m.tik.
Home
Editorial
News
  pRiucj 2006
Article
Interview
Reader Front
Photo Gallery
Kao Wao Team
Donation
Contact
  qut
Research
History
New Words
Grammar
Mon Culture
  wcjpLnjgt,mnj
  lhicjsiutj
Kao Wao Audio
Joke
Cartoon
Poem
Novel
 
 
 
 
 
 
 

လိက္လညာတ္

ဒုင္ပေလ္ွေဍံဟာ

မာံသုိင္နန္ဒဵ/ သာပ္ေတန္ပါ ၂၂၊၂၀၀၈။

ရဲဒစုႝဒစးမံင္ကုႝအလုႝအသ႘ မှဳံဍဳင္မၛးတအ္ဂ္ွ အလုႝအသ႘ပှာန္ ညံင္ဂြံတိတ္အာ ႏူခုင္ဂဇအ္ ကုလသမဂၢ လုပ္အာေပါဲဗတုိက္ နနဲဗ်ဴဟာစုိပ္ပ္ေရာင္ ကညာင္ကေၿမဲ ႀကဳႝဇာ ထပက္စဿတ္တဲ ပၲဳိန္လိက္ကုႝကုလသမဂၢရ၊ ဆၢး ေပါဲဗတုိက္ဏအ္ျပဟ္ဟ္ဂ္ွ သြဟ္မံက္ဟြံမာန္၊ အလုႝအသ႘ပှာန္ ျပဟ္ေစ္ွအာ ႏူခုင္ကုလသမဂၢမၢး မုေတဿင္ ကု သြက္ပု႙ကုီေရာ။

ပေရင္ဥဴမံင္င္ NCUB တအ္ ပတုိန္လဝ္လိက္ သြက္ဂြံႏုက္ပတိတ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ ႏူဂေကာံကုလသမဂၢဂွ္ ဂေကာံ NCGUB အလုႝအသ႘ၿပိဳင္ပကာန္ ဒံက္တာ သိင္ေဝန္တအ္ ဟြံထပက္စဿတ္တဲကၜာေလဝ္ ပေရင္ကေမၜာန္ဏအ္ဂ္ွ ေကၜာန္ေထက္
ဂးဒဿံင္ပၜန္ရ။

အၾကာဏအ္ပၜန္ ဒဝ္အံင္သာန္သုက်႘ ဟြံဒုင္ဆႝုကုႝဂါန္ပါရ႘၊ ဟြံစဟြံသုင္ေအင္စှ၊ ဒးဟပၜဳပ္ဒဿံင္ဂဥဳဲလေတင္၊ ကေလင္စတုိန္စှ၊ ဒုင္ဆႝုကုႝ ညးဗက္ဂဗုတ္ ညးမြဲေဟင္ရ၊ သာ္ဝြံ မုညးေကၜာန္ဒဿံင္ဂ္ွ သဿာပ႐ုိင္တအ္၊ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဗက္ခ်ဴ၊ ဗက္ဟုီ၊ ဗက္ပၚပါဲဒဿံင္ နာဍ႘ဟြံျခာ၊ ဍာံဟြံဍာံ စြံလဝ္ကၜာ။
 
ပႜဲေဗာ္ NLD အပႜဲဍဳင္ဏအ္ပၜန္ ဂေကာံသဿတ္ NLD ၐုိတ္ (၁၀၀) တၜတအ္ဂ္ွ ဟြံေပင္စုိတ္ကုႝ ဥကၠဌ ဥဴအံင္ယွဳ႙တုဲ ႏုက္တိတ္အုိတ္ ေရာင္၊ စပ္ကုႝပေရင္အ႐ီုဗင္ဟံင္ျပာ္ "နာေဂတ္" ဂ္ွ ဟုိတ္ႏူသဿတ္တအ္ဏအ္ သုင္ေစာဲေထာံၾသန္ ဟြံလုပ္ကုႝဒှာဲ ဂးရ။

