ဝတၴဳဇေမၜံ

                                                      (၁)
          တှဳင္သိၛတိုက္အထပ္ထပ္ သိုင္ခှံဒက္ပတန္လဝ္ ပႜဲဍဳင္ဏံဂမိၜဳင္ ဂတာပ္ေခတ္ဗြဲမေလာန္တုဲ သၜဳင္ခေဝဲါျမဵ ထာင္သၜးတိုန္ဒဿံင္ဂွ္ ညံင္ရဵစိုပ္ဒံဿင္မတ္ျဗဲကီုရ၊ ဟိုတ္ႏူလ်းသိဿင္တၛဲသူရိယ အခိင္ႏူဂယးျပဟ္ေတံ ျဂာတ္ပက္ေဖ်ံနင္ လ်းၐတ္ၐတ္ ကၜဳင္ဇီုကပိုက္ဒဿံင္ စ႘ေျဂာပ္လဝ္ ပေဒဝ္ကေဟာဝ္ဂွ္တုဲ အလံုဍဳင္မြဲလ်းတဿးဒံဿင္ဖ်ဵဖ်ဵ တုပ္တဵညံင္ရဵဗာန္ ေျဂာင္စ႘လဝ္ မတ္ဗၜဲဖာန္မၵးေထင္ေကတ္ရ၊ ဗြဲဝိေဒသေတဿင္ညံင္ရဵတၛဲဏံ ပႜဲလတူအာကာသေတံ မတ္ျဗဲဂမိၜဳင္သၟးဇၛးဗု ၐတ္ညံင္ရဵေတာဝ္ခ်ဳႝတုဲ သိဿင္တၛဲေတံ ဂြံအေခါင္ခိုဟ္ ျဂာတပက္ေဖ်ံနင္ဂွ္ ေက်ာဝ္ဗႝုအာ သိၛတိုက္စူသၜဳင္ဒံဿင္ေတံမၢး မတ္မၵးခပါ ဒုင္ဒဝ္ဗေစအ္လဝ္လအ္လအ္ ဟြံမာန္ကီုရ။
လတူဂံၜင္ဍာန္ ခဗာန္ေဇှာ္ေဍာတ္ ကေရပ္ကေရင္ဂမိၜဳင္ ေပင္ကဿိဳဟ္ဒံဿင္ကႝုမိှဟ္ ကြ႘စက္နာနာသာ္ ကြာ္အာကၜဳင္ခ်႘ဒ ရာင္ဒံဿင္အတိုင္ပကတိကီုေလဝ္ ရမ်ာင္သဿာန္ဂး ဟီုဂလာန္ညးသၠအ္ဟြံမြဲတုဲ သိၛတ္ျဇလၛဳလၛန္တဵ ညံင္ရဵသုသာန္ ေခှက္ကီုရ၊ မုက္မတ္မှိဟ္ကြာ္အာကၜဳင္ဒံဿင္လတူဂံၜင္ သီုကႝုမှိဟ္ကြာ္တရဵ ဍိဳက္ဗက္ဂဇအ္ဒဿံင္လတူကြ႘စက္တအ္ဝြံ ဟြံမြဲကႝုေဍာင္ပၠဵ ျမာင္ျမဵတုဲ ဇဿာပ္မိှဟ္မုက္မတ္တီုကၜီဳ ေဖက္ဂဿံက္ဒံဿင္ ညံင္ရဵဂိုင္ေဒပ္လဝ္ ဓဝိင္ေသာကဖအိုတ္ကုီရ၊ ဟြံဟုီမှိဟ္ေဇှာ္မိှဟ္ေဍာတ္ မိှဟ္ၾတံဳမိှဟ္ျဗဵ မၛးႏူလကၡ်န္သာ္ဂွ္တုဲ  ေသၢာံဆႝုေကတ္လကၡ်န္ ေတဿင္တဿဟ္ခိုဟ္ေကြံ မြဲသာ္ပၜန္ဂွ္ ဇဿာပ္ဇဿဿာပ္မိိှဟ္သိၛတ္ျဇ ဟြံဂံင္ဟာၐိပ္တိုန္ေသဿာန္ပါန္ေဍံ တံေဟင္မဒွ္ကီုရ။
          မိှဟ္တံဂမိၜဳင္ တုပ္တဵညံင္ရဵ အရာဝတၴဳမြဲမြဲ ဟြံမြဲကႝုလမ်ဳီဝိညာဥ္အိုတ္တုဲ  ညံင္ဒးပေဠအ္ ထိင္ဒဝ္လဝ္ဗီု ေကာန္ရုပ္စက္ေလဝ္ ဟီုစဂြံရ၊ ၐိုန္ရေဍံတအ္မဒွ္ဂကူမႏုႆ သဘာဝမိှဟ္ မှံဳကႝုဖ်ဳန္ဆီစှာံပတို္ဟ္လမ်ဳီ အတိုင္ သဘာဝသိုင္ခှံဒက္လဝ္ ေပင္တဵကႝုအဂၤမိှဟ္မြဲကီုေလဝ္ တုပ္တဵညံင္ရဵ ဟြံမြဲကႝုလမ်ဳီဝိညာဥ္ စိုတ္စ႐ိုတ္အိုတ္တုဲ  ဒွ္အာဗီုျပင္ ၐိုန္မတ္ႏြံဟြံဂံင္ဗႝု၊ ၐိုန္ကေတာဝ္ႏြံဟြံဂံင္ကႅင္၊ ၐိုန္ပါင္ႏြံဟြံဂံင္ဟီု၊ ဠက္ဍိဳင္ေဠာဒံဿင္ကုီရ။
          ဇှဴဌာန္ေဒသဍဳင္ေဇှာ္ဏအ္ဝြံ ယဝ္ရရံင္ဗႝုေကတ္ဆအယာံမာတ္ ၾက႘ၾက႘ေစှာ္မၛးမၢး မဒွ္ဇှဴဌာန္ဗၜးၐးမှဳံကႝုအ ေခါင္အရာမိှဟ္ ဍိဳက္ဍိဳက္ေပင္ေပင္တုဲ သာယာမိပ္ျဇိပ္ ေပင္တဵကႝုတသိိုက္ဂမၜိဳင္ မၵးေထင္ေကတ္ရ၊ ဆဂးယဝ္ရရံင္ လၛတ္ေကတ္ျဇိဳဟ္ျဇိဳဟ္နက္နက္ အေဒါဝ္ဗှ႘ေတံဗြဲမစိေစာန္မၢး မိှဟ္တန္တဵမံင္ဒံဿင္ဍဳင္ဏံဝြံ ဟြံတှဟ္ျခာႏူေကာန္႐ုပ္ ဆံက္ ေကာန္႐ုပ္စက္ မာန္ခံှဗၐိုတ္လဝ္ကႝု တိဗေလတ္ ခပႝုစက္ၾကိယာတအ္ကီုရ။

