လိက္ဒုင္စ႘ေရင္

လိက္ဒုင္စ႘ေရင္
နဴနာဲသိရိမန္ဆာန္
ညးမတိုန္စိုပ္လဝ္ နဒဒွ္စှးဂကူမန္
သဘင္သ႘ကၜ႘ ဂေကာံဍဳင္ဂကူဟြံဂြံသၸစှး
မရႏုက္ကႝု-၈-ဝါ၊        
Unrepresented Nations and Peoples Organization      
၂၇-၂၉-အံက္တဝ္ပါ၊ ၂၀၀၆၊ တက္ဖုင္-ဍဳင္ထာင္ဝါန္




မာတိကာ      

၁။ နိဒါန္ (၂)            
၂။ အစ႘အဇန္ ဗြဲခေမှာန္ ပႜဲသဘင္သ႘က႘ၜဂမၜဳိင္ (၃)       
၃။ တင္သ႘ကၜ႘ ပြမသၸသမၲီ၊ အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကုာံ ပေရင္ဂီုကၜဳီ (Identity, Democracy and Security) (၃)        
၄။ ဒုင္စ႘ေရင္ ပေရင္ကေမၜာန္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ေကုာံ သ႘ကၜ႘ပေရင္ကေမၜာန္ဂတ (၄)
၅။ ပေရင္ၿပံင္သၜာဲ အပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အိုဝ္ (Organizational Reforms & UNPO New Covenant) (၅)   
၆။ ပၲဳိန္ထၞးအကာဲအရာေကာန္ဂေကာံဂမၜဳိင္ (၅)         
၇။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ အာတ္မိက္ေကာန္ဂေကာံ (Member Resolution) (၅)  
၈။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ မအာတ္မိက္ နဴသဘင္သ႘ကၜ႘ (General Resolution) (၆)        
၉။ ေပဲါ႐ုဲစွ္ ညးတာလ်ဳိင္နာနာ (၆)      
၁၀။ ပၲဳိန္ထၞးလညာတ္ စပ္ကႝုပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ပႜဲေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ (၇)
၁၁။ ပၲဳိန္ထၞလညာတ္ စပ္ကႝုပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္ (၈)       
၁၂။ တင္သမၲီ (၉)      
၁၃။ ဗီု႐ုပ္ဂမၜဳိင္         


နိဒါန္  

သဘင္သ႘ကၜ႘ (General Assamby UNPO-VIII) အလန္ဆ႒မ ပႜဲအံက္တဝ္ပါ-၂၇-၂၉၊ မေကၜာန္ဗဒွ္ ပႜဲဍဳင္တာ္ဖုင္၊ ဍဳင္ထာင္ ဝါန္တံဂွ္ ေကာန္ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ဂမၜဳိင္ကုီ၊  တၜပညာ နဴတကၠသႝုဂမၜဳိင္ကီု၊ ဂေကာံဟြံေသင္ကႝုအလႝုအသ႘ ေကာ္ဂး - ေအန္ဂ်႘အဝ္ နဴဍဳင္နာနာတံကီု၊ ရဲလၛတ္တံကီု သီုဖအိုတ္ တိုန္စိုပ္ဗှတ္(၁၀၀)တၜျပင္င္ရ။       

သဘင္သ႘ကၜ႘ဝြံ နဴဂယး-၁၀း၀၀-နာဍ႘(အံက္တဝ္ပါ-၂၇)ဂွ္ ပံက္အေသအဟာန္တုဲ ေကာန္ဍဳင္အရင္ နဴထာင္ဝါန္တံ ေလွ္ထၞး နကႝုေယန္သှာင္အခိုက္ကှာ ေကာန္ဍဳင္အရင္ညးတံရ။


အစ႘အဇန္ဗြဲခမှန္ ပႜဲသဘင္သ႘ကၜ႘ဂမၜဳိင္  

၁။ သ႘ကၜ႘စပ္ကုႝ ပြမသၸသမၲီ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ဂမၜဳိင္ ပေရင္ဂီုကၜဳီ (Identity, Democracy and Security)။  
၂။ ဒုင္စ႘ေရင္ ပေရင္ကေမၜာန္ယူေအန္ပ႘အဝ္ ေကုာံ ပေရင္ကေမၜာန္ဂတ။       
၃။ ပေရင္ၿပံင္သၜာဲ အပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္။ 
၄။ ပၲဳိန္ထၞးအကာဲအရာ ေကာန္ဂေကာံဂမၜဳိင္။   
၅။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ အာတ္မိက္ေကာန္ဂေကာံ (Member Resolution)။      
၆။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ အာတ္မိက္ နဴသဘင္သ႘ကၜ႘။      
၇။ ႐ုဲစွ္ညးတာလ်ဳိင္နာနာ ပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္တံမဒွ္အိုတ္ရ။        


၁။ တင္သ႘ကၜ႘ ပြမသၸသမၲီ အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကုာံ ပေရင္ဂီုကၜဳီ (Identity, Democracy and Security)    

