နေမာတႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ  
             
အႀကီဳရာဇာဓိရာဇ္

       ႏူသဿဝ္ကဒူဒုႝစိုပ္လၲဴနန္ထဝ္

သဿီဗညာဝါေရဝ္ေရာဝ္ သီေကတ္ဍဳင္ဗေဂါ

          ကာလဂ္ွ  ဗေဂါဒးဒုင္အေခါန္ဖလွာကုႝ ဍဳင္ဗုကာမ္ မှိဟ္ဒးလုပ္ကာဂိတု၊ တိတ္ဂိတုဂံြစဵဍဳင္ဗေဂါ၃ ပဲႜကာလဂ္ွ အခဿမည္ ေကာန္ညးေဢာံဣေဂဟ္ ဒ္ွသာံမဏ႘ အာပတ္သဵပဲႜတဿံခေတွ္ တဿံဂ္ွလိုက္အာအာစာ သာံမဏ႘ဂ္ွမိင္ အာစာဟီု -
                   ̒ သာံမဏ႘အခဿမည္ဝြံ ဒ္ွလက္သန္တၜကုသုႝေရာင္ ဂတဂံြဒ္ွီထၠဳိပ္ညးရ ̓
          အာစာမၢး၊ ပဲႜႀကဵ သာံမဏ႘အခဿမည္ ရာံေကၜံအာပဂမာန္ညး မတယွံက္။ ႏူခံါသ႘တိတ္ဟီု
                   ̒ ခါရအာဒုင္ကာအလန္စှးခံါသ႘ကုီတဲုေရာင္ ဂံြဒ္ွဂမာန္ ̓ ဂးဂ္ွရ။
                   ̒ ဒုင္ရ̓
အခဿမည္ဂး၊ ခံါသ႘ဟံြေပၲဟ္၊ အခဿမည္ေကၜာန္စြံလဝ္လိက္ကုႝခံါသ႘ ဟီုဂးပဲႜလိက္ဂ္ွ -
                   ̒ ခံါသ႘ဒုင္ကာ ဂမာန္မင္သိၛ ဂမာန္မင္သိၛ ခံါသ႘ဒုင္ကာ ̓
စုတ္လိက္တဲု ဗွ္ပိဝါ မှိဟ္ဂမၜဳိင္ဗၥာရဏာဟံြစိုပ္။ တုပ္ညံင္ဂမာန္မဲြအလန္ ခံါသ႘မဲြအလန္ဒ္ွပဲႜေကၲာဝ္ညး ဂမၜဳိင္၊ လိက္မအခဿ မည္ေကၜာန္လလဵလဝ္ဂလာန္ဂ္ွ ခံါသ႘တီဟံြစိုပ္ေကတ္ဂိုင္ေဒပ္လဝ္ရ။  မအခဿမည္ဂံြဒ္ွဂမာန္ညးရ။ မံင္ကၜဳင္ခံါသ႘မအခဿမည္ တိုန္အာဒုင္ကာအလန္ပဲႜဍဳင္ဗုကာမ္၊ မအခဿမန္မင္သိၛခံါသ႘ဗၜးအလန္ေစွ္စိုပ္သိၛ။ ႀကဵစိုပ္အလန္ပၜန္ရဒ္ွတဲုခံါသ႘ဟီုကုႝအခဿမည္ အာ၊ ပံက္ရံင္လိခ္ရ၊ အခဿမည္ဟီု ‘ ေဍံဟံြမိက္အာေရာင္’
ခံါသ႘ဂးတဲု ခံါသ႘တိုန္အာဒုင္ကာဍဳင္ဗာကာမ္ပၜန္ရ။ မရႏုက္ကုႝ ပိပန္ဝါတဲု ပံက္ရံင္လိခ္တိတ္ဗွ္
                                                                                                                
၁။ မလုဟ္            = ဒးစိုတ္
၂။ တမာဲ              = တဿာဲပရင္တဲ
၃။ ဍဳင္ဗေဂါ           = အခိင္ေတံဗေဂါဂ္ွ ဒ္ွသဿဝ္တဲဗုကာမ္ရ။ ေကာန္ဍဳင္ဗေဂါတံ ဒးအာခစေကၜာန္ၐိုတ္ပဲႜဍဳင္
                         ဗုကာမ္ေတံရ။ တာလ်ဳိင္မဲြမဲြအခိင္တဲုမၢး ဂံြဒးကေလင္ေစွ္ကၜဳင္ဍဳင္ဗေဂါရ။
                         ညးလုႝမဲြေလဝ္မိက္ဟံြအာရ။
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
