သြက္ဂလာန္ပံက္ႀသဳိဟ္အလန္ဏံဂွ္ ႏူကုႝနာဲၾကက္နာဲ ရုဲစွ္ပတိတ္ကႜဳိပ္ စပ္ကုႝပေရင္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ႏြံလတူ ဂေကာံပံင္ေကာံဟာ၊ ဂေကာံပံင္ေကာံမှဳံလတူေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိဟာတုဲ ညးမခ်ဴ ကေလင္ဏာလိက္ကုႝ ကုညးခ်ဴလိက္ နာဲၾကက္နာဲဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ထံက္ထၞး ဏာ သက္သ႘သာဓကေလဝ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ လတူတင္နင္တံဏံတုဲ ညးညးအဲအဲ ပု႙ကုႝပု႙သုီဖအုိတ္ ဟြံမိက္ကုႝစြံလဝ္ ပႜဲစုိတ္ ၿဇဳိဟ္ဟ္နက္နက္တုဲ စုႝကုႝဂြံဒွ္အခက္အခုဲ စပ္ကုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ပု႙ေလဝ္ လၸကုႝဒွ္ညိ။ ပ႐ူဏံဝြံ ပု႙ကုႝပု႙ကုႝသတိညးသကအ္တုဲ ညံင္ဟြံဂြံဒွ္အာ ပေရင္ေသက္ဇုႝညးသကအ္ဂွ္ေလဝ္ကုီ၊ ညံင္ကုႝဟြံဂြံေပှာတ္လဝ္ပႜဲစုိတ္ကုီဂွ္ေလဝ္ မိက္ဂြံအာတ္မိတ္ဏာကုီရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ စပ္ကုႝပ႐ူကႜဳိပ္ဏံ ဟြံမိက္ကုႝ ဆက္အာတုဲ မိက္ဂြံကုႝၿပံင္ေစၜာံေထာံ ကႜဳိပ္တှဟ္မြဲကုီရ။

အဓိက ပု႙ကုႝပု႙ဒးကၜဳိဟ္ေကတ္မြဲဂွ္ ဒးမံင္သဿဝ္တဲညးတှဟ္ေတွ္ ဇကုမူေလဝ္ဟြံဗၜးၐးပုဟ္၊ ဗုီမှိဟ္ဂြံလဝ္ေစဝ္လတူတံ ဒးစုိတ္ ဗုီေဍံတံံဖန္ဂွ္ေဟင္ ပု႙ဒးဒုင္ေဗၢတ္မံင္ရ။ အၾကာဒးဒုင္ ေဗၢတ္မံင္ဂွ္ေဟင္ ပု႙ကုႝပု႙လညာတ္ေဗၜတ္ ေဒၢတ္လုီ ဗုီညးညးဒက္ကႜဳိပ္ ဗုီညးညးညာတ္တုဲ ပု႙ကုႝပု႙ တက္ဒဿံင္လပၜဳဲကုႝအေရဝ္၊ ကုႝလြဟ္၊ ကုႝေကှဟ္အုိတ္ရ။

အေခါင္ကံကသုႝမန္ မန္ဖန္ဖက္ေကတ္မာန္၊ ဍဳင္မန္မန္ပုိင္ၿပ႘ေကတ္မာန္၊ ညးဍဳင္ကြာန္မန္ မန္အုပ္ဓုပ္ေကတ္မာန္၊ ဌာန အလုႝအသ႘မန္မန္ ေကာပ္ကာဲေကတ္မာန္၊ မူမန္ေသှာဝ္မန္ မန္ဇက္ေကတ္မာန္၊ ပါလ႘မာန္မန္၊ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘မန္ မန္ခှံေကတ္မာန္ေတွ္၊ သြက္ဂြံဒက္ပတုိန္ ဓဝ္ည႘သာဂွ္ ေဍံဟြံဝါတ္ေကြံေကြံပုဟ္ အဲညာတ္ရ။ သရုပ္မၢး ဟုိတ္ႏူကုႝအဝုႝအာဏာ ဂကူမန္ ဟြံမြဲပႜဲတဲမန္တုဲ ဒးဒွ္ဒဿံင္ဗုီဏံေရာင္ နကုႝအဲဒုင္ဂုိင္ေကတ္လဝ္ သာ္ဏံရ။