                                                             (၂)           
          “ဇှဴဌာန္သိၛတ္ျဇ … ဇှဴဌာန္သိၛတ္ျဇ” သာ္ဝြြံ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ညးမကၜဳင္ႏူတရဵဇေမၛာဲဌာန္တှဟ္သၟာင္မြဲ လိုင္ဒတူ လၛာ္ယာပတိုန္လဝ္မုက္ ဇေရင္လိက္ဗာန္ကြက္လဝ္ နမအကၡဝ္ေဇှာ္ေဇှာ္ လတူပါင္ၾတင္လုပ္ဍဳင္ဂွ္တုဲ ဗွ္ကဆမ္ေကတ္သာသာ ပႜဲစိုတ္ပိပန္လတုန္ရ၊ ႏူဂွ္မြဲကဆံင္ သဿတ္ဗၜာဲတိၜင္မုက္ဝြံ လဝိင္ျဂာတ္ဏာမတ္သိုက္သိုက္ ဇေရင္ပြ႘ပြဴဇကုဒတူဒံဿင္ဂွ္ရ၊ ေသၢာံဆႝုေကတ္မိှဟ္အာကၜဳင္ဒံဿင္ လတူဂၜံင္ဂမိၜဳင္ ဟြံမြဲကႝုရမ်ာင္ဟီုဂး သဿာန္သဿဳက္ညး သၠအ္မြဲမြဲသာ္ ႏူဒြါပါင္အိုတ္တုဲ သိၛတ္ျဇတဵညံင္ရဵမိှဟ္အာကၜဳင္ဟြံမြဲဂွ္ရေဟင္ သၸကႝုသဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ဒွ္ေသၜဟ္ ပဿာစိုတ္ ပႝုျပင္တိုန္ ပႝုျပင္တိုနု္ေဟင္ရ၊ ဍာံျပဒဿံင္ရ ပူဂႝုလႝုမြဲဟြံဟီု ယဝ္ခါရကၜဳင္ဆႝုေကတ္ ဒဒွ္ဍဳင္ဏံမၢး မၵးေတဿင္တဿဟ္ ဒွ္ေသၜဟ္ပဿာစိုတ္ဍာံဍာံ ဗီုသဿတ္ဗၜာဲဏံ ဗြဲစဿတ္ကီုရ။
          မြဲဒျမိပ္ေလဿာဝ္ဂၜံင္ႏူပါင္ၾတင္ ဂြံလုပ္အာစိုပ္အေဒါဝ္ဗှ႘ဍဳင္ေတံဝြံ ေဇှာ္သၜဲဂတာပ္ေခတ္ေကြံတုဲ ေပင္တဵကႝု ကြ႘စက္ယ်ာန္ ေဍာတ္ေဇှာ္ဂကူနာနာသာ္ ေဂၜာဲဇက္ျဂိပ္ယ်ာန္ေဂတ္အာဒဿံင္ အသိင္ဗီုညးကႝုညးအိုတ္ရ၊ ႐ံင္အာလတူဝွဳတ္ပါတ္ (ဂၜံင္မှိုဟ္ကြာ္) ပၜန္မၢးေပင္တဵကႝုမှုိဂမၜိဳင္ ညံင္ရဵစဿေခဿာတ္ေဟင္ ေဂၜာဲအာကၜဳင္ဒဿံင္ကီုေလဝ္ ညးမြဲကုညးမြဲ ဟြံမြဲကႝုအရာ သဿာန္သဿဳက္ ဆက္ဂလာန္ညးသၠအ္တုဲ နကႝုမတ္ကႝုမတ္ မုက္ကႝုမုက္ေလဝ္ ဟြံဂံင္ေက်ာဝ္ရံင္သၛ႘လၛာ္ဗႝုညးသၠအ္အိုတ္ဂွ္ ဂြံဆႝုေကတ္ပၜန္ရ။
          သဿတ္ဗၜာဲဂါမ္လုပ္တတ္ေကၜာံအာ ပါင္ၾတင္ဍဳင္ဂွ္ရ၊ ေဍံတတ္ေကၜာံစိုပ္အာ ဂၜံင္ေဇှာ္မြဲလၸာ္ေတံဂွ္ ဟိုတ္ႏူကႝု ေဍံဆႝုဂဗေကတ္ လိက္လေလာင္ပ႐ုိင္ ဗာန္ကာတ္လဝ္မြဲတှးတုဲမြဲတှး ဂၜိဳင္ကႝုဒှဲာခဗာန္ဂၜံင္ဂွ္တုဲ စိုတ္ေဍံဒွ္ ေတဿင္တဿဟ္ ေဍံဒတူခါတ္အကာဲေက်ာဝ္ဗႝုဒဿံင္ လၸၚေတံလပၚဏံရ။ မၛးႏူဂွ္ ေဍံေသၢာံဆႝုေကတ္ ညးရပ္ဂန္လဝ္ လြဟ္ဂတာပ္ေခတ္ ညံင္ရဵေကာန္ရုပ္စက္တံဂမိၜဳင္ ဒတူလိုင္ခါတ္အကာဲေက်ာဝ္ဗႝုဒဿံင္ ထဗာန္ဂၜံင္ဍာန္ ဂၜိဳင္ဂိၜဳင္ကႝုဒှဲါ သြက္ဂြံရံင္စံင္ မင္မြဲအရာဂီုကၜဳီ အပႜဲဍဳင္ဏအ္ေဟင္ ဆႝုဂဗမၵးေထင္ေကတ္ရ။
          သဿတ္ဗၜာဲဝြံ ဒွ္ေတဿင္တဿဟ္စိုတ္ဗြဲမေလာန္ကႝု ဗာန္ကြက္လဝ္လေလာင္ပဿိင္ ေပင္အာအလုံမတ္မြဲဂွ္တုဲ လုပ္အာ စုက္စုက္ စဗွ္ရံင္လိက္လေလာင္ပဿိင္ ဗာန္ကာတ္လဝ္မြဲတှးတုဲမြဲတှး ဗြဲမကၜးဖႜးစိုတ္ရ။
