တြႝဳရးေခ်င္ ပိြဳင္ဍဳင္ထာန္တဠာန္ ပႜဲကြာန္ ၅ ကြာန္ဂွ္ မြဲကြာန္မၢး မှိဟ္အာယုက္ေဇှာ္ ေကုာံ ေကာန္ငၛာ္ ဗှတ္ ၅၀ တၜ ကၲႝဳဒွ္ယဲဂှဵ ေကုာံ ယဲၿဗိဳအ္ တအ္ရ။

ကြာန္တအ္ဏအ္ဂွ္ မြဲကြာန္မၢးသၛိ မှဳံၐုိတ္ဗၵာဲ ၂၀၀ မရ၊ ဒဿာႏူ ေႀသာံသၛဳေအာန္တုဲ စှးဂွ္ဒးေတာမ္စ "ေႀသာံဂန္" ဂွ္ စှဂှဵဟြံလာဲ၊ ကၲဳႝဒွ္ေဝဒနာဗုင္ပု၊ ဗုင္ဂိႏူဂွ္ပၜန္ဂှဵအာ ဟြံသၟးဇၛးတုဲ ဒွ္တိုန္ယဲဂှဵရ၊ ယဲၿဗိဳအ္ မုဟုိတ္ေသၢာံကၲႝဳဒွ္တုိန္ဂွ္ ဂၜာဲဟုိတ္ဟြံမာန္ဏီရ၊ ႏူဌာန ထတ္ယုက္ အလုႝအသ႘တအ္ဂွ္ မြဲသာ္ေလဝ္ ေကတ္ကုႝတာလ်ဳိင္ ဟြံမာန္၊ ညးတာလ်ဳိင္အုပ္ဓုပ္ပိြဳင္ဍဳင္ မယကတအ္ပၜန္ေလဝ္ မုဟြံသၸတီကုႝပေရင္ဏအ္ရ။

ႏူကုႝပေရင္႐ုီဗင္ ဘာသနာ၊ အ႐ုီဗင္ဟံင္ၿပာ္ ႏူမၛးဍဳင္တအ္ ဂြံကၜဳင္ ညိညတုဲ ဆက္တန္တဵအာမံင္ ဝါတ္တ္ဒုိက္က္ရ၊ လၛဳႝဂွ္ ဒုင္ဒဝ္ ပေရင္ေကှာဝ္ၿဗႝဳ သာ္ဏအ္ဟြံမာန္တုဲ ၿဂိပ္ဒဵလၸာ္ပယ်ဳႝေဒသ ဍဳင္ဂလာအိႏၵိယ်ေတံရ၊ ကေပါတ္သၛိဌာန္၊ တိရစၧာန္ လ႘ြလြတ္ လဝ္တအ္ဂွ္ သြံေထာံအုိတ္တုဲ ပဲါဒဵတိတ္အာမံင္ ႏူဘဲကပ္ဏအ္ဂွ္ ႏူဌာန္ပ႐ုိင္ "ေခ်န္" တအ္ ထမံက္ပတိတ္လဝ္ ပ႐ုိင္ရ။

သှာံဏအ္ ဒဿာႏူတှံဒုန္ခ႘ (ဒုန္သတ္တုိန္) အုိတ္တုဲ မပၲံကုႝကှိ၊ အုန္၊ ဂေစံေတၛက္တအ္ ကၜဳင္စပၠဵဒုန္တအ္ရ၊ ကှိတအ္ဂွ္ နကုႝဂေကာံ လဿိဟ္ဗြဲမဂၜိဳင္ ဇက္တုိန္ကၜဳင္ ညံင္ဒပ္ပှာန္ကှိတုဲ အေဃာတတ္ေကၜာံအာဒှာဲမှိဟ္တအ္ တုႝလဝ္ေႀသာံ၊ တှံတှးေခှဝ္ေကဝ္တအ္ဂွ္ ကိတ္စပလုီပလာ္ဏာတဲု လုီလာ္ေဆာံေၿဗာံအာ ဗြဲမဂၜိဳင္ရ၊ ၁၉၅၈ သှာံေတံ ဒုန္ခ႘တုိန္ ဗုီဗုီဏံ ကၲဳႝဒွ္တုဲ မှိဟ္တအ္ေအင္ေကၜာဝ္ စှအာဟာရဂွ္ ပႜဲကုႝေဒသေခ်န္ဏအ္ မြဲကြာန္ဓဝ္ မှိဟ္ေကင္ခ်ဳိတ္လဝ္ ၃၀ တၜျပင္င္ကုီရ။