ပႜဲအခန္ဏံဝြံ တၜပညာသိပၸံ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂမၜဳိင္ကီု၊ ညးစှးဂမၜဳိင္ကီု သ႘ကၜ႘သၜာဲဂတးလညာတ္ေရင္သၠံအိုတ္ရ။ ပႜဲအခန္သ႘ကၜ႘ဏံ အမာတ္နာေဂရ္ အဟေမတ္ (Lord Nagir Ahmed) နဴပါလ႘မာန္ဍဳင္ေအန္ဂလိက္၊ ဒံက္တာ-ပါေရတ္ဆာန္ဂ္ (Dr. Parris Chang) နဴတကၠသႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္ ေကုာံ ပေရင္ကတ္လၛတ္ဗ်ဴဟာဍဳင္ထာင္ဝါန္ ေမတ္သတာမာဂဝ္ ပါဒုက  (Mr. Marco Perduca) မဒွွ္ညးမကႝုကသပ္ ပႜဲဌာနဝန္ေဇှာ္ကာဍဳင္သၟာင္ ေအတ္တလ႘၊ ေမတ္သတာေခန္မာတ႘ ဝါပါ မဒွ္ဝန္ ေဇှာ္ေႀတံ ပေရင္ေသှာဝ္ဓဝ္ ဍဳင္ေအဝ္သတဝ္န႘ယ်ာ၊ ဒံက္တာ-တိဗုသုန္ဂုဝယယန (Dr. Tibusungu Vayayana) နဴတကၠသႝု ေကာန္ဂကူထာင္ဝါန္တံဂွ္ နဒဒွ္ မှိဟ္မဒုင္တင္သ႘ကၜ႘ဂွ္ သ႘ကၜ႘ကၜဳင္ရ။ အဲေလဝ္ ဘိုင္လုပ္သ႘ကၜ႘သာ္ဝြံကီုရ။ “ပြမသၸသမၲီ အေခါင္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကုာံ ပေရင္ဂီုကၜဳီ” ပိဏံ၊ ဗြဲအညမည ဆက္စပ္ဒဿံင္ေရင္သၠံေရာင္ ပြမသၸသမၲီ နပူဂုႝမြဲမြဲ (Individual Rights)ကီု၊ ပြမသၸသမၲီ နဒဒွ္ေကာန္ဂကူဍဳင္ (Collective Rights) ပႜဲအေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ဂွ္ ဓမံက္ထၞးလဝ္ဍဳိက္က္ေပင္င္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ယဝ္ရအေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ဗြဲမေထက္ႀကဳိက္ ယဝ္ႏြံလဝ္မၢး အေခါင္ဂြံဒုင္ေကတ္သၸသမၲီ (Identity) နဒဒွ္ပူဂႝုမြဲမြဲကႝု၊ နဒဒွ္ ဗြဝ္ဂေကာံဂကူဍဳင္ဂွ္ သၵးႏြံဗြဲစဿတ္ရ။     

ဟိုတ္ဂွ္ရ လၲဴအကာဲအရာမၿပံင္သၜာဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပေရင္ဆက္ေဆာံဍဳင္သၟာင္တၛဲဏံ ေကာန္ဂကူဂမၜဳိင္ လုပ္ဒဿံင္ေပဲါဗၲဳိက္ ညံင္ရဵေကာန္ဂကူတံ ေသၢာံကႅိဂြံ အေခါင္သၸသမၲီ နဒဒွ္ေကာန္ဂကူ (Nationality) နဒဒွ္ဍဳင္(State)ညးတံရ။ ပႜဲကုသလမဂၢတံ အေခါင္မှိဟ္ မစပ္ကႝုပူဂႝုဂွ္ ဍဳိက္က္ေပင္င္ ခ်ဴထၞးသၸလဝ္ဒတန္တုဲ စႝုဒှာမင္မြဲကၜဳင္ဍဳိက္က္ေပင္င္ကီုေလဝ္၊ အေခါင္မစပ္ကု ေကာန္ဂကူ၊ ဍဳင္(Nationality and State Rights)မဟီုဂွ္ အေခါင္မျပဳေျပင္အဝႝုဇကုဇကု (Self-Determination)ဂွ္ ဍဳိက္က္ ေပင္င္ ကၜးကၜးဖႜးဖႜး ခ်ဴထၞးသၸလဝ္ဒတန္တုဲ၊ စႝုဒှာမင္မြဲကၜဳင္ဍဳိက္က္ေပင္င္ဟြံမြဲဏီရ။ အေခါင္မဂြံဒုင္ေကတ္သၸသမၲီ နဒဒွ္ ေကာန္ဂကူဍဳင္ ေကုာံ အေခါင္မျပဳေျပင္အဝႝုဇကုဇကု ပႜဲကုလသမဂၢဂွ္ နဴတမ္ေတံ ရန္လဝ္အယာံမာတ္ သြက္ဍဳင္မလုပ္ဒဿံင္ သဿဝ္တဲပေရင္အုပ္ဓုပ္ဍဳင္တှဟ္ဂွ္ (Colony)ေဟင္ရ။ စပ္ကႝုအေခါင္အဝႝုမျပဳေျပင္ဇကုဇကု အပႜဲဍဳင္မတြံဂး အေခါင္ေကာန္ဂကူ ပႜဲဍဳင္တံဂွ္ ပႜဲကုလသမဂၢတံ ဟြံစြံကၜဳင္အာ႐ုီေကြံေကြံရ။ ဆဂး အကာဲအရာဂၜးတိတၛဲဏံ ယဝ္ရေသၛဝ္ဂၜိပ္ရံင္မၢး ေဍံဟြံတုပ္ ကု အကာဲအရာဂၜးတိ ပႜဲအခိင္သၠဳတ္ ေကှာတ္ပှာန္ဂၜးတိဒုတိယ မဒွ္အခိင္ ကုလသမဂၢ မစပံက္ပၲန္ေတံရ။ ပႜဲအခိင္ေတံ ျပသှာ ပႜဲဂၜးကဝ္ဂမၜဳိင္ ဒွ္ကၜဳင္ ဟိုတ္နဴကႝုဍဳင္မြဲကုႝမြဲရ။ ပႜဲတၛဲဏံ ျပသှာဂၜးကဝ္၊ ျပသှာဍဳင္ဂမၜဳိင္ စပၲံဒွ္ကၜဳင္ နဴပေရင္ေကာန္ဂကူ အပႜဲဍဳင္ ဂမၜဳိင္တံရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ျပသှာအပႜဲဍဳင္မြဲမြဲ မပၲံကႝု အေခါင္အဝႝုေကာန္ဂကူမတန္တဵဒဿံင္ အပႜဲဍဳင္တံ ညံင္ရဵဂြံႏြံ ကု အေခါင္အဝႝု မျပဳေျပင္ဇကုဇကုဂွ္ စြံအာ႐ုီတုဲ သၵးေသာင္ကႅး ဂၜာဲဂၜံင္ေထက္ရ။        