          “လၸသ႘ကၜ႘ပေရင္ဍဳင္ကြာန္”
          “လၸပၚပါဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္”
          “လၸဗဒွ္အရာကလိုက္ကမႝု”
          ဟိုတ္ႏူဍဳင္ေဇှာ္ဏံ ဒွ္အာဇှဴဌာန္သိၛတ္ျဇသာ္ဏံဂွ္ သဿတ္ဗၜာဲတိၜင္မုက္ ၾကပ္ကၜးတဿးတိုန္ပႜဲစိုတ္ ညိညျဇိဳင္ သာရ၊ ဆဂးေဍံမၵးဒွ္ေတဿင္တဿဟ္ ေသၜဟ္ပဿာစိုတ္ေထက္ေကြံဂွ္ မိှဟ္တန္တဵဒဿံင္ပႜဲဍဳင္ဏံဂမၜိဳင္ ထၐးညာတ္ေကတ္အ ကာဲအရာလကၡ်န္ညးတံ အတိုင္ပကတိ ဗီုမိှဟ္ဍဳင္တှဟ္သၟာင္ကီုေလဝ္ မုဟိုတ္ညးတံ တကိုတ္တၛႝဳေဖက္ဂဿံက္ဒံဿင္ ဂလိုင္ဏံေရာဂွ္ သဿတ္ဗၜာဲပၚပဲါဂၜာဲသြဟ္ဍာံေဇတ္ ဟြံဂြံဏီဖိုဟ္ရ။
          ေဍံဒတူစိုတ္လုပ္စ ဗွ္ဒံဿင္လိက္လေလာင္ပ႐ုိင္ဂမၜိဳင္ဂွ္ တဿးေပင္စိုတ္ကၜိဳဟ္ေကတ္တုဲ စႜးတိတ္ကြာ္လုပ္အာ ဇေရင္ကေရပ္သိၛတိုက္ ဂၜံင္ေဍာတ္မြဲတှဳင္ရ၊ အေဃာဂွ္ေဟင္ ေဍံလဝိင္ဏာမုက္ဂၜာဲရံင္မှိဟ္ သြက္ဂြံကေသအ္ ကဿဝ္တက္က်ာသဿာန္သဿဳက္စဂြံမြဲရ၊ ျခာဟြံလအ္ ေဍံဆႝုေကတ္သဿတ္ၾတံဳ အဝဲအေဒါဝ္မိှဟ္မြဲ ကြာ္ပတဝ္ကၜဳင္မံင္ဒှဲါ ေဍံဒတူလိုင္ဒဿံင္ဂွ္တုဲ ေဍံကြာ္လုပ္အာစုက္စုက္ ရပ္ေကတ္ပှးသဿတ္ၾတံဳဂွ္ရ။
          “ယြံမှး… ယြံမှး ကြာ္လုပ္ကၜဳင္လၸာ္ဏံ မြဲလစုတ္ညိအဵ”
          သဿတ္ဗၜာဲတိၜင္မုက္ဝြံ ကေသဲဟီုတိုန္သာသာ သီုကႝုရပ္ေကတ္တဲသဿတ္ၾတံဳ အဝဲလေဒါဝ္မှိဟ္ဂွ္တုဲ ျဂဲတံင္ဓဇက္ လုပ္အာကေရပ္သိၛတိုက္မြဲဒှဲါရ၊ ဗြဲကိုပ္ကၜာ မုက္မတ္သဿတ္ၾတံဳ အဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ဝြံ ထၐးအကာဲအရာ တကိုတ္တၛႝဳ ေဖက္ဂဿံက္ဇကုဂတဝ္မံင္ဂွ္ ေသၢာံဆႝုေကတ္ရ၊ ဆဂး ဒုင္ဒဝ္အသိင္တံင္ဓဇက္ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ဂွ္ဟြံမာန္ ပဲါဟြံဗၜးတုဲ မၵးဗာန္ပါဗက္အာ နေဖက္ေဖက္ဂံင္ဂံင္ဓညဓည လက္ၾကဵသဿတ္ဗၜာဲဂွ္ရ။
          “မုဟိုတ္ဍဳင္ဏံသိၛတ္ျဇ ဟြံဟီုသဿာန္အေရဝ္ညးသၠအ္ သာ္ဏံေရာမှး” သဿတ္ဗၜာဲသဿာန္တိုန္ ဗြဲမျပဟ္ျပဟ္ဓဝါဲဂွ္ရ။
          ဆဂးမိှဟ္ဒးဒုင္သဿာန္ဝြံ မှဳံကႝုလကၡ်န္ေဖက္ဂဿံက္ ဒွ္ဓဝိင္တုဲ ခါတ္အကာဲစဿ႘ေက်ာဝ္ဗႝုရံင္အာ ဒိုဟ္ဗဿံက္ပလိုတ္ မြဲႏွမြဲႏွကီုရ၊ ကာလေစွ္စိုတ္ မှိဟ္ မြဲေလဝ္ဟြံကၜဳင္ ဟြံဆႝုဟြံ ညာတ္ေကတ္တုဲ ယာပၲိဳန္မုက္ဟီုကေသဲကႝု နရမ်ာင္သာသာ ဂတဝ္ဂတဝ္ ဂဝဝ္ဂဝဝ္ ဗြဲမဃေရက္ေဟင္ရ။
          “လၸဟီု လၸဗွ္ လၸခ်ဴ လၸပၚပါဲ လၸကယ်ာန္ ဆဂး ကလင္ပဿိင္”
သဿတ္ဗၜာဲဝြံ ထာင္ယာပၲိဳန္ကေတာဝ္တုဲ သဿာန္တိုန္ပၜန္ရ။