အဝုႝအာဏာမန္ (ဟုီမြဲဗုီပၜန္မၢး ဍဳင္မန္) ဂြံစုိပ္တဲမန္မာန္ဂွ္ တန္တဵပႜဲကုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူမန္ပၜန္ ေဏာင္ဂွ္ေလဝ္ ဒးဟုီသာ္ဏံရ။ “အဝုႝအာဏာမန္ စုုိပ္ပႜဲတဲမန္မာန္မွ ဂြံေကၜာန္ပေရင္ည႘သဿဟ္ လတူေသှာဝ္ဂြံရ”။ ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူမန္ႏြံမွ အဝုႝအာဏာမန္ ဂြံစုိပ္ပႜဲတဲမန္မာန္ရ။ အေရဝ္ၐါဏံဝြံ ဒွ္မံင္ဗုီျပင္မိက္ဂြံထုဲမံင္ညိရ။ “ဂြံအဝုႝမွေကၜာန္ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂြံ၊ ပေရင္ည႘သဿဟ္ႏြံမွ ဂြံအဝုႝမာန္” ဆဂး ကေလင္ေတာ္ေကတ္ေသာင္င္မၢး ေဍံေသာင္အာမာန္ရ။ နကုႝအလုႝဇကုအဲ ညးခ်ဴလိက္ဏံမၢး “အဲႏြံပဿိက္ ကုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ သြက္ဂကူအဲမၢး အေရဝ္ေကာန္ဂကူအဲဟုီ သြက္ဂြံဒွ္ သြက္ဂြံဂၜာဲသြဟ္ ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူပု႙ဂွ္ရ အဲစြံအာရုီ ဂၜဳိင္ေရာင္”။ အေရဝ္သှ (ညးဟြံမြဲပဿိက္ကုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူပု႙) ဟုီကၜဳင္ဂွ္ အဲကုႝအခိင္ကလင္ဟြံမာန္ရ။ ကုႝဖ်ဴန္ကုႝအခိင္တုဲ ကလင္ဟြံမာန္ရ။ တီမံင္ဖုိဟ္ဇကုဒးဒုင္လီ ဒးဒုင္ဠာန္ဂွ္ ဂၥာန္ကလင္ဒဿံင္ ဖုိဟ္ေတွ္ သြက္ပု႙မူဒွ္အာမာန္ေရာ ခ်ပ္ညိ။

ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူမန္ပု႙ဂွ္ ဂကူမန္ပု႙ေဟင္ရ ေကၜာန္ေကတ္မာန္။ ညးဂွ္ဂြံနင္ တဆိပ္ Unity, တဆိပ္ National Reconciliation တအ္ေလဝ္ ေကၜာန္ကုႝဟြံဂြံ၊ နအလုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ပု႙ဂွ္ ပု႙ေဟင္ရ ဂၜာဲသြဟ္ဆုႝေရာင္။ ဆဂး နကုႝကႜဳိပ္သၠဳိပ္မန္ပု႙ ဗြဲမဂၜဳိင္ဂွ္ေလဝ္ “ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂွ္ ဒွ္အဓိက” သာ္ဏံညးတံဟုီမံင္ကုီေလဝ္ ဂြံဒွ္ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂွ္ ညးတံလးကုႝလဝ္ဂၜံင္ဍာန္ ဂၜံင္တရဵ ခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ဂွ္ ဟြံညာတ္ဏီရ။

ဟုိတ္ဂွ္ရ မိက္ဂြံကေလင္သၛ႘ဂၜိပ္တုဲ မိက္ဂြံထံက္ဏာကုႝ စပ္ကုႝပေရင္ဍဳင္ပု႙ကုႝဂကူဇကု၊ ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ကုႝဂေကာံ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကုာံ အလုႝအသ႘ပှာန္တံကုီရ။

ဂကူမန္ပု႙မူဟုိတ္ေကတ္ဍဳင္ဟြံေလာဲေရာ။ မူဟုိတ္အဝုႝအာဏာမန္ ဂြံစုိပ္ပႜဲတဲမန္ဝါတ္ေရာ။ ဂကူမန္ပု႙သုီဖအုိတ္ ည႘သာဒဿံင္ကုီ ရဟာ။ ပတိတ္တင္သဿာန္သာ္ဏံမၢး မူဒွ္ေရာ? -------------- မန္ပု႙ဂြံည႘သာဂွ္ ဗုီလုႝဒးဖန္ေရာ? --- မိက္ဂြံကုႝခ်ပ္ မိက္ဂြံကုႝသ႘ကၜ႘ ပတုိ္န္ထၞးလတူမုက္လိက္ ဂလာန္ပံက္ႀသဳိဟ္ဏံေကြံေကြံရ။