ယဝ္ရ အေခါင္ဂြံဒုင္သၸသမၲီ ကႝု အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘တံ ဗြဲမေထက္ႀကဳိက္မံက္ဂတဝ္ကၜဳင္မၢး မြဲအဆက္ဓဝ္ ပေရင္ျပသှာ
အပႜဲဍဳင္ အၾကာေကာန္ဂကူတံ ေအာန္အာကၜဳင္တုဲ ပေရင္ဂီုကၜဳီအပႜဲဍဳင္၊ အပႜဲဂၜးကဝ္တံေလဝ္ ဗြဲစဿတ္ ကႅိဂြံမာန္ေရာင္ဂွ္ ပၲဳိန္ထၞးလဝ္ရ။        


၂။ ဒုင္စ႘ေရင္ ပေရင္ကေမၜာန္ယူေအန္ပ႘အဝ္ ေကုာံ သ႘ကၜ႘ပေရင္ကေမၜာန္ဂတ

ပႜဲအစ႘အဇန္ဏံ ညးအုပ္ကာနာနာ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ပၲဳိန္ထၞး ဒုင္စ႘ေရင္ဏာ အကာဲအရာ ယူေအန္ပ႘အဝ္တုဲ ညးစှးဂမၜဳိင္ကီု၊ တၜပညာဂမၜဳိင္ကီု၊ သ႘ကၜ႘စပ္ကႝုပေရင္ကေမၜာန္ဂတ (Strategic Plans)ကီု၊ တင္ပၲဝ္ကႜဳိပ္အဓါန္ဂတ (Future Direction) ဂေကာံရ။ ဒုင္သၨဳိင္ ကု လၲဴအကာဲအရာအၿပံင္သၜာဲ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ဂၜးကဝ္နာနာတၛဲဏံတုဲ ဗြဲမဗဗြဲကႝုအကာဲအရာ အေခါင္မံက္တိုန္တဿိတံတုဲ ယူေအန္ပ႘အဝ္ေလဝ္ သၵးေကႅင္ေသၛဝ္ဂၜိပ္ၿပံင္သၜာဲဗ်ဴဟာ ပေရင္ကေမၜာန္ဓါန္ဂတ(Strategic Plans) တံေထက္ရ။ အကာဲအရာဂၜးကဝ္ ပႜဲအခိင္ဒက္ပၲန္လဝ္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ပႜဲသှာံ-၁၉၉၁-ေတံကႝု အကာဲအရာဂၜးကဝ္တၛဲဏံဂွ္ ဟြံတုပ္ေရင္သၠံရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ (Strategy)ကီု၊ Tactics ညံင္ဂြံဗဗြဲ ဒွ္သဟဇာတ ကု အကာဲအရာတၛဲဏံဂွ္ ေသၛဝ္ဂၜိပ္ ေကႅင္ေဖ်ံတဿိ ေထက္ေရာင္ သ႘ကၜ႘ကၜဳင္ရ။         

ပႜဲအခန္ဏံ အဲသ႘ကၜ႘ဂပၜဳပ္ဏာ လညာတ္သက္ဝြံကီုရ။
”ပႜဲပစၥဳပၸန္ဏံ ယူေအန္ပ႘အဝ္ဂွ္ ခ်႘ဒရာင္လုပ္ဒဿံင္ေပဲါဗၲဳိက္ သြက္အေခါင္အဝႝုေကာာန္ဂေကာံတံ နကႝုနဲကဲဗ်ဴဟာ ဗၲဳိက္ေဖၟာဝ္ ကုလသမဂၢမြဲရ။ ဗြဲစဿတ္တုန္ သၵးခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ လၲဴဂၜံင္တရဵကုလသမဂၢ (UN Mechanics)ရ။ ခ်႘ဒရာင္သာ္ဏံ ၐိုတ္ဒးရး စိုပ္တရဵ ကီုေလဝ္ စႝုေပင္ဂှပ္စိုတ္ စိုပ္တရဵေရာင္ဂွ္ ဟီုဂးဟြံဂြံဏီရ။ ကုလသမဂၢဂွ္ ဒက္ပၲန္လဝ္နကႝုေကာန္ဂေကာံ ဍဳင္မဗၜးၐးနာနာတံတုဲ အပႜဲဍဳင္မဗၜးၐးနာနာတံဏံ ျပသှာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ညးတံ စပ္ကႝုအေခါင္ေကာန္ဂကူ၊ အေခါင္တြဳႝရးဍဳင္ ပႜဲဍဳင္ညးကႝုညးႏြံဒဿံင္တုဲ သြက္ညးတံဂြံဘိုင္ဖႜဳိက္ဗေပင္ကႝု တင္ယူေအန္ပ႘အဝ္မအာတ္မိက္ဒဿံင္ စပ္ကုအေခါင္မျပဳေျပင္အဝႝုတံဂွ္ ဝါတ္ဂါတ္ေကြံေကြံ ေရာင္ဂွ္ ဂြံဆႝုညာတ္ေကတ္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ သၟာင္နဴနဲကဲဗ်ဴဟာ မခ်႘ဒရာင္ပႜဲကုလသမဂၢေတံတုဲ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္အာကႜဳိပ္ ယူေအန္ ပ႘အဝ္အပိုင္ (UNPO’s Own initiatives) ဗြဲမသၜးၐး ခိုင္ကၜဳိက္ဒးရးတံဂွ္ သၵးႏြံေထက္ကီုေရာင္။ ပံင္ေကာံ ကု ေကာန္ဂေကာံ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ဍဳင္မဂြံကၜဳင္ဗၜးၐးတဿိတဿိ မပၲံကႝုဍဳင္ေအတ္သတဝ္န႘ယ်ာ၊ ဍဳင္တ႘မဝ္ဗဿံက္တံဂမၜဳိင္တုဲ ဂၜံင္တရဵ လညာတ္၊ တင္ သၢဳတ္သြာတ္ စပ္ကုႝအေခါေကာန္ဂကူတံဂွ္ ၿပဳိင္ကုႝယူေအန္(Parallel with the UN)တုဲ ဒးခ်႘ဒရာင္ေထက္ကုီရ။ ဂေကာံ ေအန္ဂ်႘အဝ္ေဍာတ္တ္ မပၲံကု ေဂ်န႘ပါခဝ္ Geneva call တံဂွ္ေလဝ္ လညာတ္တဿိ၊ ပေရင္ကေမၜာန္တံဂ္ွ ၿပဳိင္ကုႝ ကုလသမဂၢ ညးတံဂံင္ဓမံက္ကၜဳင္ရုပ္ရဵႏြံရ။ ပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ဏံ ျဇဟတ္တမ္ေဇှာ္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ မသၸဒဿံင္စှးတံ ႏံြဒဿံင္ၐိုတ္ မှိဟ္
(၂၅၀) ျပေကာဋိကိုဋ္ (၂၅ မ႘လ႘ယာန္)တုဲ လညာတ္ကၜးဖႜး ဒးရးပိုတ္သၠဳတ္တံ ေဖ်ံတုဲ လတူဂၜံင္တရဵ မခ်႘ဒရာင္ ဗ်ဴဟာတဿိတဿိ ဗြဲမဗုိန္ဗတ္ဂံင္သကာ ခ်႘ဒရာင္အာမၢး ပေရင္ညးသၸသမၲီ ကု ယူေအန္ပ႘အဝ္ အပႜဲေကာန္ဂေကာံ ယူေအန္ပ႘အဝ္၊ အပႜဲဍဳင္နာနာဂွ္ အပႜဲကုလသမဂၢကုီ သၵးေဇှာ္ေမာဝ္ကၜဳင္ ဗြဲစဿတ္ေရာင္ညာတ္ရ။ ဂြံမံက္ကၜဳင္သာ္ဏံမာန္ဂွ္ နကုႝလညာတ္တဿိ ဗ်ဴဟာတဿိ မၿပဳိင္ကုႝကုလသမဂၢဂွ္ သၵးလးထၞးခ်႘ဒ ရာင္ကုီမာန္ေရာင္။