ဟုိတ္ႏူပေရင္ဘဲေကှာဝ္၊ ဘဲယဲတအ္ဏအ္ ကၲဳႝဒွ္ကၜဳင္သာ္ဏအ္တုဲ ေကာန္ဂကူေခ်န္တံ ပံက္ဂေကာံ "ကမၼတ႘႐ုီဗင္ ဟံင္ၿပာ္ ပေရင္ဘဲေကှာဝ္တြဳႝရးေခ်န္ (Chin Famine Emergency Relief Committee)" ဗြဲဂေကာံတုဲ အာတ္အ႐ုီဗင္ အပႜဲတြဳႝရးဍဳင္ကုီ သုီမၛးဍဳင္ကုီရ။

ညးမဒွ္ဥကၠဌ ဂေကာံ႐ုီဗင္ဟံင္ၿပာ္ ပေရင္ဘဲေကှာဝ္ဏအ္ "သလုိင္ေသန္သိတ္" ဟုီပတိတ္လေလာင္ႀတးလဝ္ ႏူကုႝဂိတု အဝ္ဂါတ္ ၁၂ ေလာန္ကၜဳင္ဏအ္ဂွ္ ဒဿာႏူပေရင္ကှိတအ္ကၜဳင္ ကိတ္စပလုီပလာ္ေထာံသာ္ဏအ္ဂွ္ ပႜဲေဒသေခ်င္ညးတအ္ ညးဍဳင္ကြာန္ ဗှတ္မြဲကႜိဋ္ ဒးဒုင္မံင္ဘဲေကှာဝ္ေကၜာဝ္ၿဗႝဳအုိတ္ရ၊ ဟုိတ္ႏူအာဟာရ ဟြံဍိဳက္ေပင္တုဲ ကၲဳြႝဒွ္ယဲတုဲ ေကာန္ငၛာ္ဗြဲမဂၜိဳင္ ဒွ္ဒဒုိက္၊ ပႜဲဏံၐုိတ္ ၃၀ ခ်ဳိတ္အာတုဲရ။

ပႜဲသဿဝ္တဲတၜအဝုႝပှာန္တအ္ဏအ္ အုပ္ဓုပ္လဝ္ဂွ္ မပၲံကုႝပေရင္မှိဟ္၊ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ ပေရင္အုိႆုီနာနာတအ္ အၾကာ ဝါတ္က်ာတ္မံင္ ဏံ ဟုိတ္ႏူဘဲကပ္ ထပ္မံက္တုိန္သာ္ဏအ္ဂွ္ ညးဍဳင္ကြာန္ ေကာန္ဂကူေခ်င္တအ္ လၲဴဒဒုိက္ဒးမံင္ဂွ္ ဒဒုိက္မြဲထပ္ဍိဳက္ကၜဳင္ ညးတအ္ရ သာ္ဝြံ ကမၼတ႘႐ုီဗင္ဟံင္ျဗာ္ ပေရင္ဘဲေကှာဝ္ ေကာန္ဂကူေခ်င္တအ္ လေလာင္ၾတး လဝ္ဂွ္ ႏူဌာန္ပ႐ုိင္ RFA ပတိတ္လဝ္ပ႐ုိင္ရ။