အလုႝအသ႘ပှာန္ဂ္ွ အတုိင္ဂၜံင္ေဍံ လးပၜးလဝ္ (Road Map) ဂ္ွ ဆက္ကြာ္အာေရာင္ ဟုီဂးကုႝလဝ္ "ဂါန္ပါရ႘" တုဲရ၊ လဿဳဟ္ဂါံ ဂြံလဝ္ပန္ကဆံင္တုဲ ကဆံင္ေသွ္မံင္တံဂ္ွ (၂၀၁၀) ဏအ္ ေဍံပတုဲေရာင္ လေလာင္ၾတးလဝ္ရမ်ာင္ထတ္တ္ရ။ တင္နင္ လၲဴေတံ ပါဲႏူကုႝကေမၜာန္ တင္နင္ အလုႝအသ႘ပှာန္ ထမံက္ဒဿံင္႐ုပ္ရဵဂ္ွေတ္ွ ကေမၜာန္တှဟ္ဟ္ဂ္ွ ဒ္ွဒဿံင္ ညံင္ဗက္ရပ္က်ာ၊ ရပ္မံင္လပ္ွ ပႜဲၐ႘ေတံကုီေရာင္ နကုႝပူဂုႝညာတ္ရ၊ အလုႝအသ႘ပှာန္ဂ္ွ ညးတှဟ္ဗုီလုႝဟုီဟုီ၊ ပ်ဳတ္ဗေဒက္ၐုိတ္လုႝဟေဍံ၊ ကဿာတ္တာဒှာ ပေရင္လုႝဒ္ွဒ္ွ ေဍံတအ္ဂ္ွ ကဿာတ္မတ္တုဲ ဒးထပၚရာပ္ဟေဍံ၊ကိတ္တိတုဲ ေဍံတအ္ေကၜာန္အာေရာင္၊ ဍာံဟြံဍာံ၊ ေစ္ွဗဗြဲဓရ္၊ ဟြံေစ္ွဗဗြဲဓရ္ ေကတ္ဟြံဒး ေကၜာန္အာတြဳႝေရာင္။

ရဲဒစုႝဒစးတအ္ပၜန္ ရံင္ေကတ္ပႜဲကုႝမ႘ဒ႘ယာမၢး ညံင္ရဵည႘သာဒဿံင္ ဗြဲမေလာန္၊ ဆၢး ကာလထမံက္႐ုပ္ရဵကေမၜာန္မၢး ဖုႝဂေကာံညး၊ ပူဂုႝညးတအ္ရ ဗက္မံင္မုက္၊ ၐုိတ္ကဆံင္ဏအ္ဓဝ္ ေကတ္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဏအ္ ဂြံဟြံမာန္၊ ေသၢာံဂြံဇှးဂ္ွ ဟြံေလာဲသြာ။

လက္ထက္ (၁၉၇၀) ျပင္ေတံ ဥဴႏုတအ္တိတ္ၿဂိပ္ ပံက္ကၜဳင္ဒပ္ပှာန္ ေဗာ္ပါလ႘မာန္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ (ပါလီမာန္ဒီမုိကေရစီပါတီ) ကုီရ၊ ဍာ္ဟြံဂၜိင္ အုိတ္အာရ၊ မုဒ္ွေရာ… သၨိဳင္တိဍာ္ ေကုာံ ေကာန္ဂကူထံက္ဂလာန္ ညးတအ္ဟဿဲ သာ္ဝြံ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂမၜိဳင္ ခါတ္လဝ္အကာဲ သာ္ဝြံႏြံကၜဳင္ရ။ မူဟုိတ္ ရဲပၜန္ဂတး (ေကာန္ဂကူ) တံ ဂြံတန္တဵဂြံမံင္ေရာ၊ ဒဿာႏူဒုင္လဝ္သဇုိင္တိဍာ္၊ ေဒသေကာန္ဂကူညးတံ၊ ဂတုီညးဍဳင္ကြာန္ညးတံထံက္မံင္ဂလာန္တုဲ ညးတံခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ဍာ္ဇမိၜင္ ဂြံကၜဳင္ေရာင္။