၃။ ပေရင္ျပံင္သၜာဲ အပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ (Organizational Reforms & UNPO New Covenant)

ပႜဲအခန္ဏံ ပၲဳိန္ထၞး “UNPO Covenant” တုဲ ညးစှးတံ သ႘ကၜ႘သၸဒတန္ရ။ UNPO Covenant တဿိဏံ၊ ညးစှးတံ သၜဲသၜဲလးလး သ႘ကၜ႘ကၜဳင္ဂွ္ ပႜဲသဘင္သ႘ကၜ႘ သှာံ-၂၀၀၅၊ ပႜဲတ႘ဟုက္ ဍဳင္ေနတာလာန္ေတံတုဲ ဒွ္ကၜဳင္ရတုဲ ပႜဲသဘင္သ႘ကၜ႘ဏံ ဗြဲၾတးဂွ္ ဟြံဒး သ႘ကၜ႘ကၜဳင္တုဲ သၸဒတန္မာန္ကၜဳင္ရ။

ပႜဲအခန္မျပံင္သၜာဲနာနာတံဂွ္၊ ငၛဳဟ္ခရိတ္ေကာန္ဂကူေလဿင္သှာံ- (Membership Fee)ဂွ္ ျပံင္သၜာဲအာ နဒဒွ္ ၂၀၀၀ (ယူရဝ္)ရ။


၄။ ပၲဳိန္ထၞးအကာဲအရာေကာန္ဂေကာံဂမၜဳိင္

ပႜဲအခန္ဏံ ညးစှးဂမၜဳိင္၊ ပၲဳိန္ထၞးစပ္ကုႝအကာဲအရာပစၥဳပၸန္ ဂေကာံညးကုႝညးအိုတ္ရ။ အဲေလဝ္ ပၲဳိန္ထၞးဏာ စပ္ကုႝအကာဲအရာ ပေရင္ဂကူမန္ပ႙ုကုီရ။ ကႅ းဏာကုႝ ပေရင္ဝင္ေကာန္ဂကူမန္ပ႙ု ဒဒွ္ရ ႏြံကၜဳင္ကုႝဍဳင္ဇကုဇကု၊ ႏြံကၜဳင္ကုႝအေခါင္ အဝုႝမျပဳေျပင္ အုပ္ဓုပ္ဇကုကုႝဇကု ဗြဲခေမှာန္တဲု ဗြဲၾတးဂွ္ ေသာင္ကလးဏာအကာဲအရာ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ပ႙ု ပႜဲပစၥဳပၸန္ဏံရ။ ပေရင္ဖံက္ပကဝ္အေခါင္အရာမှိဟ္ ပႜဲဍဳင္မန္ကုီ၊ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္တၛဲဏံကုီ၊ ပေရင္ဒက္ပတန္ဓရ္ည႘သာ အလုံေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲဂၜးကဝ္တုဲ ဂြံလုပ္အာေပဲါဗၲဳိက္ ေကာံေကာံကေလာံကေလာံမာန္ဂွ္ေလဝ္ ပၲဳိန္ထၞးေသာင္ကလးဏာ ကႝုညးစှးတံရ။     


၅။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ အာတ္မိက္ေကာန္ဂေကာံ (Member Resolution)       