          “လၸသဿာန္ဟိုတ္ဖႝု”  ညးဒးဒုင္သဿာန္ သြဟ္တိုန္သာ္ဂွ္တုဲ ပႛဳင္ေက်ာဝ္အာ ဇေရင္ေလဿာင္ဂဿံင္ေဇှာ္ေတံ မြဲႏွမြဲႏွ ဟြံဗလးမတ္ ဗြဲမေဖက္တၛႝဳရ၊ အေဃာသဿတ္ဗၜာဲ ခယာပ္ဟာပၲိဳန္ေသဿာန္ပါင္ ဂြံဆက္သဿာန္ပၜန္ဂွ္ မတ္ေဍံသၛ႘စိုပ္အာ ဇေရင္လိက္ပ႐ုိင္မြဲကှပ္ ပႜဲတဲသဿတ္ၾတံဳဂွ္ရ။
          “အဝ္ မုလိက္ပ႐ုိင္ မှးရပ္လဝ္ဂ္ွေရာ မုပ႐ိုင္ေတဿင္ႏြံကီုေရာ” သဿတ္ဗၜာဲထပ္သဿာန္တိုန္ရ၊ သဿတ္ၾတံဳအဝဲအ ေဒါဝ္မှိဟ္ဝြံ ဒုင္ကႝုလိက္ပ႐ိုင္ဂွ္ ဗြဲမျပဟ္ျပဟ္တုဲ ဟီုတို္န္သာ္ဏံရ၊ “မုဟြံမြဲ သၜးမံင္ သၜးမံင္” သဿတ္ဗၜာဲဒုင္ေကတ္ လိက္ပ႐ိုင္ဂွ္တုဲ ပၜးဓိုင္ဗွ္ေကတ္ရ။
          ဍာံဒဿံင္ အတိုင္သဿတ္ၾတံဳဟီုဂွ္ရ ဇဿာပ္ဇဿာပ္တှး ပႜဲလိက္ပ႐ိုင္ဂွ္ဝြံ မုဟြံမြဲ မုဟြံမြဲ သၜးသိၛတ္ျဇဒံဿင္ မဒွ္ကီုရ။

                                                  
                                                          (၃)     
          ဒဒွ္ဒုင္စသိုင္ကူခ်ပ္ သဿတ္ဗၜာဲအခိင္လဿဳဟ္ဝြံ တုပ္တဵညံင္ရဵ ဒးဒုင္ပဿတ္ေအန္ေဂ်န္  ေျဇာတ္ေကတ္နျဇ ဟတ္ ဗြဲမသၠာတ္ျမဟ္ေဟင္ ေဒင္လေစာတ္အာကီုရ၊ ေဍံေကင္မိင္လဝ္ပရိုင္ညးတှဟ္ ဟီုလဵပူစဒဒွ္ဇှဴဌာန္ဍဳင္ေဇှာ္ ဏအ္ဝြံ မဒွ္ဇှဴဌာန္ ေဇှာ္ေမာဝ္တဵတက္ သာယာၐုိဟ္လလမ္ မှဳံကႝုဗဗြဲဓဝ္ ေပင္တဵမံင္ကႝု အေခါင္အရာသၜးပြး ဍာံ ေဇတ္ေဟင္ရ၊ ဆဂးကာလေဍံကၜဳင္ဆႝုေကတ္ နမတ္တၛဲဏံ ကႝုပရိုင္ေကင္မိင္ ညးတှဟ္ဟီုဂးလဝ္တံဝြံ ေကၜင္ကႝု ဍာ္ အကးကႝုတိသုႏၶ႐႘ေဟင္ ေဗၜတ္ေဗၜင္ဒဿံင္ ေကြံေကြံကီုရ၊ ညးမြဲကႝုညးမြဲ ဗီုျပင္ဒွ္ဒဿံင္သံသယ ဟြံပေတွ္စညးသၠအ္ ရေဟင္ သဿတ္ဗၜာဲေသၢာံဆႝုေကတ္တုဲ မဒွ္ဍဳင္ဟြံမြဲကႝုလမ်ီဳေလဝ္ ဟီုစဂြံမာန္ကီုရ။
သဿတ္ၾတံဳအဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ဝြံ စိုတ္ေဖက္ဂဿံက္မံက္တိုန္တုဲ တံင္ဓဇက္ေကတ္တဲ သဿတ္ဗၜာဲသဿာန္ဒဿံင္ဇကုဂွ္ ဆုဲလုပ္အာကရပ္သၛိတိုက္ သြက္ဂြံဒှါမတ္ညးမေကတ္ဒဿံင္တာလ်ိဳင္ ဂီုကၜီဳထဗာန္ဂၜံင္ဂွ္ရ။
“မုဟိုတ္မှးေဖက္ဂဿံက္ ဒွ္ဒဿံင္ဓဝိင္ဂလိုင္ဏအ္ကီုေရာမှး” သဿတ္ဗၜာဲထပ္သဿာန္တိုန္ရ။
          “တက္က်ာသ႘ကၜ႘ညးသၠအ္ ဗီုဗီုဏံဟြံဂြံပုဟ္ မဒွ္အရာဝးပၠဝ္ဖံက္ပၜန္ပဿိင္ေဏာင္ ဇဿာပ္ဇဿာပ္မှိဟ္ ပတိတ္လညာတ္ ပၚပဲါတက္က်ာ ညးသၠအ္ဟြံဂြံပုဟ္”သဿတ္ၾတံဳအဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ ဒှါကဿာတ္ပါင္နကႝုလပုဟ္တဲတုဲ ကေသဲဟီုတိုန္သာ သာရ။
          “တုဲမုဟိုတ္ညးေကတ္ဒဿံင္တာလ်ိဳင္ဂီုကၜဳီဂမၜိဳင္ ကြာ္ခ်ီဒရာင္အာကၜဳင္ ညံင္ရဵလမ်ီဳဟြံမြဲတုပ္တဵညံင္ရဵေကာန္ ႐ုပ္စက္ကီုေရာ” သဿတ္ဗၜာဲ႐ံင္ခါတ္အကာဲအရာ တၜဳင္လအာ ညးေကတ္ဒဿံင္တာလ်ိဳင္ဂွ္တုဲ သဿာန္တိုန္ပၜန္ရ။
