နေမာတႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ  
             
အႀကီဳရာဇာဓိရာဇ္

       ႏူသဿဝ္ကဒူဒုႝစိုပ္လၲဴနန္ထဝ္

မဂဒူဂံြယဿဳ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္

       တၜညးဂံြဏာမဂဒူတဲု ပဲႜရဲေျဂာဝ္ ၁ ေဟင္ သီဿမကုႝေဖၟာဝ္လဝ္။ မကုႝေကၜာန္ၐိုတ္ကေရာံၿဗဵေျဂာဝ္ သဿတ္မတ ငၛအ္လၸအ္ ကၲဳႝၿပဟ္ငၛဳဟ္ေလာဲ ႏံြကုႝလြ႘လြတ္ေဟန္ဆာဲ ဒးကုႝစိုတ္ ဨကရာတ္ ပဲႜပြဳိင္ဝင္အပဲႜမၛး သီဿဇုိန္ကုႝအ ဝုႝအသ႘ ကုႝမဂဒူ ဖအိုတ္ေဟင္၊ ယဿဳ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ သီဿမကုႝယဿဳ။ တၜညးသုေခါဒါယသႜဳိက္ဆာန္စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ သဿဟ္၂ ညံင္ေကာန္ဂှဵကီုမဒ္ွ။ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဒုင္ကာ ေခၜဝ္ ၃ ေရာ္ဂုန္နာဲ ပလြ႘ပရာပဲႜဨကရာတ္ မတ္ဗၲံဒ္ွမတ္တဲၛ ဟံြမဲြလှဳဟ္ဒကုဲ တၜညး သႜဳိက္မၜဳိက္ ေလာန္သန္။

                                      စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ေကာ္ဏာေမဏင္သာဲဍာ

                   ႏံြကာလမဲြတဲၛ သဿိက္ကုႝဒ္ွ ပှါန္ဂလာဇဝါတံ ဇက္ကၜဳင္ တငၛဳီ ၄ မုဟ္ရးဍဳင္သုေခါဒါယ ဂၜဳိင္သန္ လိက္စိုပ္ -

          ̒ ေသၢာံ႐ုီၿပဟ္ ပ႙ုဍိက္တံဗၜးဒ္ွဂၜဳဲညးရ။ မဲြလကာပှါန္႐ုီလံစိုပ္ ပ႙ုဍိက္တံ
          ဟံြဗၜးဒ္ွဂၜဳဲ ညးဟံြေဆာတ္ရ ̓
          တလညးသုေခါဒါယခါမမိင္ ေပၠာံဗုႝလဗးပှါန္တိုက္ပှါန္ဂၜဳင္ေကာံအုိတ္တဲု၊ ဇကုတၜညးေဟင္ယိုက္ပှါန္မဇက္အာ။ အိုတ္အပဲႜဝင္မၛးဝင္ စြံလဝ္သဇိုင္ကုႝစဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဖအိုတ္ရ။ တၜညးဂကန္ဖ်န္အိုတ္ဂလာန္ ဇဿာပ္ေကင္ကာ ဗၲံတဲၛတိတ္ လုပ္ႏံြပဲႜအဝုႝ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဖအိုတ္ရ။ ပဟိုတ္မဂံြအဝုႝေလာန္အာတဲု စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ မဒ္ွဇေမှာ္ ေသံ ၅ ဂမၜဳိင္စ႘ေရင္ ေကာပ္ ကာဲ ၆ မလုတ္ ၇ မၵး ညးမေလာန္ႏူစဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဟံြမဲြရ။ ဟိုတ္မဂံြအဝုႝ အသ႘မေလာန္ကႜင္ ေကာန္ဝုတ္တၜညး ေမဏင္ ေသာဲဍာ ဂးယဿဳ ကုႝစဵဍိန္ဍာံေရဝ ၿဇဟာန္ကဿိန္စပ္ညန္ေကုာံရင္ သၠံ ဂလာန္ဂ္ွၿပာကတ္လေလာင္တရးအာ၊ ဒဒ္ွဂ္ွ စဵဍ႘ ေလာင္ဇာ ဒ္ွ ကညာနိမိတ္ ၈ ကုႝစဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဂ္ွ မိင္ပ႐ုိင္ ခ်ပ္ပဲႜစိုတ္ -