ပႜဲအခန္ဏံဝြံ ဂေကာံလၛဳႝတံ နကႝုဂေကာံမြဲမြဲ ပၲဳိန္ဏာတင္အာတ္မိက္ေကာန္ဂေကာံႏြံရ။ ဂေကာံလၛဳႝ ဟိုတ္နဴတင္လအာတ္မိက္ မတုပ္သဿဟ္ဗဗြဲဒဿံင္ေရင္သၠံတံဂွ္ ပံင္ေကာံတုဲ ပၲိတ္ဏာလိက္လေလာင္ၾတးေလဝ္ ႏြံကီုရ။ ဂေကာံပ႙ုကုီ၊ ဂေကာံကေခ်င္ကုီ၊ ဂေကာံေသံေဇှာ္ကုီ ဟိုတ္နဴတင္အာတ္မိက္ တုပ္သဿဟ္ဗဗြဲဒဿံင္ေရင္သၠံတုဲ ပ႙ုပံင္ပေကာံတုဲ ပၲိတ္ဏာလိက္လေလာင္ၾတး
ပံင္ေတာဲ (Joint Resolution)ရ။ ပႜဲလိက္လေလာင္ၾတးပံင္ေတာဲပ႙ုဂွ္ အာတ္မိက္လဝ္ သြက္ဂြံကုႝျဇဟတ္ဓ႐ိုဟ္ ပေရင္တက္က်ာ ေသာင္ကလးပေရင္ဍဳင္ကြာန္ကႜဳိပ္ဖဵ (Tripartite Dialogue)၊ ပြမသမၲီဒုင္တၜဳင္ ကု ကံင္သ႘ပေရင္ဂုီကၜဳီကုလသမဂၢ မပါလုပ္ ေသာင္ကလး ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ကုီ၊ သြက္ဂြံေဒံါေထာံ ပေရင္ဖံက္ပကဝ္အေခါင္အရာမှိဟ္ ပႜဲတြဳႝရးေကာန္ဂကူတံကုီ၊ သြက္ဂြံ ဗလးကုႝ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မဒးထိင္ဒဝ္လဝ္တံ ပါလုပ္ရ။


၆။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ မအာတ္မိက္နဴသဘင္သ႘ကၜ႘ (General Resolution)

တင္သၢဳတ္သြာတ္မအာတ္မိ္က္ နဴေကာန္ဂေကာံနာနာတံဂွ္ ပၲဳိန္ထၞးသ႘ကၜ႘သၸသမၲီတုဲလဝ္တံဂွ္ နဴကုႝသဘင္သ႘ကၜ႘ဏံ သေရာပ္ ပံင္ေကာံတုဲ ပၲိၲတ္ဏာတင္သၢဳတ္သြာတ္မအာတ္မိက္ နဳသဘင္သ႘ကၜ႘မြဲရ။ ပႜဲဂွ္ ---

(က) အာတ္မိက္ဏာ ကု သဘင္သ႘ကၜ႘ကုလသမဂၢ (UN General Assembly)ေတံ ညံင္ဂြံေဖ်ံကုႝမူအေျပာံ လိက္လေလာင္ ၾတး အေခါင္ေကာန္ဂကူရးတှဳံ / ေကာန္ဍဳင္အရင္ (The UN Draft Declaration on The Right of Indigenous People)တုဲ၊ ညံင္ရဵဂြံပံက္ကုႝ ဂေကာံစုိန္သကုီ ပႜဲအရာပေရင္ေကာန္ဂကူရးတဿံ / ေကာန္ဍဳင္အရင္ ပႜဲကုလသမဂၢ (UN Expert Body on Indigenous Issues)၊ ပႜဲသဿဝ္ကံင္သ႘အေခါင္အရာမှိဟ္ ပႜဲကုလသမဂၢ (The UN Human Rights Council)။

(ခ) ဗြဲမသၠာတ္ျမဟ္ ပ်ဳတ္ဗေဒက္ လၲဴပြမသုင္စာဲမအေရဝ္ပေရင္ဂုီကၜဳီအပႜဲဍဳင္(National Security)ကုႝ ေပဲါဗၲဳိက္ဝါဒသဿာပကုီ ပရာပ္ (War on Terrorism)တုဲ စုႝဒှာတဿာတ္လဒုႝ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကုာံ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူတံ။

(ဂ) ဗြဲမသၠာတ္ျမဟ္ ပ်ဳတ္ဗေဒက္ လၲဴပြမဖံက္ပၠဝ္ဒဿံင္အေခါင္အရာမှိဟ္ကု ေကာန္ဂကူမပါလုပ္ဒဿံင္ပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္တံ။

(ဃ) ထံက္ဂလာန္ ပြမတဿာတ္လဒုႝ ပေရင္သုင္ေစာဲ မခတိုဟ္တုိပ္တိ (Personal Landmine)တံ ပါလုပ္အိုတ္ရ။


၇။ ေပဲါ႐ုဲစွ္ ညးတာလ်ဳိင္နာနာ

အစ႘အဇန္ ဒုႝလက္ကရဵအိုတ္ဂွ္ ဒွ္ေပဲါ႐ုဲစွ္ ညးတာလ်ဳိင္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ရ။ ပႜဲေပဲါ႐ုဲစွ္ဝြံ ညးစှးတံ ႐ုဲစွ္ဏာ ဥကၠ႒ ကုႝ ဒု-ဥကၠ႒ တံကၜာရ။ နဒဒွ္ဥကၠ႒ဂွ္ ႐ုဲစ္ွဏာ ေမတ္သတာ လ႘ဒုန္ မ႘တ႘ (Mr. Ledun Mitee) နဴဍဳင္နာ္ေဂ်ရိယ်ာ ညးမဒွ္တၜပညာဥပေဒတုဲ သီုဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ ဂေကာံေကာန္ဂကူအဝ္ဂဝ္န႘ နဴဍဳင္နာ္ေဂ်ရိယ်ာကီု၊ သီုဒွ္ဒဿံင္ ဥကၠ႒-ပႜဲဂေကာံခ်႘ဒရာင္ သြက္ဂကူအဝ္ဂဝ္န႘ ေသၢာံဆက္တန္တဵအာ (The Movement for the Survival of the Ogoni People-Mosop)ရ။     