၁၉၈၉ ဗကပ ေဗာ္ေကာန္မ်ဴေနတ္ဍဳင္ဗဿာ ထကးပရးအာရ၊ အသိင္အလုိန္ "သု႙ဗ႘ယိတ္" ေတံထကး ေဗာ္ေကာန္မ်ဴေနတ္ဍဳင္ဗဿာ ဒးထကးအာ ဟုီကၜာေလဝ္ ဂကူဗဿာဂ္ွ ပႜဲေဗာ္ ပကဗ ဏံ ႏြံဆၐုိတ္ကဆံင္လၲဴေတံ လဿိဟ္ညိညဓဝ္ရ၊ သၢံင္၊ ဒပ္ပှာန္ဒးလုပ္ဒဿံင္ ေပါဲဗတုိက္ ျဇဟတ္ပိပန္ဠက္ျပင္င္ဂ္ွ ဒ္ွမံင္ေကာန္ဍဳင္အရင္ မပၲံကုႝ "ဝ" တအ္ဟုီစဂြံရ၊ "ဝ" တအ္ဏအ္ ထကးဗက္ဟြံဂတာပ္ အလုႝအသ႘တက္က်ာေဒါအ္ပန္ေပွာ္ ကုႝေထာံအေခါင္ေတဿင္ကုႝ ဒပ္"ဝ" တအ္ အလုႝပှာန္လဿဳဟ္ဏံ ၿပံင္သၜာဲဗ်ဴဟာ တက္တုိန္က်ာပေရင္ေဒါအ္ပန္ေပွာ္ (လြဟ္ညး ညးရပ္လဝ္ကၜာ)ရ၊ လက္ထက္ေခတ္အလုႝအသ႘ ေနေဝန္ဂွ္ ၐုိန္ရ ဒွ္တက္က်ာကုႝ ရဲဂေကာံပၜန္ဂတးတံကုီေလဝ္ အုိတ္ေကှာတ္ သြက္ဂြံေဖ်ံလြဟ္ေဟင္ ဟုီကၜဳင္တုဲ ပေရင္သ႘ကၜ႘ေဒါအ္ပန္ေပွာ္ လုီကၜဳင္သဿးရ။

ဂေကာံ"ဝ"တံကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ တက္က်ာအံင္ဇှးဗက္ဟြံဂတာပ္ ဇကုမြဲဂေကာံဓဝ္ ေဖက္ေသွ္ၐက္မံင္ပႜဲၿဂိဳပ္ ေဖက္အလုႝအသ႘ပှာန္ ဝုိတ္လဝ္ဂေကာံဇကု အေခါင္ေတဿင္ေဖက္ညးတှဟ္ၐွ္ဂြံဏာဂတ ဒြိင္ဒြာဲေဇှာ္ကုႝၿဇဟတ္မံက္ကၜဳင္တုဲ ဂေကာံေဗာ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂ္ွ မြဲေဗာ္တုဲမြဲေဗာ္၊ မြဲဂေကာံတုဲမြဲဂေကာံ၊ ကဆံင္ညးကုႝညး၊ ျဇဟတ္ညးကုႝညး၊ ဗုီျပင္ဒတူလုုိင္ဂေကာံ ညးကုႝညးပၚစေရက္အာ ဗုီနာနာသာ္တုဲ အလုႝအသ႘ပှာန္ တက္က်ာေကတ္ေထာံ ပေရင္ေဒါအ္ပန္ေပွာ္ ေလဝ္ႏြံ လၛဳႝဂ္ွ ဒးပအပ္ေထာံလြဟ္ အပုိင္ေလဝ္ႏြံရ။

အခိင္လဿဳဟ္လပၚဒကုတ္ေဒသ တႝြဳရးေသံ ဍဳင္ပု႙ဏအ္မၢး ဂေကာံေဗာ္လၛဳႝ ဒးေကၜမ္အလုႝအသ႘ေလဝ္ႏြံ၊ သၜာင္လုပ္အာတုဲ ႏုက္တိတ္ဟြံဂြံေလဝ္ႏြံ၊ ဒးဒုင္ကေၾကပ္ဓရတ္ နာနာသာ္တုဲ ဒးပအပ္ကၜဳင္လြဟ္ႏြံရ၊ ဆၢး ဂေကာံလၛဳႝဂ္ွ အလုႝအသ႘တအ္ကုႝေထာံ အေခါင္ေတဿင္တုဲ လၲဴဂ္ွဇကုကုႝဇကု ကႜိဳပ္ဟြံမာန္ေသှဝ္၊ ေသှဝ္ဟြံမာန္ကႜိဳပ္ ဒ္ွကၜဳင္ရ၊ လၲဴဏအ္ညးအာကႜိဳပ္ဂ္ွ ထိင္ဟြံမာန္၊ အုိတ္ကၜဳင္စုိတ္တုဲ ေကာ္ဘိက္နင္ ဒပ္အလုႝအသ႘ ပအပ္ေထာံလြဟ္ေတ္ွ ျပႆနာဏအ္ ေသာင္အာ၊ သာ္ဏအ္ေလဝ္ႏြံဒဿံင္ကုီရ။

