဗာ္သြးဂကူကေရင္(ေကေအန္ယူ) ဗဒုိမာန္ယွာ သၵးဒုင္ပန္ဂစုိတ္အာပၜန္ေရာင္။

ခ်ဴဓဇက္မံင္သဇုိင္ေသှာဝ္ဥပေဒတဿိ နဴ(၁၉၉၆) စုႝ(၂၀၀၈)အခါတၛဲလဿဳဟ္ဏံေလဝ္ ဟြံတုဲဒွ္ဏီဖုိဟ္ရ။ ေသှာဝ္ဥပေဒဂွ္ဝြံ ယဝ္တၜ ပညာ(၁၀)တၜ ခ်ဴဓဇက္တုဲ ကုညးဍဳင္ကြာန္တံ ကုႝကသပ္ဂှန္၊ ပၚပဲါျခင္ရင္၊ ႐ုဲစွ္တးဗေပင္မၢး လအ္လၐုိတ္(၁၀၀)တၛဲဓဝ္ရ။ လဿဳဟ္ ေတာ္ရံင္အာအခါသှာံမၢး (၁၀)သှာံျပင္၊ နကုႝတၛဲမၢး (၃၀၀၀)တၛဲျပင္ကၜဳင္ရေရာင္။ တံင္ဇမၜိင္လဝ္အခိင္အခါတုဲ ဟြံစုိပ္ဒတုဲဖုႝရ။ မြဲ လၸာ္ပၜန္ဝြံ ဆက္ရပ္ထိင္မံင္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂမၜဳိင္တုဲ ကုႝအေခါင္ကုဂေကာံေလံဒုက္(က်ေဖာတ္)တံ ပတန္ကၜဳင္ ေဗာ္ရ။ ဂေကာံက်ေဖာတ္ဂွ္ နကုႝေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မြဲ လုပ္ၿပဳိင္ဒုင္႐ုဲမာဲေရာင္ လေလာင္ၾတးကၜဳင္ရ။ ပေရင္လီစှာဲပပ္ပ႘ဏံဝြံ ဒွ္ကၜဳင္အရာဟြံမြဲကုႝဖုႝဂုဏ္ပဿဝ္ဇဝ္ပၠဵ သြက္ေပဲါ႐ုဲမာဲဍဳင္ဗဿာရ။ ပုႝတုဲ ပလုီေကၜံတုိန္ပုိန္ျဒပ္ဟာန္ဍဳင္ကြာန္ေရာင္။

လမ်ဳီဇုတ္ဓရံင္ ေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ မုေရာ ၊ တင္ဏွ္ဂမၜဳိင္ ဒးလၛတ္ေထက္ေရာင္။ ညးခ်ဴလိက္ဏံ ၐုိတ္ပေကာံ ပေကဝ္လဝ္ ယဝ္ဒးပတိုန္ထၞးမၢး -

၁။ သဇုိင္ေသှာဝ္ဥပေဒပႜဲဍဳင္ဗဿာဝြံ နကုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂလုိင္လုႝ စုႝဒှာကု ပေရင္ဗဗြဲဓရ္မာန္ေရာ။

၂။ သဇုိင္ေသှာဝ္တဿိ ဓဇက္ကၜဳင္လဝ္ပြဳိင္(၁၀)သှာံဂွ္ ဗဗြဲဓရ္ သဿဟ္အေစာန္ကုဂုဏ္သိကၡာမှိဟ္ လၲဴညးဍဳင္ကြာန္ ဗြဲမဗၜးၐး၊ ေသာင္ဖႜးကုႝပေရင္ဍဳႝဍဳိက္ လၲဴေကာန္ဂကူဂလုိင္ ဒွ္မာန္၊ ဒွ္ဟြံမာန္။

၃။ ေသၢာံကံက္ပဿိက္ဆႏၵ လၲဴသဇုိင္ေသှာဝ္တဿိဏံ ဇဿာပ္ညးဍဳင္ကြာန္ဍဳင္ဗဿာ (၅၀)သင္ဃဲျပင္ (ဝါ) အဝဲစုိပ္တံ ပေရင္ကၜဳိဟ္တီ ပ႐ူေသှာဝ္ဏံ ကၜးကၜးဖႜးဖႜး ႏြံ၊ ဟြံမြဲ။ သၟာင္နဴဘာသာဗဿာတုဲ ဘာသာေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜဳိင္ပၜန္ ကၜာဲပတိတ္ကုႝ၊ ဟြံကၜာဲကုႝ။