နဒဒွ္ ဒု-ဥကၠ႒ဂွ္ ႐ုဲစွ္အာ ေမသ္ေမေယာန္ယံင္ (Ms.Mayoing Yong) နဴဍဳင္ထာင္ဝါန္ရ။ ညးၿဗဵဏံဝြံ သီုဒွ္ဒဿံင္ ဒု-ဝန္ေဇှာ္ ကမၼေ႐ွန္ေကင္ကာ ေကာန္မြဲဍဳင္သၟာင္ (Vice-Minister of the Overseas Compatriot Affairs Commission) ဒု-ဥကၠ႒ ဂေကာံထာင္ဝါန္ သြက္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ (The Taiwan Foundation for Democracy)တုဲ သုီေကတ္လဝ္တာလ်ဳိင္ နဒဒွ္ တာ႐ိုက္ဒါ ဌာနသၜာဲဂတးေယန္သှာင္ထာင္ဝါန္ကႝု အေမရိကာန္(Director of the Taiwan-US Culture Exchange Centre) ရ။ တုဲပၜန္ သီုဒွ္ဒဿံင္ ညးမပၲန္ကၜဳင္ဂေကာံ ကံင္သ႘ဗၜးၐး ေကုာံ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘အာယွ (The Council of Asian Liberal and Democrats)ကီု၊ သီုကႝုဒွ္ေကာန္ဂေကာံဗၜးၐးဂၜးကဝ္ (Member of Liberal International)ရ။     

သၟာင္နဴဂွ္ပၜန္ ဂေကာံဥကၠ႒-၉-တၜဂွ္ေလဝ္ ႐ုဲစွ္ဏာအတိုင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။   

၁။ ေမတ္သတာ ေမခ္ေသန္ ဂုန္ေၿဇဲ (Mr. Maxim Gunzia- Abkhazia)        
၂။ ေမတ္သတာ ကာရိမ္ အဗဒ႘ယ်ိမ္ (Mr. Karim Abdiam- Ahwazi) 
၃။ ေမတ္သတာ ဒလ္ကုန္ အ႘သ (Mr. Dolkun Isa- East Turkestan)
၄။ ေမတ္သတာ တာခ်္တာခ်္ (Mr. Thach Thach- Khmer Krom)   
၅။ ေမတ္သတာ မံင္ သ႘မာတ္ (Mr. Mang Simat- Maasai)  
၆။ ေမတ္သတာ ရန္ေနလ္ မာရိယ်န္ေဂ်န္ (Mr. Reinald Marioguio- Mapuche)     
၇။ ေမတ္သတာ ဂဝ္ရန္ ေဟန္ေသာန္ (Mr. Goron Hansson- Scania)       
၈။ ေမတ္သတာ နဂဝံင္ ေခ်ာေဖလ္ (Mr. Ngawang Choephel- Tibet)      
၉။ ေမတ္သတာ ေသဇ္႐ွရိဇ္ ဟေမတ္ (Mr. Seiz Shariz Hamad- Zanzibar)

နဒဒွ္ညးအုပ္ကာနာနာ ဂေကာံယူေအနပ႘အဝ္ဂွ္ ခိုက္ကှက္ပၲဳိန္လဝ္ ေမတ္သတာ-မာရိနဝ္ ဗုတ္ဒခ်ိန္ (Mr. Marino Busdachin)ပၜန္ရ။ ညးတံဝြံ ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္ နဴကႝုသှာံ-၂၀၀၃-ေတံရ။ ညးတာလ်ဳိင္ မ႐ုဲစွ္ပၲဳိန္လဝ္တံဝြံ ဆက္ေကတ္အာတာလ်ဳိင္စုႝကႝုသဘင္သ႘ကၜ႘ယူေအန္ပ႘အဝ္ အလန္နဝမေတံ ပႜဲသှာံ-၂၀၀၈-ေတံေရာင္။          


၈။ ပၲဳိန္ထၞးလညာတ္ စပ္ကႝုပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ပဲႜဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္     

ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ဝြံ နကႝုတင္ရန္တဿံအဓိက သြက္ေကာန္ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ ေသၢာံကႅိဂြံအေခါင္အဝႝုမျပဳေျပင္ဇကုဇကု (Self-Determination)တဲု၊ ပႜဲသှာံ-၁၉၉၁၊ ဂိတုေဖဖဝ္ဝါရ႘-၁၁-ဂွ္ စဒက္ပၲန္ကၜဳင္ရ။ နဴကႝုအခိင္ စဒက္ပၲန္ေတံတုဲ ေကာန္ ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္(၆)ဂေကာံ၊ မပၲံ ကု ေအတ္သတဝ္န႘ယ်ာ၊ ေလတ္တူရိယ်ာ၊ အေမနိယ်ာ၊ ဂ်ဝ္ဂ်႘ယ်ာ၊ ပလန္ ေကုာံ တ႘မဝ္ဗဿံက္တံ ကႅိဂြံအာ အေခါင္ဗၜးၐးအိုတ္ရ။ စႝုကႝုတၛဲဏံ သၸစှးကႝုေကာန္ဂေကာံ(၆၃)ဂေကာံ၊ သၸစှး ကု လဿိဟ္မှိဟ္ ပႜဲေကာန္ ဂကူ(၂၅၀)ျပေကာဋိကိုဋ္ ႏြံဒဿံင္အလုံဂၜးကဝ္မြဲတုဲ၊ ဆက္တုဲ လုပ္ဒဿံင္ေပဲါဗၲဳိက္ရ။ အပႜဲမြဲဒၿမိပ္ဝင္မခ်႘ဒရာင္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ဏံ ေကာန္ဂကူဗြဲမဂၜဳိင္တအ္ ဂြံဒုင္ေကတ္ ပြမသၸသမၲီ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ေကာန္ဂ ကူညးတံတုဲ၊ ပေရင္အံင္ဇှး ယူေအန္ပ႘အဝ္ဂွ္ ၐိုတ္ေထက္ႀကဳိက္ႏြံကၜဳင္ဒဿံင္ေရာင္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။