          “ဍာံျပဒဿံင္ရ ေဍံတံဝြံ ၐိုန္ရဒွ္ဒဿံင္မှိဟ္ ဗီုမှးဗီုအဲကီုေလဝ္ ေကၜင္ကႜဟ္ေဍံတံဝြံ တုပ္တဵညံင္ရဵ သိုင္ဒက္ဆက္ ေစၜာံလဝ္ကႝုစက္ကီုရ” သဿတ္ၾတံဳအဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ ဟီုသြဟ္သာ္ဂွ္တုဲ ခါတ္အကာဲအရာ ခေညာ္႐ံင္အာ လပၚလေဒါဝ္ဂၜံင္ ေတံတုဲ ထပ္ဆက္ေသာင္ထၞးပၜန္ရ၊ “ေဍံတံဝြံ ဟြံမြဲကႝုအရာကူခ်ပ္ အရာဒုင္စသိုင္ပုဟ္ ဟိုတ္ႏူဒးဒုင္ထိင္ဒဝ္ ဗေဂတ္ဒဿံင္ကႝုစက္ယ်ာန္ႏူကႝုဌာနေဖ်ံအသံပဿိင္ေဇှာ္ေတံ မဒွ္ကီုရ”
          “ဟြံေထက္ဂြံဒွ္အာသာ္ဏံရဏး ဟိုတ္ဂွ္ရ ရံင္ေကတ္ေဍံတအ္ ကြာ္အာကၜဳင္ဒဿံင္ ညံင္ရဵလမ်ီဳဟြံမြဲကီုရ” သဿတ္ ဗၜာဲလပိုက္ေဖ်ံယြီဳတုဲ ဟုီကေရာတ္ကသဝ္တိုန္သာသာရ။
          ေဍံတံညးၐါ ကၜဳင္ေအာပ္ဗဒ တက္ဒဿံင္က်ာညးသၠအ္ ပႜဲကေရပ္ဂၜံင္ဒှဲါဏံဝြံ အခိင္လအ္လအာ ဗြဲေထက္ ၾကိဳက္ကီုရ၊ အရာတက္က်ာေဍံတအ္ညးၐါဝြံ မၵးစြံသတၲိေဇှာ္ေဇှာ္ ေဖက္ညးတှဟ္ဆႝုအာဂွ္မြဲသာ္၊ ဗြဲေတဿင္ေဖက္ညး ေကတ္ဒဿံင္တာလ်ိဳင္ဂီုကၜဳီ ရပ္ဂန္လဝ္လြဟ္ပႜဲတဲ ကြာ္အာကြာ္ကၜဳင္ဒဿံင္ လတူဂၜံင္ၐါလၸၚ ဆုႝအာဂွ္ဗလးမတ္ဟြံဂြံသက္သက္ရ။
          ေဍံတအ္ညးၐါသဿာန္သဿဳက္ညးသၠအ္ ၐိုတ္ေထက္ၾကိဳက္တုဲ သဿတ္ၾတံဳအဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ဝြံ နကႝုဒွ္ဓဝိင္ေဖက္ ဂဿံက္ေဟင္ဟြံဂံင္ဆက္မံင္လအ္အ္ဒှဲါဂွ္တုဲ ကြာ္စႜးတိတ္အာႏူကေရပ္သၛိတိုက္ဂွ္ရ၊ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ကၜဳင္ႏူဌာန္ ဇေမၛာဲေလဝ္ ျခာဟြံလအ္ ေယာန္စႜးတိတ္အာ ႏူဒှဲါဂွ္ နစးဂံက္ဂံက္သိုက္သိုက္ကီုရ။ “  “
                                     
                                                 
                                                          (၄)
          သဿတ္ဗၜာဲတိၜင္မုက္ ေယာန္ကြာ္အာဒဿံင္လၲဴဂၜံင္ေဇှာ္ရ၊ အေဃာကြာ္အာကြာ္အာ စိုပ္မြဲဒှဲါဂွ္ အရာဟြံေထက္ ခယ်ဟြံကူခ်ပ္လဝ္တံ ေသၢာံမိင္မံက္တိုန္ဂတမုက္ေဍံတုဲ စိုတ္ေဍံမၵးေယာင္ယာ မၵးေအာပ္ဗၵ ဗေလတ္ေထာံဇကု ေဍံအၾကာကေရပ္သၛိတိုက္မြဲဒှဲါ ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ဓဝါဲဂွ္ေဟင္ရ။
          လတူဂၜံင္ေဇှာ္ ဂတမုက္ေဍံတံဂွ္ ရမ်ာင္ဟီုလက္ ကညာင္လရိုအ္ဒံဿင္ဂွ္ ေသၢာံဆႝုမိင္ေကတ္ရ၊ ကာလသဿတ္ ဗၜာဲဗေစအ္ဏာမတ္ ရံင္သၛ႘ေကတ္ ခ်ိဳတ္ခ်ိဳတ္ပၜိဳတ္ပၜိဳတ္ဂွ္ ေဍံဂြံဆႝုေကတ္သဿတ္ၾတံဳ အဝဲအေဒါဝ္မှိဟ္ တက္က်ာ လဝ္ကႝုေဍံႏူကၜင္ဏံဝြံ အေဃာရဲတာလ်ိဳင္ဂီုကၜီဳၐါပိ သဿာန္သဿဳက္ထှက္ေတအ္ ရပ္ထိင္ေကၜင္ဒက္ဒဿံင္ေဟင္ရ။