̒ အဲကုႝေကာန္မည္ဝြံတုန္ေလ ဆာန္ကဿိန္ရင္သၠံဗဲြမေလာန္ တဲၛရသဿ႘ဨက
ရာတ္မတီအာဒ္ွေလင္ေဇှာ္ရသြံ။ ဝတ္ဆာန္ကိဿန္ရင္သၠံ၊ အဲသဟီုပၲီစဵဍိန္ဍာံ ေရဝ္ညိ’
                          ဂးတဲု၊ စဵဍ႘ေလာင္ဇာအာဟီုကုႝ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ -
          ̒ လဿဳဟ္မိင္ဂး မဆာန္ကိဿန္ရံင္သၠံကုႝ ေမဏင္ေသာဲဍာမၢးဂ္ွ တဲၛတၜညးမိင္
          တဲု ဟံြဝါတ္အာကုႝမရဟာ ပမပၿပဝ ၉ သာ္ဝြံေရာင္ ̓

၁။ ရဲေျဂာဝ္                     = ေျဂာဝ္တေမာံပုင္ = ညးေဇှာ္ဍဳန္စပုင္သြသီဿ
၂။ သဿဟ္                         = စိုတ္တုပ္
၃။ ေခၜဝ္                         = တင္ (ဂုဏ္) ၊ ေရာ္ဂုန္
၄။ တငၛဳီ                         = တီၛဳ = ဗၲဳိက္၊  ထၸက္ ၊ မၿပဳိက္
၅။ ေသံ                          = ပဲႜလိက္ဗဿာထၞးလဝ္ ႐ွမ္းမွာဲရဵရ။
၆။ ေကာပ္ကာဲ                 = စ႘ေရင္ (အေရဝ္ဗဿာ ကြပ္ကဲ)
၇။ မလုတ္                       = မယုတ္ ၊ ေဗၜတ္
၈။ ကညာနိမိတ္                = ကလ်ာဏမိတၲ မိတ္သဟာဲခိုဟ္
၉။ ပၿပဝ                         = ကိစၥ ၊ ကိင္ကါ ၊ ကေလာန္
   