ပြမအံင္ဇှး ယူေအန္ပ႘အဝ္ ၐိုတ္ေထက္ႀကဳိက္ႏြံကၜဳင္ကၜာဒွ္ကုီေလဝ္ ပႜဲမြဲလပၚေတံ တင္ဍဳိန္လ်ယုတ္ေဒက္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ေလဝ္ သၛ႘ဂၜိပ္မၢး ဂြံဆုႝညာတ္ေကတ္ကုီရ။ တင္ယုက္ေဒက္ဍဳိန္လ်တံဂွ္ နဒဒွတင္ေဇှာ္(၂)တင္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။

တင္(၁) ေဆင္စပ္ကုႝ ဗုီျပင္ဒက္ပၲန္ေကပ္ကာဲဂေကာံ (Organizational Structure and Management)၊
ယူေအန္ပ႘အဝ္တံဝြံ ၐိုန္ရဒက္ပၲဳိန္ကၜဳင္လဝ္ နဴသှာံ- ၁၉၉၁ေတံတုဲ ဂြံအာအယုက္ဂေကာံ- ၁၅ သှာံရဒွ္ကုီေလဝ္ ပေရင္ဗုိန္ ကေလာံည႘သဿဟ္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္ဂွ္ ဍဳိက္က္ေပင္င္ဟြံမြဲဏီရ။ ဂေကာံဝြံ ေရာအ္ေရင္ဒဿံင္မဏီေရာင္ဂွ္ ဂြံညာတ္ေကတ္ရ။ တင္ရန္တဿံ တင္ပၲဝ္ကႜဳိပ္ယူေအန္ပ႘အဝ္ဂွ္ ခိုဟ္ၿပဲဒးရးတုဲ ဂုဏ္ဖုႝသြက္ေကာန္ဂေကာံတအ္ ႏြံဂၜဳိင္ဂၜင္ကၜာကုီေလဝ္၊ ေကာန္ ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ ဗြဲမဂၜဳိင္တံ ဟြံစြံအာ႐ုီ၊ ဟြံညာတ္ေကတ္လၲဴဂုဏ္ဖုႝတံတုဲ မြဲသှာံမြဲဝါ အယာံမာတ္ကၜဳင္တိုန္ သဘင္ ေဟင္ဒွ္မာန္ရ။ အခိင္တှဟ္အၾကာသဘင္သ႘ကၜ႘တံဂွ္ စြံအာ႐ုီတုဲ ပေရင္ဆက္စပ္ခ်႘ဒရာင္ ဓမံက္႐ုပ္ရဵကေမၜာန္စပ္ကုႝ ယူေအန္ပ႘အဝ္ဂွ္ ေအာန္တဵေကြံေကြံေရာင္ဂွ္ ဂြံဆုႝညာတ္ေကတ္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ပေရင္ေကာပ္ကာဲစ႘မာန္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ကေမာန္ပခိုင္ပၲဳိန္တုဲ ေကာန္ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ဂမၜဳိင္ မႏြံဒဿံင္အလုံဂၜးကဝ္တံ အခန္ညးကုႝညး နကုႝအဆက္အစပ္ႏြံႏြံ ခ်႘ဒရာင္အာမာန္မၢး ကေမၜာန္ယူေအန္ပ႘အဝ္ေလာန္တုဲ စပ္တရဵတုဲ ဂုဏ္ဖုႝေကာန္ဂကူမႏြံဒဿံင္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္တံေလဝ္ ေလာန္တုဲ မံက္ဂတဝ္ဒွ္ကၜဳင္ေရာင္ ညာတ္ေကတ္ရ။

တင္ယုက္ေဒက္ (၂)ဂွ္ စပ္ကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ယူေအန္ပ႘အဝ္ ပႜဲကာလသမဂၢ ေကုာံ ပႜဲအရာပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဍဳင္မၛးနာနာတံရ။ ညံင္ရဵထံက္ထၞးကုႝလဝ္လညာတ္ ပႜဲအခန္သ႘ကၜ႘ စပ္ကုပေရင္ျပံင္သၜာဲဗ်ဴဟာ၊ ပေရင္ကေမၜာန္ဌာန္ဂတ ယူေအန္ပ႘အဝ္ေတံ
ကုီရ။ စုႝကုႝလဿဳဟ္ဏံ ယူေအန္ပ႘အဝ္ဝြံ ခ်႘ဒေရာင္လုပ္ဒဿံင္ေပဲါဗတိုက္ သြက္အေခါင္အဝုႝေကာန္ဂေကာံတံ နဲကုႝဗ်ဴဟာဖတိုက္ ဖေအာဝ္ ကုလသမဂၢဂွ္ စြံလဝ္အဓိမြဲရ။ ဗ်ဴဟာဏံဂွ္ ၐိုတ္ဒးရးစိုပ္တရဵကၜာေလဝ္ သၸဒဿံင္ပဌာန္ ကုႝ ဗ်ဴဟာဏံမြဲေဟင္တုဲ ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ဂွ္ ဟြံစိုပ္တရဵဂွ္ ညာတ္ေကတ္ရ။ နဲကုႝဗ်ဴဟာမခ်႘ဒရာင္တှဟ္ဟ္ မပၲံကုႝ ပံင္ေကာံဒက္မဟာမိတ္ (Strategic Alliances) ကု ဂေကာံဟြံေသင္ ကုအလုႝအသ႘ (ေအန္ဂ်႘အဝ္) မဒွ္ဂၜံင္တရဵတုပ္ဗဗြဲတံတုဲ ကေမၜာန္မခ်႘ဒရာင္ထဿံက္တံဂွ္ သၜဳင္အသိင္တံတုဲ ဒးခ်႘ဒရာင္ေထက္ရ။ သၟာင္နဴဂွ္ပၜန္ လညာတ္တဿိ၊ ဗ်ဴဟာတဿိ(Innovative and Strategic Thinking) သၜးၐးခိုင္ကၜဳိက္ဒးရးတံ နကုႝယူေအန္ပ႘အဝ္ ပံက္ဂၜံင္အာကႜဳိပ္ (UNPO’s Own Initiatives)တုဲ ျပဳိင္ကုႝကုလသမဂၢဂွ္ ဒးလး
ထၞး ဗမံက္႐ုပ္ရဵေထက္ရ။ ဂေကာံဟြံေသင္ကုအလုႝအသ႘ ေဍာတ္တ္မပတံ ကု ေဂ်န္န႘ပါခဝ္(Geneva Call)တံဂွ္ စပ္ကုႝ လညာတ္တဿိ၊ ဗ်ဴဟာတဿိတံဂွ္ ၿပဳိင္ကုႝကုလသမဟဂၢတုဲ ညးတအ္ဂံင္လဵထၞးကၜဳင္ ႐ုပ္ရဵကေမၜာန္တံဏီမၢး ဂေကာံညံင္ရဵ ယူေအန္ပ႘အဝ္ မှဳံကုႝလဿိဟ္ ေကာန္ဂေကာံ(၂၅၀)ျပေကာ႗ိကို႗္ျပင္င္ဂွ္ ဒွ္ဟြံမာန္ေရာင္ဂွ္ ဟုီဂးဟြံဂြံရ။