          “အဲဟြံဒုင္… ဗလးအဲလဿဳဟ္ဏး… ဢတအ္ဗလးအဲလဿဳဟ္” သဿတ္ၾတံဳဂွ္ ကညာင္တိုန္ထတ္ထတ္တုဲ ႐ုန္ဂစာန္ သြက္ဂြံဗၜးႏူ တဲညးတာလ်ိဳင္ တအ္ေဟင္ရ၊ ဆးဂး႐ုန္ခႜင္ ဂတာတဲ လပုဟ္တဲညးတာလ်ိဳင္တအ္ ဂန္ရပ္ဓဇက္တံင္ ဒံဿင္ဗိုန္တိုန္ခႜင္ဂွ္ ဂြံဆႝုေကတ္ရ၊ အေဃာဂွ္ေဟင္ညးတာလ်ိဳင္ ကႜဟ္စက္တှဟ္တှဟ္တအ္ဂမၜိဳင္ ျဂိပ္ေကာံကၜဳင္ဒှဲါဂွ္အိုတ္တဲု ဗိုင္ေဂတ္လဝ္သဿတ္ၾတံဳ ကံကုသႝုပေရံဂွ္အိုတ္ရ။
          “လၸကေလင္ဟီု” ညးတာလ်ဳိင္ကႜဟ္စက္ ပတိတ္အသံပဿိင္ရ။
          “မုဟိုတ္ အဲကေလင္ဟီုဟြံဂြံေရာ အဲဂွ္မှိဟ္ေဏာင္ မှံဳကႝုအရာကူခ်ပ္ အရာဒုင္စသိုင္ မှံဳကႝုစိုတ္ဓါတ္ပၚပါဲဒးေဗၜတ္ အဲမိက္ဂြံဟီု မိက္ေသၢာံသၸဂွ္ မဒွ္အေခါင္အဲရ၊ မုေလဝ္ဟြံေဆင္စပ္ကႝုဢတအ္ပုဟ္” သဿတ္ၾတံဳဟီုကေရဝ္ကေရာတ္ ကညာင္တိုန္သာ္ဂွ္ရ။
          “ဣဏအ္မဒွ္ပိဿင္ ဣဏအ္မဒွ္ေသှာဝ္ ဇဿာပ္ဇဿာပ္မှိဟ္ ေကၜာန္ကြာ္ဗက္အတိုင္ပဿိင္ ေဗၜတ္ကီုဒးကီု ပၚပဲါပၲိဳန္ဂ လာန္ဟြံဂြံ” ညးတာလ်ဳိင္ကႜဟ္စက္တံ ဟီုဂးေဖ်ံပိဿင္ရ၊ သဿတ္ၾတံဳဝြံ ၐိုတ္ျဇဟတ္ႏြံဂွ္ ပတိတ္ဖအိုတ္အေစာံ ႐ုန္ဂ စာန္ဒံဿင္တုဲ ပါင္ဂွ္ေလဝ္ကညာင္တဵ ညံင္ရဵစာ္ထကးအာေဟင္။
          သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ဝြံ နကႝုစိုတ္ခ်႘ဓရာင္ဇကုဂတဝ္ဂဝဝ္ေဟင္ ဗေစအ္ဗႝုဒံဿင္အကာဲအရာ ဒဒွ္ဂတမုက္ဇကုဂွ္ ဝိုတ္အာသြက္ဂြံခေရပ္မတ္ကီုရ၊ ညးအာကၜဳင္ ကြာ္ဒံဿင္လတူဂၜံင္ေဇှာ္ဏအ္ဂမၜိဳင္ လုပ္ကၜဳင္ကုႝအ႐ုီအဗင္သဿတ္ၾတံဳဏအ္ဟာ ဏအ္ဟာ သဿတ္ဗၜာဲကူခ်ပ္ ဗႝုစ႘ဿမံင္ပႜဲစိုတ္ရ၊ ဆးဂး ဟြံဒွ္ဗီုေဍံ ကူခ်ပ္စဿ႘ဒဿံင္ဂွ္ရ၊ ညးကြာ္အာကၜဳင္ဒံဿင္တံဝြံ ဂြံကႝုအ႐ုီအဗင္ ဂွ္လၸဟီုဏီ နကႝုမတ္ေလဝ္ ဟြံဂံင္ဗေစအ္ တုဲဂေစင္ဂစိုင္ရံင္အာ လၸၚသဿတ္ၾတံဳမၵး ဒုင္ပ်ဲပ်ာံ ႐ုန္ဂစာန္ကညာင္ဒံဿင္ ပႜဲတဲ ညးတာလ်ဳိင္ ကႜဟ္စက္တအ္ဂွ္ရ၊ ဗီုညးကႝုညး ကြာ္တတ္ၐက္အာ ၐက္အာဒံဿင္ဖအိုတ္ကီုရ။
          ကာလသဿတ္ၾတံဳဂွ္ အိုတ္ဓတ္ေဍာင္ၐတ္ ႐ုန္ထပိုတ္ထေပါန္ဟြံမာန္ဂွ္ ညးတာလ်ဳိင္ကႜဟ္စက္တအ္ တံင္ျဂဲဓဇက္ဏာေဍံ ဇေရင္ကြ႘စက္ ရဲဂုီကၜဳီတအ္ ဗေဒံါလဝ္ဓဗာန္ဂၜံင္ မြဲလၸၚေတံဂွ္ရ၊ ဆးဂး ကၜာေဍံဟြံဂြံတိုန္လုပ္အာ ပႜဲကြ႘ စက္ဂွ္ သဿတ္ၾတံဳဝြံ ၐိုတ္ျဇဟတ္ႏြံ ကညာင္အာတ္မိက္ အရာေဍံႏြံပိဿက္ ျဗဳတမႛဝ္ သြဝ္အာအလံုပြ႘ပြဴဂွ္ေဟင္ရ။
          “ ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ ”
          “ ဒ႘မဝ္ကေရ… ”
          “ ဒ႘မဝ္….”