အလုႝအသ႘ပှာန္ ၁၉၉၀ ေတံ ေကၜာန္ကုႝေပါဲ႐ဲုမာဲဂ္ွ ဗုီေဍံတအ္ ေတာ္ခယ်လဝ္ ဟြံဒ္ွကၜဳင္တုဲ ဗေဂတ္ဏာဗေဂတ္နင္ တံင္ကၜဳင္အခိင္ ပေလဝ္ပေလတ္လဝ္ လဿဳဟ္ေတ္ွၾကပ္စုိပ္ ၂၀ သှာံရ၊ ၁၉၉၃ ဂ္ွ ေကၜာန္သၸကၜဳင္ သဘင္သ႘ကၜ႘ ပံက္မြဲလစုတ္၊ ဇူမြဲအလန္၊ ပံက္အာ ကဿာတ္ကၜဳင္ဂ္ွ ဓဇက္ကၜဳင္အခိင္ စုိပ္ကၜဳင္သှာံဏအ္ ေဍံတအ္ပတုဲေထာံေပါဲရ၊ မုဟုိတ္ေရာ သၛ႘ဂၜိပ္မၢး အခိင္ေဍံထၐးကုႝ တင္ေပှာ္တိတ္ သဘင္သ႘ကၜ႘ဂ္ွ ေကာန္ဂကူဂမၜိဳင္၊ ေဗာ္ဂမၜိဳင္မင္စဿ႘စမံင္ညိညိညည ႏြံရ၊ ပု႙တအ္ဖအုိတ္ဂ္ွ စြံလဝ္အ႐ီု ပႜဲဒှာဲဏအ္ မြဲေဟင္တဲု စဿ႘မင္စဒဿံင္သြဟ္ ညိညဏံ မင္ရံင္မံင္ရံင္အာဂ္ွ အခိင္အုိတ္ကၜဳင္ဗြဲမဂၜိဳင္၊ ေသာင္စရင္လကၠရဵအုိတ္ဂ္ွ တင္နင္
ေဍံတအ္ဂ္ွရ ေဍံတအ္ေကတ္ေရာင္။

လဿဳဟ္ပၜန္ ရဲဒစုႝဒစးတအ္ဂ္ွ ဗက္ဂၜာဲေကၜာန္ဒဿံင္ (Campaign) နာနာသာ္၊ ေကၜာန္ဂ္ွဒးေကၜာန္ရ၊ ဆၢး ကေမၜာန္ညးတှဟ္ေကၜာန္ ထမံက္အာဒဿံင္႐ုပ္ရဵဂ္ွ ဇကုဟြံပါ လုပ္ေကၜာန္မြဲသာ္ ဗက္စဿ႘မင္စမံင္ ညံင္အာဲကဿာဲမြဲအရင္ကုီဂ္ွ ဒ္ွဟြံေထက္ရ၊ လပၚရဲစုိပ္မံင္ ဌာန္ေသၛာဲတံဂွ္ ခ်႘ဒရာင္မံင္ ဗုီျပင္ဗြဲမဂၜိဳင္ဂြံဆုႝေကတ္မာန္ကုီရ၊ ကြာ္ထၞးတရဵဇမိၜင္၊ ဂတမုက္႐ုင္ကမၜဳတ္တံဂွ္ ရပ္ဂတုႝမုက္နာနာ ခ်ဴဗုီျပင္ႏြံပဿိက္တုဲ အာတ္မိက္၊ ပ်ဳတ္ဗေဒက္၊ ထၞးဆႏၵ၊ ေပဲါသဘင္ရာဒနာမိက္၊ ေပဲါေအင္စှ၊ ထပက္စဿတ္တဲ ၊ ဖုႝရာန္၊ ဝါပ္ယွဳိပ္၊ သ႘မ႘ဏာ၊ ေပဲါခ်ဳပ္ဓ႐ုီ၊ လဝ္ဗ႘၊ ရာဒနာေဍင္ပှာင္၊ လတက္ပေလာံကယ်ဳိင္တုပ္သဿဟ္ သာ္တံဏံ ပေရင္ဗြဲမဂၜိဳင္ ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ကုီရ၊ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္အုိႆုီ သြက္ညးဍဳင္ကြာန္တံ ဂြံမိင္ဂွ္ ဂေကာံမ႘ဒ႘ယာဂမိၜဳင္ ပလံင္ဗၥဳိပ္ကုႝမံင္ရ၊ စပ္ကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္နာနာ အုိႆုီဏံတုဲ ႏူဂေကာံ NGO တံေလဝ္ ကုႝကၜဳင္အ႐ုီဗင္ ဗြဲမဂၜိဳင္ရ၊ လဿဳဟ္ခ်႘ဒရာင္မံင္ ၾကပ္ေပင္ ၂၀ သှာံကုီရ၊ သြက္ဂုဏ္ဖုႝ ညးဍဳင္ကြာန္တံ နတဲနဇုိင္ ၐုိတ္လုႝဒွ္ဒဿံင္ဂုဏ္ဖုႝကုီေရာ၊ အခိင္၊ ၾသန္၊ ျဇဟတ္မှိဟ္ၐုိတ္လုႝအုိတ္ကၜဳင္လဝ္တံဂွ္ ဒးေတာ္ေတဿာ္စ ေထက္ကုီရ။
 