*ဍဳင္ကမၼလာန႘   = ဍဳင္ေၾတံဝြံႏံြဒဿံင္ပဲႜတြဳႝဍဳင္မန္၊ ပြဳိင္ဍဳင္ပံင္မလိုတ္ၾသင္ၐ႘သာန္ေလာန္ ၊ ကုႝကြာန္ထံင္အင္
                   လၸာ္ႀသင္ေတံ လၸာ္ၾသင္ဏံရ။ ႏူမတၲမွႏံြလၸာ္ဒိိုဟ္ဧသာန္ရ။ ႏူဍဳင္မတ္မလီုဍဳိက္ကၞင္ေစွ္ပဲႜနတ္
                   ေမွာ္ (ေသှဟ္ေမာဝ္၊ ဒှာဲတဿံ) = ဒှဲါထလိုအ္စိင္ေခ်ံဖံင္ယာန္) ႏံြပဲႜကြာန္ ေမွာ္ဘီ (သဿဝ္ၐ႘)ရ။
                   ကဿာင္နန္ႏံြဒဿံင္ ပိထပ္ႏံြမဲြတိုင္ကဝဵရ။ ဍဳင္ကမၼလာန႘ဂ္ွ လဿဳဟ္မန္ပ႙ုေကာ္ဇမၸါနိေဂါ ဗဿာတံေကာ္
                   စပၸါနဂုိရ။
ရံင္ဂတညးဂမၜဳိင္ ဒ္ွအလန္ခံါသ႘ဒုင္ကာလဿဳိန္ ဂမာန္ဒုင္ကာဟံြေမာဲ။
ကာလဂ္ွ အခဿမည္ခ်ပ္ -
                              ̒ ဆဝြံကုႝညးတီ စလ႘စလး ၁ အဲကၜာရ ̓ ဂးတဲု
                             ̒ ဂတဝြံအဲဒုင္ကာရ ̓
အခဿမည္ ဟီုကုႝၿဗဵ စ႘ေရင္ၿပဳေျပင္ေဇြာံမ စြံခံါသ႘ကုႝမင္သိၛရ။ ပဲႜဗၲံဂ္ွ အခဿမန္လၸံညာတ္̒ ဇိုင္မဲြလိုန္လဝ္ဍဳင္ဗုကာမ္ ဇိုင္မဲြလုိန္ လဝ္ဍဳင္ဗေဂါ တဲုပဲႜခှဂ္ွကီု သီုဇိုင္ၐါကေလင္လိုန္ဍဳင္ဗေဂါပၜန္̓ လကိုတ္ငၛဳဟ္ တဲၛယးအာသွ္ လၸံကုႝညးဇေမှာ္တံ မှဳံကုႝ ပညာရ။
                 လၸံဝြံခိုဟ္သန္ မေသၢာံစမိင္ျပမာန္ဍဳင္ဗေဂါဣငၛဳဟ္ ̓
ညးသွ္ကုႝ မအခဿမည္သမၲီလဝ္ပဲႜစိုတ္ရ။ တဲုမအခဿမည္ တိုန္အာဒုင္ကာဍဳင္ဗုကာမ္ရ။ ပယ်ာံကာလကု သုႝမစိုပ္မခိုဟ္၊ ေဒဝတဵတံမလၢဴေသှဝ္ ကၲဳႝျပဟ္ငၛဳဟ္ေလာဲ မအခဿမည္ ဒးဍဳိက္ဂၜဳင္ ဖႜဳိက္တၜညးကိုပ္ကၜာဒးဒုန္တံ ကာန္ဍာ္ ၂ ကသုကဝ္ အာမဲြ ညးကုႝအခဿမည္တိုန္အာမဲြကှင္။ သမွကသုမကဝ္အာဂၜဳိင္ဂၜဳိင္ကုႝဝါ ညးကုႝတသိုတ္တိုန္အာစိုပ္ဒ္ွကႜဳိပ္ဂၜဳင္ မအခဿမည္ ဝြံ ဒုင္ကာလၢဴသီုစိုတ္မထတ္ေရာင္ တၜညးႏံြအသံ။ ကာလမဗၜး ဓဝဲါ ၃ တဲု မကေလင္စဵစိုပ္ဗေဂါရ။ တၜညးဍဳင္ဗုကာမ္ကုႝ အဝုႝကုအခဿမည္။ ဆေကာန္ဗှိက္တံသြံရာန္ ပဲႜဖ်ာဍဳင္ဗေဂါ အခဿမည္ဂံြသၢဳတ္သြာတ္ႏံြအဝုႝဂံြလၸဟ္ဖအိုတ္ရ။ အခဿမည္မာတ္ ဂံြအဝုႝအသ႘ႏံြပိုန္ဟာန္ဂၜဳိင္တိုန္တဲု စင္ၿခင္ကုႝခံါသ႘ဇကု အမာတ္မတယွံက္ဂ္ွရ။ ပသစာသီုညးဂမၜဳိင္ ည႘ညတ္္္္္္္္္္္သဿဟ္အိုတ္တဲု ႀသံက္ ၄ ၿမဳထၐိုင္၅ ဍဳင္ဗေဂါ။