ဟိုတ္ဂွ္ရ နကုႝပေရင္အာကႜဳိပ္ပံက္ဂၜံင္ ယူေအန္ပ႘အဝ္ (UNPO’s Initiatives)ဂွ္ လညာတ္ဖႜးဒးရးပိုတ္သကုတ္တံဂွ္ ေဖ်ဟ္တုဲ ခ်႘ဒရာင္မၢး ပေရင္ညးမသၸသမၲီစြံအာ႐ုီ ကုယူေအန္ပ႘အဝ္  အပႜဲဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ကုီ၊ ပႜဲဍဳင္မၛးနာနာကုီ၊ ပႜဲကုလသမဂၢကုီ ေဇှာ္ေမာ္ကၜဳင္တုဲ ပေရင္ကေမၜာန္ယူေအန္ပ႘အဝ္ မေရင္တၜဳင္ဒဿံင္ သြက္အေခါင္အရာ ေကာန္ဂေကာံ ယူေအန္ပ႘အဝ္တံဂွ္ေလဝ္ ေလာန္တုဲစိုပ္တရဵဍာံဍာံရ။


(၉) ပတိုန္ထၞးလညာတ္ စပ္ကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္

ဂကူမန္ပ႙ုဝြံ စမပတံႏူသှာံ ၁၉၉၆ ေတအ္ လုပ္ကၜဳင္ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ရ။ ပႜဲမြဲဒၿမိပ္တရဵ ဒွ္ကၜဳင္ေကာန္ဂေကာံယူေအန္ပ႘
အဝ္ ပြဳိင္(၁၀)သှာံဏံဂွ္ ဗြဲမဗဗြဲကုႝအကာဲအရာ ကုႝကၜဳင္တုဲ လေဆာဝ္ဗလးညးစှးေကာန္ဂကူတုဲ ကုႝအာတိုန္စိုပ္ သဘင္သ႘ကၜ႘ ယူေအန္ပ႘အဝ္ ႏြံကၜဳင္ကုီရ။ ဆဂး သၟာင္ႏူပြမတိုန္စိုပ္ သဘင္သ႘ကၜ႘တုဲ ပေရင္ကေမၜာန္ဓာန္ဂတ သြက္ဂြံခ်႘ဒရာင္ ဆက္စပ္ကုႝ ယူေအန္ပ႘အဝ္ကုီ၊ ေကာန္ဂေကာံယူေအန္ပ႘အဝ္ တှဟ္ဟ္တအ္ကုီ၊ ကုဂေကာံေအန္ဂ်႘အဝ္၊ ဂေကာံယူေအန္ မဆက္စပ္စုက္ လုပ္ဒဿံင္ ကုယူေအန္ပ႘အဝ္တံဂွ္ ခိုင္င္ကၜဳိက္က္ ေဖ်ဟ္ဗုီဗမံက္ကၜဳင္႐ုပ္ရဵကေမၜာန္ ဟြံမြဲတဵေကြဟ္ဟ္ေရာင္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။

ဗြဲစဿတ္တုန္ ေကာန္ဂကူမန္ပ႙ုဂြံ ဍဳိက္ေပင္တဵ ကုလက္သန္ဂကူ၊ ႏြံကၜဳင္ကုႝေယန္သှာင္ဂကူ၊ ဍဳင္၊ ဝင္အုပ္ဓုပ္မျပဳေျပင္ဇကုဇကု ခိုင္င္ကၜဳိက္က္တုဲ ပႜဲကာလပစၥဳပၸန္ဏံေလဝ္ ဍဳိက္ေပင္တဵ ကုအလံင္စရာဲ (Potential) သြက္ဂြံအုပ္ဓုပ္ျပဳေျပင္ကံကုသုႝဇကုဇကု (Self- determination)မြဲရ။ ယဝ္ရ ၐတ္ကှာတ္ရံင္ နကုႝကဆံင္ေကာန္ဂေကာံ၊ ေကာန္ဂကူတှဟ္ဟ္ ပႜဲယူေအန္ပ႘အဝ္တံလၛဳႝမၢး ဂေကာံမန္၊ ေကာန္ဂကူပ႙ုဂွ္ ေဖ်ံဗုီျပင္ဒးဒး