မြဲပၜန္ဂွ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္ပု႙ကုႝပု႙ သုီဖအုိတ္ဂွ္ေလဝ္ ဂကူဇကုကုႝဇကု အေခါင္အရာဇကုကုႝဇကု ကလိဂြံဟြံေလာဲတုဲ မူဟုိတ္ လုပ္ေပါဲဗတုိက္ ညးသကအ္မြဲစြံ အာဍာ္ဇမၜိင္ဟြံဂြံေရာ။ ညးမြဲကုႝညးမြဲ ပေတွ္ေစွ္စုိတ္ ညးသကအ္ေပင္င္တုဲ ခံက္ဒဿံင္တဲညးသၠအ္ ဟာ။ နကုႝစုႝတနာဍာံဍာံတုဲ အီၿဂဳိင္ဒဿံင္ညးသကအ္ဟာ။ ဒွ္ဒဿံင္ဗုီျပင္ ညးမင္ဂြန္အဲ အဲရံင္ဂြန္ညးဟာ။ ယဝ္ပု႙ပတိတ္တင္ သဿာန္သာ္ဏံမၢး ပတိတ္ဂြံဟာ။ ဓဝ္ဍာံဂြံတိတ္ကၜဳင္မာန္ ဗုီလုႝပု႙ဒးသၸေရာ။ ---- မိက္ဂြံကုႝ ဂၜာဲနဲကဲရ။

ဗုီဂွ္ကုီ ဂေကာံလုပ္ဒဿံင္ေပါဲဗတုိက္ သြက္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘တံသုီဖအုိတ္ ည႘သာသဿဟ္သဿန္ႏြံဒဿံင္ညးသကအ္ ဖအုိတ္ရဟာ။ တုဲပၜန္ ဂြံစန္ဒက္ေကာန္ဍဳင္အရင္တံသုီဖအုိတ္ဂြံဂွ္ တင္ဒုင္လ်ဳိင္ တင္ဒတူလိုင္ညးတံ သြက္ေကာန္ဍဳင္အရင္ ပုိတ္တ္သၠဳတ္သၠဳတ္ ႏြံမံင္ကုီဟာ၊ ဟုီပတိတ္လဝ္ ကၜးကၜးမးမး (Transparency) ႏြံမံင္ကုီဟာ။ ပတိတ္တင္သဿာန္ သာ္ဏံမၢး မူဒွ္အာေရာ?။ ဟြံမြဲလဝ္မၢး ညံင္ဂြံႏြံကၜဳင္ဂွ္ကုီ၊ ညံင္ကုႝညးတံ ဂြံဟုီပတိတ္ကၜဳင္ ကၜးကၜးမးမးဂွ္ကုီ၊ ဗုီလုႝပု႙ဒးကုႝျဇဟတ္ဟ႐ုိဟ္ဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဒးခ်ပ္လဝ္တုဲ စုႝကုႝဂြံစုိပ္ကဆံင္ညးတံဟုီပတိတ္ကၜဳင္မာန္ ပု႙ဒးဟုီအာတုဲ ညံင္ကုႝညးတံဂြံထမံက္အာရုပ္ရဵဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဒးကုႝကသပ္ကုီရ။ ညံင္ဂြံေကၜာန္နဇုိင္နတဲဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဒးပၜဳပ္စုိတ္ကုႝညးတံရ။

အၾကာဂကူမန္ကုႝဂကူမန္၊ ဂကူမန္ကုႝဂကူဗဿာ၊ ဂကူဗဿာကုႝေကာန္ဍဳင္အရင္၊ ေကာန္ဍဳင္အရင္ကုႝ ဂေကာံဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘၊ ဂေကာံဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ကုႝ အလုႝအသ႘ပှာန္၊ အလုႝအသ႘ပှာန္ကုႝ ဂေကာံဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ကုႝေကာန္ဍဳင္အရင္တံသုီဖအုိတ္ လစြံစုိတ္တံ ယဝ္ဆက္ႏြံမံင္လတူဂၜံင္တရဵ သံသယဏီမၢး ပေရင္ည႘သဿဟ္ဟုီဂွ္ ဒွ္မာန္ဟာဂွ္ ပု႙တံသုီဖအုိတ္ မိက္ဂြံကုႝခ်ပ္ရ။

ေခတ္ပု႙တာလ်ဳိင္ပ႙ု စုိပ္လတူပှးရေတွ္ ပု႙ဒးဂၜာဲပေရင္ည႘သဿဟ္ေထက္ေရာင္ ညာတ္တုဲ မိက္ဂြံပၲိဳန္ထၞးဏာ ပႜဲကုႝဂလာန္ပံက္ႀသဳိဟ္ဏံကုီရအဵ။