          “ ဒ႘….. ”
          ရမ်ာင္ကညာင္သဿတ္ၾတံဳဂွ္ေလဝ္ ေသၛာဲျခာသၛိတ္အာမြဲတဲညိ မြဲတဲညိ ေကှာတ္တဲဇကုေဍံ လုပ္စိုပ္အာ ပႜဲကြ႘စက္ဂွ္တုဲ ရမ်ာင္သၛိတ္ေကၜံအာ ကြ႘စက္ေလဝ္ ေယာန္စႜးတိတ္အာႏူဒှဲါဂွ္ ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ကီုရ။
          သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ေအာပ္ဒတူဒံဿင္ အၾကာကေရပ္သၛိတိုက္ဂွ္ဝြံေသၢာံဆႝုေကတ္ နကႝုမတ္လတ္လတ္ ဒဒွ္ မၵးေဖက္တကိုတ္တၛႝဳဂွ္တုဲ ခါတ္အကာဲစဿ႘ေက်ာဝ္ရံင္အာ လၸၚေတံလၸၚဏံ ေယာန္စႜးကြာ္တိတ္အာ ႏူဒှဲါဂွ္ နကႝုသတိ ေဇှာ္ေဇှာ္ရ။

                                                  
                                                          (၅)
          သဿိင္တၛဲသူရိယေတံ ဒေစင္သဝ္ေစွ္ကၜဳင္ရ၊ အသိင္ဓါတ္ကာတ္ဂမၲဵဒံဿင္တံဂွ္ေလဝ္ ယအ္ေစွ္ကၜဳင္တုဲ ရမ်ာင္ ဂမၜိဳင္ေလဝ္သၛိတ္ျဇေကၜံအာ ကြ႘စက္ေလဝ္ ေယာန္စႜးတိတ္အာႏူဒှဲါဂွ္ ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ရ။
          သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ဝြံ ဟိုတ္ႏူေသၢာံဆႝုညာတ္ေကတ္ ဒဒွ္ဂမၜိဳင္ဂွ္တုဲ ဇကုဃရဵစးဂံက္ဒံဿင္ကီုရ၊ မၵးစြံသတိေကြံ ေကြံကီုရ၊ ဂြံတက္က်ာသဿာန္သဿဳက္စ ညးအာကၜဳင္တရဵမြဲကေရာံ မြဲစြံတံဝြံ မဒွ္အရာဝါတ္ဂါတ္ဗြဲမေလာန္ ေဗၜတ္ႏူ ေသှာဝ္ဥပေဒသြက္ဍဳင္ဏံေဏာင္ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္တီကၜိဳဟ္ေကတ္တုဲ ဟြံဂံင္ဗေစအ္ဗႝုညးကြာ္အာကၜဳင္ဒံဿင္ လတူဂံၜင္ဍာန္ အိုတ္ကီုရ။
          အရာေဖက္ဂဿံက္ တကိုတ္တၛႝဳတံဝြံ မံက္ဂတဝ္တိုန္ ပႜဲစိုတ္သဿတ္ဗၜာဲဂွ္ ဗြဲေတဿင္တဿဟ္ ဟြံေကင္ဒုင္စသိုင္မြဲ ေလွ္ပႜဲမြဲဘဝေဍံကီုရ။
          “ဇှဴဌာန္သၛိတ္ျဇ.. ..ဇှဴဌာန္သၛိတ္ျဇ” သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ကဿဝ္ကေရာတ္တိုန္ ပႜဲစိုတ္ထပ္ကႝုထပ္ပၜန္ ဂၜိဳင္ဂၜိဳင္ ကႝုအလန္ရ၊ အရာဟြံေထင္ခယ် အရာဟြံကူခ်ပ္ အရာဒွ္ဟြံမာန္တံဝြံ ဆႝုဂဗဒံဿင္နကႝုမတ္လတ္လတ္တုဲ မုဟိုတ္ဇှဴ ဌာန္ဏံ ဒွ္အာအကာဲအရာသာ္ဏံ….သာ္ဏံဂွ္ သဿတ္ဗၜာဲဂၜာဲသြဟ္ခ်ပ္ဗၥာတဿးတိုန္ပႜဲစိုတ္ဣရ။
          လတူဂၜံင္ေဇှာ္ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ကြာ္အာဒဿံင္ဂွ္ဝြံ ေပင္တဵကႝုမှိဟ္ဂမၜိဳင္ အာကၜဳင္ဒံဿင္ဗြဲမသိၛတ္ျဇ ဟြံမြဲကႝုအ ရာဆက္ဂလာန္ ဟီုဂးသဿာန္သဿဳက္ညးသၠအ္ရ၊ ဇဿာပ္ဇဿာပ္မှိဟ္ဒေစင္ဖ်ဝ္ေဖ်ံဒဿံင္ မုက္မတ္အိုတ္တုဲ ဗီုညးကႝုညး ဗီုအဲ ကႝုအဲ ကြာ္တတ္ေဂၜာဲအာကၜဳင္ဒံဿင္အိုတ္ကီုရ။
          သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ဝြံ ကြာ္အာကြာ္အာဒံဿင္တုဲ ထင္ဍာ္ေဍာင္ၐိုတ္တိုန္ပႜဲစိုတ္ရ၊ ဟိုတ္ဂွ္ရ ေဍံကြာ္ေဂတ္ငၛံက္ ဗက္ အာအတိုင္ဂၜံင္ေဇှာ္ဂွ္တုဲ ေဂတ္လုပ္အာ ဇေရင္ကဠာဍာ္ဂံက္ အဝ္တဝ္ေမတ္ေတတ္ စူႏြံဒံဿင္ထဗာန္ဂၜံင္ေဇှာ္ဂွ္ရ၊ ဂၜံက္ေကတ္မၾသန္မြဲမတုဲ ျဇိက္ေထာံေဖ်ံ ပႜဲပေထာင္ကဠာဂံက္ဂွ္ရ၊ မြဲလစုတ္ဓဝ္ မလိက္အကၡဝ္သာ္ေသၛက္ မံက္ တိုန္ပဲႜကဠာဍာ္ဂံက္ အဝ္တဝ္ေမတ္ေတတ္ဂွ္ရ။
          “ယဝ္ခရမှးမိက္ဂြံဗကန္ကေပါတ္ မြဲမြဲသာ္မၢး ဍဳႝမလိက္သိုင္ဒက္ဝါက် ယဿဳကေပါတ္မှးႏြံပဿိက္ လပၚတဲပုင္ဂွ္ညိ”
          သဿတ္ဗၜာဲရံင္ဗႝုေကတ္ အရာေစှာန္ထၞးဂွ္တုဲ သၸဍဳႝဗက္ရ၊ လပုဟ္တဲေဍံ ဍဳႝေဖ်ံမအကၡဝ္ မြဲမတုဲမြဲမေဍံ ေကၜာန္ဝါက်အတိုင္ပဿိက္စိုတ္ ေဍံႏြံပဿိက္ဂွ္ေဟင္ရ။
          “ အဲ.…ႏြံ.…ပဿိက္…ဒ႘.…မဝ္.…က.…ေရ.…ျဇ႘ ”
          သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ ဍဳႝမအကၡဝ္ေကၜာန္ဒက္ဝါက် အတိုင္ေဍံႏြံပဿိက္ သာ္ဂွ္တုဲ နကႝုမလိက္သာ္ဗေကတ္ မံက္ တိုန္ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ ပႜဲကဠာဍာ္ဂံက္ဂွ္ရ။
          “ေဗၜတ္ဥပေဒ” မလိက္သာ္ဗေကတ္ ေစှာန္ထၞးဟီုကႝုသတိရ။
          သဿတ္ဗၜာဲဝြံဟြံဒုင္ယွအ္ ထပ္သိုင္ဝါက်တဿိ ဗီုႏြံပဿိက္ဂွ္ မြဲဝါပၜန္ရ၊ ဆးဂး အလန္ဏံ ကဠာဍာ္ဂံက္ အဝ္တဝ္ ေမတ္ေတတ္ဝြံ ဟြံထၞးအေယာင္အလာမြဲသာ္တုဲ နကႝုရမ်ာင္ထတ္တ္ ျဗဳတမႛဝ္ကညာင္တုိန္ “ဝဝ္…ဝဝ္…ဝဝ္..ဝဝ္ …ဝဝ္…ဝဝ္…”ရ။
          မြဲအလန္ဓဝ္ သဿတ္ဗၜာဲတၜိင္မုက္ဝြံ မုေလဝ္ရပ္စပ္သၸဟြံဒးတုဲ ညံင္တဵဇကုကတိုင္တိုန္အာ မြဲကႜကုီေထင္ ေကတ္ရ၊ ဟိုတ္ႏူကႝု ေဍံဆႝုေကတ္ ညးတာလ်ဳိင္ဂုီကၜဳီ ကႜဟ္စက္ဂမၜဳိင္တံ ရပ္ဂန္လဝ္လြဟ္ ဗြဲမဗိုန္ဗတ္တုဲ ပတဝ္ ကႜဳိပ္ျဂိပ္ကၜဳင္ဒံဿင္ ဇေရင္ေဍံဒတူဒံဿင္…ဒတူဒံဿင္ဂွ္ေဟင္ရအဵ။
 
(ဝတၴဳဝြံ မဒွ္ဝတၴဳနိႆဲဂႛိဂႛာတ္ကၜာဲနင္လဝ္ ႏူဝတၴဳဍဳင္တှဟ္သၟာင္မြဲပိုဒ္ ရန္တဿအ္လဝ္ဂြံထမံင္ဂတဝ္ အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ေဇတ္တ္တုဲ ပႜႝဳေဖ်ံလဝ္ ေသှာတ္ဝ္ဝါဒပှာန္ရ၊ ကံက္ႏုက္ႏူလိက္ဝတၴဳပံင္ေကာံ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိမဒွ္ရ)
                    
                                                                                                                လ်းရတ္ (ဂင္ယ်င္)