       ပဲႜသကၠရာဇ္ (၆၄၇) တဲၛစန္လက္ၾကကတ္ သီဿအခဿမည္ခှံဍဳင္ဗေဂါ စ႘ေရင္ၿပဳေၿပင္သပုန္ကုႝဗဿာရ။ ဒဒ္ွၿပဝဂ္ွ ဒယွ္တွ္ တိုန္အာဍဳင္ဗုကာမ္။ တၜညးဍဳင္ဗုကာမ္မိင္တဲု ဂမာန္တၜညးေစတသုႀက႘ဂးယဿဳ မကုႝဇကက္ေစွ္တငၛဳီဍဳင္ဗေဂါ ဍဳင္ဟံြ ဂတာပ္တဲုဏီ မိင္ပှါန္ေစတသုႀက႘ဇက္ေစွ္ကၜဳင္ သာ္ဝြံအခဿမည္ခှံေလြဟ္ခံါ သ႘အခဿမည္၊ အမာတ္မတယွံက္ဂ္ွ ကုႝတက္ ဗပါက္ေကၜံသှာံစး ကုႝတိတ္အာတံသီဿေစတသုႀက႘ သြက္ဂံြ ဖ်ာႀတဵ၆  ပှါန္ဗဿာလလံဍဳင္ဂြံတဲု ဂးတဲုကုႝအမာတ္မတယွံက္ တိတ္အာစိုပ္ေစတသုႀက႘၊ ေစတသုႀက႘ညာတ္တဲုသဿာန္ -
                   ̒ ညးဂ္ွဝြံ မူဟိုတ္ဒ္ွမၵးဘဲလၛ ဂလိုင္ဝြံေရာ ̓
                   ̒ အဲဍိက္မဒ္ွခံါသ႘မအခဿမည္ရအဵ။ ျပဝေဍံပအဲဍိက္ဟံြဒးဂနပ္မဟီုဂ္ွ တန္ဂံြ
                   ေဆတာဓနာ ၇ ေဍံဟာ ေဍံဂးတဲု ဘဲလၛဂလိုင္ဝြံမပ ပ႐ုိက္ကုႝ အဲဍိက္ ̓သာ္ဝြံအမာတ္မတယွံက္ပၲီေစတသုႀက႘၊ ေစတသုႀက႘မိင္တဲု -
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁။ စလ႘စလး             = တီတိုန္၊ ဍဳိဟ္ေကက္            ၅။ ၿမဳထၐိုင္              = စုႝဒှါ၊ ဒပ္ဒှာ၊ ႀကဳင္
၂။ ဒုန္တံကာန္ဍာ္       = ဂစန္ဒုန္၊ ဂိုတ္ဒုန္                          ၿမဴ= အကာအရံ ၊ ထၐိုင္ =က်ဳံး
၃။ ဓဝဲါ           = အဝါ၊ အလန္                     ၆။ ဖ်ာႀတဵ             = ညံင္ဂံြႀတဵလဇုဲလဇ
၄။ ႀသံက္           = စ႘ (ဍိတ္)၊ ပၠဵတုႝ                            ၇။ ေဆတာဓနာ         = စုႝတာဒှါ
̒ လဝ္ကုႝ ေဍံပကၜာရ။ တရဵမလၢဴညံင္ေသၢာံစိုပ္ဗေဂါၿပဟ္ဂ္ွ မေကတ္ဏာ အဲညိ ̓
ေစတသုႀက႘ဂး၊
                   ̒ သဇိုင္၁ အဲဍိက္ရ ̓
        အမာတ္မတယွံက္ပတီ၊ တရဵမလၢဴဂ္ွဟံြဏာ တရဵညးမအာဗက္ စကှဳဂၜံင္၂ မုက္ဂှိင္ ၃ ထဍဲဂ္ွေဟင္။
အမာတ္မတယွံက္ဏာဗုႝပှါန္ဗဿာကုႝဇကုတိုန္အာ၊ ဗဿာတံဟံြမိက္ပေတွ္အမာတ္မတယွံက္မဲြဗၲံၐါဗၲံဗဿာတံ ဟံြတီ သဿာန္တဵ -
                    ̒ မူၿဂိဳပ္ေရာ̓ ဗဿာဂး
                   ̒ ၿဂဳိပ္ထဍဲ̓

          အမာတ္မတယွံက္ဟီု၊ ဗဿာတံတီအာ အမာတ္မတယွံက္ေလ မိင္ပ႐ုိင္ဍဳင္တဲုကီုရဒ္ွတဲု ဏာပှါန္ဗဿာဇက္ ေပၛံါဍဳင္ဗေဂါရ။
          ပဲႜကာလဂ္ွ အခဿမည္ခ်ပ္နပညာလၢဴတရင္ဗဿံက္ဂ္ွ ခှံလဝ္ထာန္ဆံင္မဲြ ပဲႜထာန္ဆံင္ဂ္ွခှံလဝ္႐ုပ္ (၅)႐ုပ္သီဿမဲြ၊ ႐ုပ္ (၄) ဂ္ွကုႝရပ္လဝ္ပှိက္ကဿဝ္ကုႝပိုက္တဵကီု။
        ပှါန္ဗဿာစိုပ္ေကာံတဲု ေစတသုႀက႘ေရတ္ရံင္မဲြဍဳင္ဗေဂါရ။ စိုပ္ထာန္ဆံင္ဂ္ွသေလွ္အခဿမည္ ဂိုင္ပၲဳိန္တၛပန္၊ သေသှံေဢာံ တဲပၚအာ အခဿမည္တုန္ဝတ္ဍိက္ကုႝနာဲတိတ္ဟီု -