၄။ နကုႝအလုႝစုိတ္ဇကု ဟြံေဖက္၊ ဟြံဒးဒုင္ဘပလမြဲသာ္ ပႜဲေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ အေခါင္ကုႝမာဲ ႏြံ၊ ဟြံမြဲ။ မာဲမ႐ုဲစွ္ လဝ္တံပၜန္ ကမၼေယွန္စဿ႘တ္မာဲ မ႐ုဲစွ္လဝ္နကုႝကုလသမဂၢ အေခါင္ႏြံ၊ ဟြံမြဲ။

၅။ သဇုိင္ေသှာဝ္ဥပေဒတဿိဏံ ဒဝ္အံင္သာန္သုက်႘ ေကုာံ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜဳိင္ ပေရင္သၸစဿတ္သမၲီ ႏြံ၊ ဟြံမြဲ။

တင္ဏွ္ဂမၜဳိင္ဝြံ မဒွ္ပမာဏ ဇုတ္ဓရံင္ ေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵ ေကုာံ ေပဲါ႐ုဲမာဲေရာင္။ သၛ႘ရံင္ဒဒွ္ဍာံ ေပဲါဒုင္ေကတ္ပဿိက္ဆႏၵဏံဝြံ မုမွ ဂုဏ္ဖုႝညးဍဳင္ကြာန္ ဟြံမြဲရ။ မုဟိုတ္ေရာ။

၁။ ကာလခ်ဴဓဇက္ေသှာဝ္ဂွ္ ဂအုပ္ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေကာန္ဂကူကုႝ ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜဳိင္ အေခါင္သ႘ကၜ႘ ပတုိန္ထၞး ဗၜးဗၜးၐးၐး ဟြံမြဲကၜဳင္။

၂။ မှိဟ္ဗက္မုက္ မှိဟ္ဇုက္ဇုိင္အလုႝအသ႘ပှာန္ မပၲံ သဿာဗၛတုႝဂူ ရဲဟြံဍဳိက္ေပင္ကုႝစရာဲပညာတံ၊ သၢံင္ေႀတံညးမခပပ္အဝုႝတံ ေကုာံ မှိဟ္ယုိက္ဝန္ဂေကာံေလံဒုက္က်ေဖာတ္ ေဒၢတ္ဝတ္ဟြံတုပ္တးသဿး ဓဇက္ကၜဳင္ေသှာဝ္ဏံ။

၃။ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ လၲဴဍဳင္တံကုီ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ပၜန္ဂတးတံကုီ အေခါင္သ႘ကၜ႘ပတိုန္ထၞး ဗၜးဗၜးၐးၐး ဟြံမြဲကၜဳင္။

၄။ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂေကာံဂၜးကဝ္ မပၲံကုလသမဂၢ၊ ယူေရာပ္၊ အာယွတံ အာတ္မိက္လဝ္တၜအဝုႝပှာန္တံ ညံင္ဂြံကုႝအေခါင္ကု ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ ေဗာ္ဂမၜဳိင္ ပါလုပ္ပႜဲပေရင္သ႘ကၜ႘ဂတးဂတုန္ လညာတ္ပဲႜဓဇက္ေသှာဝ္ ဗဗြဲဓရ္ ကၜးကၜးေသာင္ေသာင္ဂွ္ အလုႝအသ႘ပှာန္တံ တး ပဲါကၜဳင္။

ဟုိတ္နဴတင္ဆုတ္ေယာင္ကုႝတင္ဍဳိန္လ်ဝြံတုန္ သဇုိင္ေသှာဝ္တဿိ၊ ေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္(တဿိ) ေကုာံ ေပဲါ႐ုဲမာဲတဿိဝြံ ပေရင္စုိပ္ဒတုဲဒွ္ဖုႝဂုဏ္ ဟြံမြဲေရာင္။ ေသၢာံဓမံက္႐ုပ္ရဵပတိတ္ျဇဟတ္ သြက္ပုိန္ဟာန္ေကာန္ဂကူပု႙ဂွ္ သဒးခ်ပ္ဗၥာပၜဳပ္အေဝါင္ တင္နင္ သဿဝ္တံဂမၜဳိင္ေရာင္။