ေစတနာညးခ်ဴလိက္ဏအ္ မိက္ဂြံသေရာပ္ဂ္ွေတ္ွ လပၚပု႙ရဲဒစုႝဒစးကုႝ အလုႝအသ႘တအ္ နကုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္မၢး ဂြံလဝ္ေစဝ္လၲဴ ဟုီဂြံရ၊ ဆၢး ေစဝ္လၲဴ သၛဳမြဲေတာ္ဟြံမြဲ ဂြံလဝ္ေခှာ္ေဍံသဿး အပႜဲဂ္ွဟြံမိက္ကုႝဒ္ွ ဗုီျပင္ဏအ္ရ၊ လၲဴပ႐ိုင္ဂမၜိဳင္ ပတဝ္ဏာ (Target) ဂ္ွ ဗက္လဟိင္ေသၜာင္မံင္ဟြံဂြံ၊ ဗက္ကလင္လဟိင္ဒဿံင္ ပႜဲေရဒ႘ေယာတုဲ အကာဲအရာပု႙ ခုိဟ္ဒဿံင္ေဏာင္ ဂးဒဿံင္ပႜဲကုႝကှဵတုဲ တိက္ကေဝန္မံင္ဟြံေထက္။

တင္နင္ပလ္ွပတိတ္ ခုင္အလုႝအသ႘ပှာန္ ႏူကုလသမဂၢဂ္ွေလဝ္ လၸစဿ႘စညိ၊ ဒဝ္အံင္သာန္သုက်႘ ေအင္ေထာံစှ ပႜဲသၛိဂ္ွေလဝ္ လၸဓဝိင္ေဇှာ္၊ အလုႝအသ႘ပှာန္ ေကၜာန္ေပါဲ႐ဲုမာဲ ၂၀၁၀ ေတံဂ္ွေလဝ္ လၸဂြိင္အာဂြိင္ကၜဳင္ ဗုီညးတှဟ္ ဗေဂတ္မတ္ဂ္ွ အာ႐ီုလၸဇါပ္ လုပ္အာ၊ လၸဒုင္ဗေဂတ္ဒုင္ပေလွ္ညးတှဟ္ ျဇဟတ္ဂကူပု႙ကုႝပု႙ မြဲဂေကာံမြဲကေလာံ၊ မြဲလညာတ္၊ စြံလညာတ္ဝါဒ ဂကူမန္ (ဟြံၐက္ေၐတ္တှဳင္ၐါလပၚ) ဍာံဍာံတုဲ ကေမၜာန္ပု႙ဒးေကၜာန္ေထက္ဂ္ွ ဆက္ေကၜာန္အာ ဗိုန္န္စုိအ္။ျဇဟတ္ပု႙ ႏြံပႜဲပ႙ုေရာင္။

 

မာံသုိင္နန္ဒဵ

:: Home | To Top ::

Copyright © 2004-2005, Kao Wao News Group. All rights reserved. Suggestions or comments to the Editor. Code by Webmaster.