                              ̒ ဍဳင္တၜအဲေရာင္ ႐ုပ္တၜအဲ၊ အဲမခှံလဝ္ပဲႜထာန္ဆံင္ဝြံ အဲသဿိက္ကုႝတၜအဲ ညာတ္အဲ
                             အဲမလဝ္႐ုပ္တၜအဲေရာင္̓

        သီုလမာဲပဏၰကာရဗဲြမဒးရးကုႝတိတ္တြာဲ။ ဖ်ဳန္ပွ္ ဇမၠဟ္ကုႝတုင္ဂအုဲဂ်ိတဲု တိတ္တြာဲကီု ဗဿာတံေလလုဟ္၄ ကုႝဖ်ဳန္ပွ္ဂ္ွတဲု ပဲႜပယာံဗၲံ ဂ်ိတိုန္ ေစတသုႀက႘ဂ္ွခ်ဳိတ္အာရ။ ကံင္၅ ပှါန္ဗဿာတံစံင္ေကၜံဇြေစတ သုႀက႘တဲု ေဍံတံအာကလံသုသာန္ေစတသုႀက႘ ေဍံတံဟီုဂကန္ -
                    ̒ မင္ဂ႘ေနတအ္ ေက်ာန္ႏုက္တိုအ္သြာတအ္ေမဝ္ ̓
ဘာသာမန္ဂ္ွ
          ̒ သီဿေဇှာ္မံင္ရ၊ ပ႙ုဍိက္တံသၟာရ̓
          ̒ တရင္ေနဝ္တအ္၆ ̓
        မဟီု ဟုိတ္္ဂ္ွရ ညးဂး။ ႀကဵၿမိပတ္အာတဲု တရင္ည႘ရာတ္ ညးမေကာ္ရ။ ပှါန္ဗဿာတံၿပးဇးတိုန္အာစိုပ္ဍဳင္ ဗုကာမ္၊ ဒဒ္ွေစသုတႀက႘ခ်ဳိတ္ညးေလၛာဝ္ပၲီတလညးဍဳင္ဗုကာမ္ရ။ မင္ေခ်တ္သာဒ္ွေဒံတလညးဍဳင္ဗုကာမ္ဂ္ွ ပၜန္ ကုႝဇက္ေစွ္အာဗိုင္ဗေဂါ ၊ ဟံြဇှးအခဿမည္ ကေလင္တိုန္အာပတၛဳႝႏူဂ္ွ ပှါန္ဗဿာဟံြေမာဲ
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁။ သဇိုင္      = တာလ်ဳိင္                         ၄။ လုဟ္       = ဒးစိုတ္
၂။ စကှဳဂၜံင္    = ဂၜံင္ညံင္စးစက္ကှဳ၊ဒ္ွမံင္ဗီုဝကၤပဝ္၅။ ကံင္        = ဒပ္ပှါန္
၃။ ဂှိင္                              = ၿဂဳိပ္                 ၆။ တရင္ေနဝ္တအ္=ဘုရင္ေနေတာ့
ေစွ္ပဝါတ္ကုႝဗေဂါရ။ အခဿမည္ဂံြဒ္ွသီဿပဲႜဍဳင္ဗေဂါ (၇) သှာံ။ စိင္ဖႜဳိက္မဍဳိက္ဂ္ွခ်ဳိတ္အာ။ စိင္ဂ္ွႏံြဂုန္ေဇှာ္ကုႝ ၿဇဟတ္ေဟင္ ဒ္ွတဲု ဇကုစိင္ဂ္ွတိုပ္ေကၜံ ၿဒင္စိင္ဂ္ွေကၜာန္ ကမက္ပံင္ဂၜဳင္၁၊ လၛဳႝဂ္ွပမတ္လၥိန္၊ တဲုမံင္တန္ေတဝ္ တဵရ။ ပဲႜဂ္ွ လကၡယာဗ်ဴဒ္ွ ေဒံၿဗဵသီဿအခဿမည္လကၡယာဗ်ဴ သိုင္သၛိခတုႝမဲြ၊ ကာလမတိုန္သိၛဂ္ွဟီုပၲီ သဿီအခဿမည္ -
           ̒ ႀတ႘ဇွ္တလအဲသိၛတဿာဝြံအဲဍိက္မဂံြသိုင္မံင္၊ ကာလအဲဍိက္မတိုန္သိၛဂ္ွ
          တလအဲပၲဳိန္ႀတ႘ဇွ္အဲဍိက္ပဲႜေကာန္ညးဗေဂါညိ။ တလအဲေစွ္သိၛအဲဍိက္ညိ
         ကီု။ဟိုတ္သိဿက္ကုႝယိုက္ဒိုက္̓ 
ဒးကာလမတိုန္သိၛ သီဿအခဿမည္ညာတ္ အစ႘ေရင္လကၡယာဗ်ဴဂ္ွ၊
          ̒ သိၛအဲဟံြတုပ္ကုႝသိၛေဍံ̓
   ဂးတဲု၊ သီဿအခဿမည္ကေလင္တိုန္အာ၊
           ̒ မူဟိုတ္သီဿမတိုန္ၿပဟ္ေရာ̓