၁။ သြက္ဂြံသၜဳိင္ဒက္ပတုိန္ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံ မဍာံေဇတ္ ဍဳိက္ေပင္ကုႝအေခါင္မှိဟ္ ေကုာံ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ဝြံ ညံင္ဂြံဓဇက္သဇုိင္ ေသှာဝ္တဿိ ပြဳိင္(၁၀၀)တၛဲ ေသၢာံတုဲဒွ္ဂွ္ နကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ ညံင္ေသၢာံေကာ္ဘိက္ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ တၜပညာကြတ္ အပႜဲဍဳင္၊ မၛးဍဳင္ဂမၜဳိင္။

၂။ သဇုိင္ေသှာဝ္ဥပေဒ (ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံတဿိ ဍာံေဇတ္) ခ်ဴဓဇက္လဝ္ နကုႝညးစှးဂမၜဳိင္အပႜဲဍဳင္မၛးဍဳင္ (ပါလုပ္သုီညးစှးအလုႝ အသ႘ပှာန္)ဂွ္ ပြဳိင္(၁၀၀)တၛဲ ကုႝအေခါင္ကုဂေကာံေဗာ္နာနာတံ သၛ႘ဂၜိပ္ပၚပဲါ၊ ကုႝကသပ္ပတုိန္ထၞးလညာတ္ဂတးဂတုန္။

၃။ ယဝ္ညးစှး(၉၀)ကႜဳိပ္ကၜံ တုပ္စုိတ္ကု သဇုိင္ေသှာဝ္တဿိဂွ္မၢး ပႜဲပြဳိင္(၁၀၀)တၛဲ ေကၜာန္ဗဒွ္ကုႝေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ ဂမၜဳိင္။

၄။ ေကၜာန္ဗဒွ္ေပဲါဒုင္ေကတ္ပဿိက္ညးဍဳင္ကြာန္တံတုဲ ပြဳိင္(၃၀၀)တၛဲ နကုႝေပဲါ႐ုဲမာဲဒွ္ဒွ္၊ အလုႝအသ႘အၾကာမြဲဒွ္ဒွ္၊ အလုႝအသ႘ပတန္ ဍဳင္တဿိဟုီဟုီ ညံင္ေသၢာံဒက္ပတန္အလုႝအသ႘ယိုက္ဝန္ဍဳင္ မြဲခ်ဳိန္ခဏ သၸစှးကုႝဂကူ ဗြဝ္ဂအုံတုပ္သဿဟ္ မဍဳိက္ေပင္ကုႝသဇုိင္ ေသှာဝ္တဿိ။

၅။ ေပဲါ႐ုဲမာဲနာနာ အလုႝအသ႘ပှာန္တံ (၂၀၁၀)ဂွ္ နကုႝညးစှးေကာန္ဍဳင္အရင္ ကုႝ ညးစှးေကာန္ဂကူဂလုိင္ ညံင္ဂြံလုပ္ဒုင္႐ုဲစွ္ မာန္။

၆။ ပႜဲေပဲါ႐ုဲမာဲတြဳႝရးဂွ္ အလုႝအသ႘တြဳႝရးညးကုညး ညံင္ဂြံေကၜာန္ဗဒွ္ ေပဲါ႐ုဲမာဲတုိက္႐ုိက္။

၇။ အလုႝအသ႘ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံဂွ္ေလဝ္ နကုႝညးစှးေဒသညးကုညးဒွ္ဒွ္၊ ညးစှးသၸစှးကုေကာန္ဂကူဒွ္ဒွ္ တုိက္႐ုိက္ ညံင္ဂြံ႐ုဲပတုိန္၊ ညံင္ဂြံကုႝအေခါင္႐ုဲစွ္။

ဣဝြံ ဇုတ္ဓရံင္ေပဲါဒုင္ေကတ္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ ေပဲါ႐ုဲမာဲ မြဲဒကုတ္မြဲဒကဵ မဒွ္ရ။ အေခါင္ညးဍဳင္ကြာန္တံ ႐ုဲစွ္ကုႝမာဲ ပြမဗၜးၐးဝြံ မဒွ္ ႐ုိဟ္ကှက္ လဂံါဇုိင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေရာင္။