ဂကူမန္ အလုံဂၜးကဝ္တအ္ ေကၜာန္ဗဒွ္ဏာ တၛဲဍဳင္မန္ဟံသာဝတ႘လုီ ေပင္(၂၅၁)သှာံ ပႜဲဌာန္ဒှာဲမဂပ္ဝ္ဂမၜဳိင္အုိတ္တုဲ သြက္ဂြံဆက္ဒစုႝဒစးပၜန္ဂတးအာ သဿိင္ဟြံမြဲကုႝဓရ္ယာ မအုပ္ဓုပ္မံင္ကဿိန္ဍဳင္ဗဿာဂွ္အုိတ္ရ။ ဂကူမန္တအ္ ဗုီသၵးဒုင္ ဂစုိတ္ကမၜက္ကၜဳင္လဝ္ဗြဲမဓဇန္ၾကာန္ ကု သဿိင္ဗဿာ အံင္ေဇယ် ေလာန္ကၜဳင္၂၅၁ သှာံေတံကုီ အခိင္အခါလဿဳဟ္ ပၜန္ေလဝ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ပစၥဳပၸန္ဏအ္ေလဝ္ လြ႘ၐံင္ကၜဳင္ဒဿံင္ ဝါဒအံင္ေဇယ်တုဲ ဆက္ပႜဳႝပႜဳိက္သၸမာန္ဒဿံင္ လၲဴေကာန္ဍဳင္အရင္ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္ဗဿာတအ္ဖုိအ္ေရာင္ေလဝ္ လိက္လေလာင္ၾတး ဂေကာံမန္ဍဳင္သၟာင္ (၁၀)ဂေကာံတအ္ ပံင္ေကာံတုဲ ထမံက္ထၞးလဝ္ကုီရ။

ဟုိတ္နဴကုႝသၵးဒုင္မံင္ဘဲဂပ္ ဒဒုိက္နာနာ သဿဝ္တဲအုပ္ဓုပ္ တၜအဝုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာတအ္တုဲ လိက္လေလာင္ၾတးဂွ္ “ညးဍဳင္ကြာန္ပု႙ဂၜဳိင္ ကုႝ ဠက္ကုိဋ္ ဒးၾသာဲစႜးတိတ္ေထာံ နဴသၛိဌာန္ဍဳင္ကြာန္ဇကု၊ ဒးကတုႝဒွ္ဒဿံင္ ညးမဒွ္ဒဒုိက္ ပဲႜဍဳင္ဇုိင္ဝုတ္ဒုိဟ္တအ္တုဲ ညးဍဳင္ကြာန္ ပႜဲကြာန္ဗြဲမဂၜဳိင္ေလဝ္ မဒးၿပံင္ဆုဲအာဒဿံင္ နဴဌာန္ဍဳင္ကြာန္ဇကု ပႜဲကဿိန္ဍဳင္ ပၜန္ရ”သာ္ဝြံ ခ်ဴထမံက္လဝ္ရ။

နကုႝသၸစဿတ္သမၲီ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ ေကုာံ မန္ဒးဒုင္စံင္ယဇ္ ေပင္(၂၅၁)သှာံဏအ္ဝြံ ေမ(၂၆)ဂွ္ ဂကူမန္ စုိပ္ဍဳင္ အေမရိကာန္တအ္ေလဝ္ ဖာပ္သင္ကုႝဒါန္ကု ခမ႘သင္ သြက္ညးမစုတိကလိေလာန္စဵအာ နကုႝကပ္ဘဲ အံင္ေဇယ်တအ္တုဲ တိတ္ဂၜံင္ထၞးဆႏၵ ဂတမုက္႐ုင္ေသှာဝ္ဓဝ္ ေလၵာဝ္ဍဳင္ဝုတ္ဝႈင္ နကုႝလဿိဟ္ျဇဟတ္ (၁၃၀)တၜ ျပင္င္တအ္ရ။ သၸစဿတ္သမၲီဗွ္ဗှဳဟ္ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီဝြံ စေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္ပႜဲကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္တအ္ ကုိပ္ကၜာအုိတ္ နဴသှာံ(၁၉၉၄)ေတံတုဲ လဿဳဟ္မၢး ဇဿာပ္ဍဳင္ ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္တၛဲဗွ္ဗှဳဟ္ဏအ္ အုိတ္ရ။

စဿတ္သမၲီ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ ေပင္(၂၅၁)သှာံဏအ္ဝြံ ညးတၜရမ်ာင္ ဂံင္ဆာန္ သၠဳိပ္သၠတုဲ မန္ စုိပ္ဍဳင္ကဝ္ရ႘ယာ တအ္ေလဝ္ စေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္တၛဲဗွ္ဗှဳဟ္ဇုဇဵဗလ ညးမစုတိအာ အခိင္ဍဳင္မန္ ဟံသာဝတ႘လုီေတံကုီတုဲ ဍဳင္အဝ္သေၾတလ်ာ၊ ဍဳင္သကၤာပူ၊ ဍဳင္မေလဝ္ယွာ၊ ဍဳင္ေသံ၊ ဍဳင္ယူေရာပ္ဂမၜဳိင္၊ ဍဳင္ခါဏာဒါ ေကုာံ အပႜဲဍဳင္မန္ ဂမၜဳိင္ ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္အုိတ္ရ။

ခမ႘သင္ ေကုာံ ကြးဘာတကၠသုႝတအ္ အာဂတတုဲ ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ ေပင္(၂၅၁)သှာံ ပႜဲဘာလက်ာ္ (၂)ဒှာဲကုီေရာင္တုဲ သၟာင္နဴဂွ္ဂမၜဳိင္ဝြံ ဍဳင္ဗေဂါ၊ ဍဳင္ပံင္၊ ဍဳင္မတ္မလုီ ေကုာံ သဿတ္ နဴပြဳိင္ဍဳင္မန္ဂမၜဳိင္ေလဝ္ စတုဲ ခ်ီဓရာင္ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္ တၛဲပသာ္(၈)ေစြက္ဂွ္ နကုႝတၛဲစဿတ္သမၲီမြဲတၛဲအုိတ္ကုီေရာင္။

ကြးဘာ စုိပ္ဍဳင္ေသံတအ္ေလဝ္ စေကၜာန္ကၜဳင္တၛဲဍဳင္မန္ဟံသာဝတ႘လုီ ဗၵာဲဍဳင္ၐင္ကံက္မြဲဒှာဲကုီတုဲ ဂေကာံမန္ မတန္တဵဒဿံင္ပယ်ဳႝဍဳင္ေသံတအ္ဂမၜဳိင္ေလဝ္ အခိင္နဴဂယးဂွ္ နိမန္ခမ႘သင္ ကုႝဒါန္ဗွ္ဗှဳဟ္ သြက္ေသၢာံတိတ္ဗၜးအာ နဴဘဲဍိက္ ေကုာံ ဂပ္ဘဲဂစုိတ္ကမၜက္သာ္ဏအ္ ညံင္ဟြံဂြံကေလင္ကတုႝဒွ္ပႜဲဂကူမန္မြဲဝါပၜန္ဂွ္ ရာဒနာေဖ်ံေမတၲာ လၲဴက်ာ္ေစတ႘ ကြာန္ဝကၤ နကုႝလဿိဟ္ ၆၀ တၜျပင္င္တအ္ကုီရ။