ဂှက်ာ္သဿာန္ၐါပိပါင္ သီဿဟံြကေလင္ဂလာန္၊ ဂှက်ာ္ကုႝေစွ္သဿာန္ ကေလာလကၡယာဗ်ဴ။
          ̒ မူမှးတံမဟီုလုတ္သီဿမတိုန္ၿပဟ္ေရာ အဲသဿာန္ၐါ ပိပါင္သီဿဟံြကေလင္ဂလာန္̓
ကေလာလကၡယာဗ်ဴတိုင္ဢဲကုႝေစွ္အာသဿာန္ဂ္ွဟီုပၲီလကၡယာဗ်ဴ ။ သီဿလကၡယာဗ်ဴမိင္တဲု
          ̒  သဿီပေနာတ္ကုႝ အဲတန္ဒ္ွရ ၊ အဲမံင္လံဂံြဟာ ̓
လကၡယာဗ်ဴဂး၊ သရာဲတခက္သီုလြဟ္ကုႝပႏုက္ပၲဳိန္နာ ပုင္တြာင္ ၃ အမာဲ ၄ အေပါတ္အလင္ကာရ အိုသ္သီု။ မှိဟ္ဂမၜဳိင္ ကုႝယိုက္ညံင္အကၠရ ၅ မတြာဲ ကုႝသီဿကီု မပအကၠရသာ္ဂ္ွ စိုပ္သိၛသီဿသရာဲဂမၜဳိင္ ရပ္လြဟ္ ေျဒပ္လုပ္အာပဲႜသိၛအခဿမည္ရ။ သီဿအခဿမည္ညာတ္လကၡယာဗ်ဴ မေျဒပ္တိုန္သီုလြဟ္၊
           ̒  သင္ဃာတ္ ၆ လမ်ဳီအဲမကုႝညိ။ အဲကုႝမေဇှာ္သြတ္သဿဟ္မဲြစြံ ̓
ၐိုန္ဟီုကီု လကၡယာဗ်ဴဟံြေဒံါ၊ ဂစိုတ္ေကၜံသီဿအခဿမည္လတူသိၛေဟင္။ ဟိုတ္ဂ္ွရ၊ လကၡဏာဗ်ဴတဲဟာဲညးမၢး၊ စုႝကုႝ လဿဳဟ္ေရာင္။ အခဿမည္ခ်ဳိတ္တဲု လကၡယာဗ်ဴပသီဿပဲႜဍဳင္ဗေဂါရ။ ပဲႜလကၡယာဗ်ဴမပသီဿဂ္ွ အမာတ္မတယွံက္ဟံြဒးဂနပ္ အေခ်ံမန္ဒ္ွဓဿာန္အမာတ္မတယွံက္ အာေကၜာန္ခဏံ က်ာ္ေဢာံခိုင္ မှိဟ္လၛီဟံြတဲုဏီ၊ အမာတ္မတယွံက္ကုႝအာေကာ္၊ ဗဲြၿပဟ္အေခ်ံမည္ ဇက္စဵကၜဳင္၊အမာတ္မတ ယွံက္ပံက္ကုႝတရင္မုဟ္ႀကဳင္ အေခ်ံမည္လုပ္ရပ္ဂံြလကၡယာဗ်ဴဂစိုတ္ေကၜံ ကာလဂ္ွရ။
အေခ်ံမည္ဂံြ ပၠင္ရင္ဍဳင္ဗေဂါပၜန္ လကၡယာဗ်ဴဂံြပသီဿဒစာံတဲၛကီု အေခ်ံမည္ဂံြဒ္ွသီဿဒုင္ယဿဳ တရာ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁။ ကမက္ပံင္ဂၜဳင္    = လိက္မူဗဿာ၊ အစြယ္တို႕    ၃။ တြာင္           = ကြာင္
                       ကိုေလွေပါင္းမိုးတြင္          ၄။ အမာဲ           = ဂၜဳိင္ ၊ ပုင္သၸအဟဲဂၜဳိင္
                       လည္းေကာင္း                 ၅။ အကၠရ         = ေဇှာ္၊ဂၜဳိင္ (ဥပမာ - ဂရ႘အႀက)
၂။ ပၜမုက္              = ထၞးမုက္                                            အာကာရ = (ပါ) ပညံင္ရဵ
                                                            ၆။ သင္ဃာတ္    = သဟာဲ
ဗညာ။ ကာလသီဿတရာဗညာမပသီဿပဲႜဗေဂါဂ္ွ။ လပါက္မတၲမွ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ မေဇှာ္ႀတ႘ဇွ္ႏူဘဵ သန္ေဟင္ သီဿၐါဝြံႏံြက လုတ္သမာန္ပၜန္ဂတးရင္သၠံ။ ေကာန္သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ ေမဝ္ဏင္သိန္ဒ်ာဂ္ွ ကုႝကုသီဿတရာဗညာ။ ေကာန္သီဿတရာ ဗညာေမက္ဏိန္ဇဵလွဂ္ွ ကုႝကုသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္။ ေကာန္အဲကုႝကုညး ေကာန္ညးကုႝကုအဲပလံင္ ကုႝရင္သၠံ ညးၐါပသဟာဲ။ ဟံြမွဲဝါတ္ဂါတ္ သဿဟ္န္ေကုာံရင္သၠံ။
          ႀကဵဝြံသီဿႀကဳက္ ၁ မပသီဿပဲႜဍဳင္ဗုကာမ္ ရာဇာေသင္က်ာန္ ဒ္ွေသဏပၲိ။ သီဿကုႝေစွ္ဗိုင္ဍဳင္ဒလ၂ ေမင္ေခတ္ သဝ္ ကဿိန္တလညးဗုကာမ္၊ ေစွ္ဗိုင္ဝါတှဵ။ သီဿတရာဗညာ ကုႝေကၜာံပၲီသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္။ ဒဒ္ွပှါန္ဍဳင္ဗဿာ မကၜဳင္ပဝါတ္ဂ္ွ သီဿဝါ ေရဝ္ေရာဝ္ဂံြမိင္တဲု သီဿကုႝျဇဟတ္ဗုႝလဗးဗဲြမဂၜဳိင္ ဇကုသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ယိုက္ပှါန္ဇက္ကၜဳင္ ဍဳင္ဗေဂါရ။ သှာံဂ္ွ ကေဏာဝ္ ေလဒ္ွ သတ္တံဒးစၐင္ကၜဲ၊ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ သီဿတရာဗညာညးၐါသဿတ္န္တဲု ဇက္ အာတၛီဳပှါန္ဗဿာ႐ုီဝါတှဵ။ ဂံြဇှးဝါတှဵ အာတၛဳီ ဗတိုက္႐ုီဒလပၜန္။ ရာဇာေသင္က်ာန္ ဟံြဂံင္ဒုင္ ပှါန္ဗဿာဒဵတိုန္အာဍဳင္ဗု ကာမ္ ပှါန္မည္ဂံြဇှးဒလတဲု ယိုက္ပှါန္ဇက္အာ ဗတိုက္ပါင္သဒ ၃ မပံက္ဖ်ဴ၄ မစပါင္သဒ။ ဟံြဂံင္တပ္စေဏွ္ဒဵ အာ။ ပါင္သၵဂံြဇှးပၜန္တဲု ဇက္အာတၛဳီ သီဿသဓီု ၅ မမ်ာတ္ေနာဝ္မစသဓီုဂ္ွ တဝ္စေဏွ္ရင္သၠံ၊ မည္တံရပ္ဂံြမမ်ာတ္ ေနာဝ္ဂစိုတ္ေကၜံရ။ သီဿၐါဝြံ ဒ္ွမဲြ အလုံဍဳင္မည္။ ဗဿာတံ မေကတ္ပပိုင္လဝ္တံဂ္ွ အာဗတိုက္ဂံြဇှးအိုတ္ရ။ ကေလင္ဒ္ွပြဳိင္မည္အိုတ္တဲု ပိုက္ပှါန္ကေလင္ႀတဵ ေဢာံလွာခိုင္။ သီဿတရာဗညာစြံစိုတ္စှာဲ ဟီုကုႝသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္
         ̒ ဟိုတ္သဟာဲအဲမေကၜာံကၜဳင္သတ္ႀတဳံဂလိုင္ဝြံအဲမဂံြဇှးသရာဲသဟာဲအဲ။ သီုဇကုသဟာဲအဲ ေလကီု။ ကုႝအဲေသၢာံ ဗၥဖါပ္ညံင္ဖဲကၟီ ၆ ညိကၜာ ̓
ဂးရ။ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္သေလွ္စိုတ္လၢဴ ဒိုအ္မံင္ဒှာဲဂ္ွရ။ တရာဗညာတိုန္အာဗေဂါ ေကာ္ေပၠာံဗုႝလဗးသရာဲတ ခက္ ခလာ ဇာရ႘ ဆမှဳံပဲႜဍဳင္။ ဍဳိက္စိင္ သီုအင္ဂပှါန္ ဇက္တိတ္အာဝုတ္ဒိုဟ္ ၇ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္မေဖ်ံမံင္ဒပ္ဂ္ွ တရာဗညာကုႝစံင္ေကၜံပဿတ္ၿဂဳိပ္။
          သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ သီုဗုႝပှါန္ဂမၜဳိင္၊ ပဲါပဿတ္တိတ္မံင္ပဲႜဝါတ္၊ ပဲႜဂ္ွ စမွ႘ညာတ္ရာဲတံင္ေခါန္၈အလာံ၊ တရာဗညာ မတိတ္ကၜဳင္ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္တီတဲု တရာဗညာသီုအင္ဂပှါန္ဇက္တိတ္ဗၜးမံင္၊
         ̒    သၸဝါတ္ကုႝပ႙ုေရာင္သၵဟ္ ̓
ဂးတဲု၊ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ ေကတ္ဍာ္ဓဂံင္ထဝ္၊ တ႐ုိဟ္ဍာ္ပၲီဗဵတိသုန္ဓရ႘၊
 ̒  အိုတ္ကုႝေဒဝတဵစွ္လၛီစကၠဝါတံပလဝ္သက္သ႘အဲဍိက္ညိအဵ။ လဿဳဟ္အဲကုႝ တရာဗညာ ဒက္မိက္ဒ္ွ သဟာဲကုရင္သၠံ၊ ပဟိုတ္ႏူသတ္ႀတဳတရာဗညာစိုပ္ဂးတဲု အဲကၜဳင္႐ုီဗင္ ေပက္ကုႝသတ္ႀတဳအႏုဒိုဟ္ဂံြဇှး။ တရာဗညာ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁။ သီဿႀကဳက္  = နရသီဟပေတ့တ႐ုတ္ေျပးမင္း  ၅။ သဓီု         = ဗၵဲါဟသၤာတဂ္ွ ဍဳင္သဓီု
၂။ ဍဳင္ဒလ    = တြံေတးၿမဳိ႕                                                  ႏံြမဲြကီုရ
၃။ ပါင္သဒ     = ဟသၤာတ                             ၆။ ဖဲကၟီ        = အီ ၊ ဖဲ
၄။ မပံက္ဖ်ဴ     = ပံက္ပှါန္ဖ်ဴဟာ၊ဇက္ပှါန္            ၇။ ဝုတ္ဒိုဟ္   = ပြ႘ပြဴ၊ ပြ႘ပြဳိင္ ၊ တဿအ္ဒိုဟ္
                                                                ၈။ ရာဲတံင္ေခါန္=အလာံ၊ ေသှာဝ္ (ရဲတံခြန္)
ဂံြတန္တဵပဲႜတသိုက္သဿာဓိတဲုတဲုရ။ တရာဗညာဟံြဗွ္ကုႝဂုဏ္၊ ဟံြညာတ္ကုႝမိတ္စ္ွျပကာ၊ ခါရနင္ေလင္ ၁ ကၜဳင္ၿဂဳိဟ္ကုႝ အဲလဿဳဟ္ပၜန္ ယဝ္ဒ္ွ၊ညံင္ေဍံနင္ေလင္အဲဂ္ွ လေလင္၂ ကုႝစိုပ္ေဍံညိ။ ပဲႜအဲဍိက္ပၜန္ေလဝ္ ခါရအဲလီုအာမိတ္စ္ွ ပဲႜတရာဗညာ ဒ္ွတဲု ကုႝေဍံ ၿဒဳိဟ္၃ ကၜဳင္ကုႝ အဲမာန္။ ယဝ္အဲႏံြမံင္ပဲႜ မိတ္စ္ွဒ္ွတဲု လၸကုႝတရာဗညာ ၿဒဳိဟ္ကၜဳင္ကုႝမာန္ညိအဵ။ ဗဵတိသုန္ဓရ႘ သီုေဒဝတဵစ္ွလၛီစကၠဝါ မှးတံညးဂမၜဳိင္ဂိုင္သမၲီ လဝ္ညိအဵ။  ̓
ရဵသာ္ဝြံ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ ပအဓိထာန္ ဟီုဂးတဲု။ ပှါန္တရာဗညာေလစိုပ္ကၜဳင္ သီဿၐါတလ တနင္ၿဒင္စိင္၄ ကုႝရင္သၠံ ပဲႜစိင္ တနင္ၿဒပ္ဂ္ွ ေကာန္ညး ကံမွဳက္မဲြခစသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ဂ္ွ ေဍံရပ္လဝ္မိန္ဓလုင္၅၊ ေဍံတၛဳီဒးဂါပ္ ပါင္စိင္တရာဗညာ။ စိင္တရာဗညာဂိေျဒပ္ဒဵအာ။ ပှါန္တရာဗညာေပက္အာမှိဟ္တငၛဳီဒးစိင္တရာဗညာဂ္ွလာပ္ သၠာတလညးကုႝဟံြဂတာပ္။ မာဲသုတ္၆ မဲြပဲႜသီဿ မဇိုတ္မုက္။ သီဿဗိုတ္ကုႝ။ တရာဗညာေပက္လုပ္အာၿဂဳိပ္က်ာ္ပန္။ ရဲပှါန္သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ ဗက္ရပ္ဂံြ ေကတ္နင္တြာဲသီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္။ ဂမွ႘တံအာတ္လမ်ဳီသီဿကုႝဇကုတရာဗညာႏံြ အသံတလိုအ္နင္ဍဳင္မတၲမွ။ ႏူေကာန္ၿဗဵေလ သီဿဟံြဖ်ာ္၇ ဍဳင္ဗေဂါဂ္ွလိုက္ဂ႘သီဿမကုႝစ ေကာန္ညးကံမွဳက္မတၛဳီ စိင္တရာဗညာဂ္ွ အမာတ္ထေပက္ဗုႝသီဿ မကုႝယဿဳ။ ္ပဲႜတြာန္မိမေဍံဂ္ွဖံသိင္ဃုႝမဲြသီဿမကုႝတိုက္။ သီု(၄) ဒိုဟ္ဆမမိင္ ဗ႐ုဖံဂ္ွ သီဿကုႝေဍံပိုင္ အေခါန္ဖလာပဲႜတလညးဟံြမွဲ။ သီဿဝါေရဝ္ေရာဝ္ကေလင္စိုပ္ဍဳင္မတၲမွ။ မံင္တန္ေတဝ္တဵဂ္ွရ။ တရာဗညာတုန္ ကသပ္မၿဂဳိဟ္သာ္ကုႝသီဿေဍံမခ်ပ္ပၜန္။ ေဍံခှံပၠဵပဿတ္ အလိုက္သီဿမတိတ္ ေရတ္ဍဳင္ဂ္ွ သၸန္ကုႝပၠဵပဿတ္ကုႝခ်ဳိတ္ ေဍံမခ်ပ္။ ေမဏင္အိန္ဒ်ာ ေကာန္ၿဗဵသီဿတီအာ။ ဟီုပၲီမအံက္ဇကုသီဿဝါေရဝ္ ေရာဝ္ရ။ သီဿမမိင္တဲု ပေနာတ္ကုႝတရာဗညာ။ ကၜာေတံ ေဍံပကုႝအဲမဲြဝါတဲုရ။ လဿဳဟ္ေဍံၿဂဳိဟ္ကုႝ အဲပၜန္ ႏံြအသံဂ ကန္ ေပၟာဝ္ဗာတ္ဇခါတ္ကုႝရပ္တရာဗညာဏာဂစိုတ္ ေမဏင္အိန္ဒ်ာဟိုတ္မဆာန္ႀတဳံဟံြဖလး ခါညးမ ရပ္ေသာ္ကုႝေသာ္ေဟင္မဆက္လဝ္၊ ဒဒ္ွၿပဝသာ္ဂ္ွ ညးေလၛာဝ္ပၲီ ႏံြအသံဂကန္။
̒ ေသာ္လၸာ္ေကာန္အဲဂ္ွ မှးတံလၸေရာက္။ ေသာ္လၸာ္ေဍံ မှးတံေရက္ဒကုတ္ေကၜံတဲုေကတ္ဏာလၸ ကုႝအဲဒးညာတ္ေဍံ ၐါဝါညိ  ̓̓̓
    ဂးတဲု တိုင္အသံဂ္ွ ေသာ္လၸာ္တရာဗညာညးေရက္ဒကုတ္ေကၜံတဲု ဇကုတရာဗညာဗာတ္ဇခါတ္တံ ဏာဂစိုတ္ေကၜံရ။ ဒှာဲမခစိုတ္ဂ္ွ ဗၵဳိပ္တရာဗညာခ်ဳိတ္ ညးမေကာ္စုႝကုႝတြဳႝလဿဳဟ္ေရာင္။ ေကာန္တရာဗညာႏံြပဲႜ ေမဏင္အိန္ဒ်ာေကာန္ႀတဳံ ၐါ၊ေကာဂ္ွယဿဳသင္ၿဂ႘ ေဒံဂ္ွဒုင္ယဿဳသင္ငၛာဲ။ ေကာန္ငၛာ္ၐါဝြံဟိုတ္မဒ္ွစဵႏူ သြတ္၈ ေဟင္ တလညးမဂိုင္လဝ္။
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁။ နင္ေလင္  = ကေလင္နင္ကုႝလေလာင္         ၆။ မာဲသုတ္   = ယာတ္သုတ္
၂။ လေလင္   = လေလင္                                 မူဗဿာ ‘ ပိုးလက္ကိုင္ပုဝါ’
၃။ ၿဒိဳဟ္        = ၿဂဳိဟ္                                ၇။ ဖ်ာ္           = ပၚပရး
၄။ တနင္ၿဒင္စိင္=ဗၲဳိက္ကုႝစိင္                         ၈။ သြတ္        = ေဍာတ္
၅။ မိန္ဓလုင္    = ဢိင္ဂၜိင္င္