         ဂးဂ္ွရ။ မဂဒူဒုင္ယဿဳစဵဍိန္ဍာံေရဝ္ဂံြမိင္ဒဒ္ွဂလာန္မၿပာကတ္အာဂ္ွဒ္ွတဲု ကှပ္သှံ ၁ တဵရ။ စဵဍ႘ေလာင္ ဇာဟီုဂးစင္ၿခင္ ကုႝစဵဍိန္ဍာံေရဝ္တဲု ကေလင္စဵအာရ။ စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ ခ်ပ္ပဲႜစိုတ္ -
                                   ‘မံင္လံဒ္ွဝါတ္ အာကုအဲရသြံ’
           မဂဒူဂးတဲု ၊ ဟီုပါန္ ၂ ေဝါန္စဝ္ ၃ ေလွံလွန္ေမဏင္ေသာဲဍာ ညးၐါဒ္ွမဲြကသပ္ရ။ ႀကက္ၿဒပ္မထိုက္ ေကတ္ ဏာဂံြဂ္ွ ပႜဳိက္ စိင္ညးဂံဿင္ ၄ (၃၀)ေသံမေပၲဟ္ကႜင္ဂ္ွေလကၜံ ပရဲဒ္ွပြ႘ဗြဳိင္တဲု စဵဍိန္ဍာံေရဝ္ၐါေမဏင္ ေသာဲဍာဍဳိက္စိင္စ မၜံင္ ၅ မဲြမခိုဟ္ဒဵတိတ္မံင္ဆ ဒၿမဳိမ္ပါက္ဝး ၆ ကၜာ။
                ဒဒ္ွမဂဒူကၜတ္ လလဵ၇ ေမဏင္ေသာဲဍာဒဵအာဂ္ွ ႏူသီဿဇေမှာ္မမင္ဍဳင္တံႏံြလိက္ပၲီစိုပ္ တၜညးသုေခါ ဒါယမိင္ တဲု ႏံြအသံကုႝဗက္ရပ္မဂဒူညံင္ဂံြဂးဂ္ွရ။ တာံ ၈ အသံကုႝအာဗက္ေကတ္ဇကုမဂဒူဟံြဂံြ။ ဒဵဗၜးအာတဲုရ မှိဟ္ဗက္တံ ေလၛာဝ္ပၲီ တၜညးသုေခါဒါယကှပ္သံၛတဵရ။
                 မဂဒူေကၜံလဝ္ဗဒိုပ္ဓၿမဳိမ္ပါက္ဝး ေပၛာံေစွ္အာဍဳင္မည္ မွတ္တၠံဝါန္ေရာင္မခ်ပ္ အာတရဵဂ္ွ ဗၜးအာ ၉ ဂၜံင္ဗဒိုပ္ မုဟ္သဿဳေဟင္မအာစိုပ္ မံင္ထာန္မုဟ္သဿဳၐါပိတဲၛဇူတဵတဲု မွတ္ထာန္ဂတုႝ ဒဒ္ွမိမဇကုပဲႜဍဳင္ဝါန္ဂ္ွရ။ မဂဒူ စိုပ္သန္ထာန္ဇကု တဲု ဒဿံင္တဵကေရာံမိမေဗာ္သြးဂမၜဳိင္ေလဿင္တေရံပၜန္ရ။ ေကာန္ဓေလင္ (၃၀)ဂ္ွစဵဒ္ွဍိက္ဇကုပၜန္ မာတ္ ၁၀မဂဒူဒဿံင္ တြာန္ ၁၁ ဂ္ွ တြာန္မဂဒူ ညးမေကာ္ေရာင္။

မဂဒူဒက္မိတ္ ပပရိယာဲ အံင္ဇှးအလိမာမင္

          မဂဒူမံင္တန္ႀကန္ေတဝ္ေၾကဝ္တဲု စင္ၿခင္ကုႝညးမှဳံကုပညာ ဒဒ္ွဣဓိဗလ၊ သီဿအလိမာမင္ စဍဳင္မတၲမွဂ္ွ ေဇှာ္ကႝု ႀတ႘ဓယွ္တွ္ကႜင္သန္။ နကုႝေလသေဟင္သၸၿဇဟာန္သမိန္ကုႝရင္သၠံမကၲဳႝဗဒ္ွခ်ပ္တဵရ။ ေဒံအဲ ေမဏင္ဥ႐ုိန္ဝြံသၠဳႝကုအလိမာ မင္ဣိငၛဳဟ္ခ်ပ္တဵ -
          ̒ ပဲႜမ တဏင္၁၂ လၢဳင္ဂ္ွ ႀသပ္ ၁၃ ေကတ္ဖအိုတ္ရ ̓
                  ဂးတဲု၊ မဂဒူစကာကလုတ္ သီုကုႝ စမာဲစမိန္ ၁၄ ဗဲြမဂၜဳိင္ကုႝအာရ။
             ႏူသီဿအလိမာမင္ ခါမဂံြၿဒပ္ကသပ္စမာဲစမိန္ဗဲြမဂၜဳိင္၊ သေလဟ္ပဿါ ဟံြမဲြကုႝရင္သၠံ၊ ကလုတ္မကၜဳင္ကီီု မအာကီု ဟံြဂံြသၠဳဟ္၊ ပဿတ္ဖဵဟံြပၜဳိတ္ ဍဳင္ၐါရဵဍဳင္မဲြကီု မလဝ္စိုတ္ရ။ ဒဒ္ွကုႝဏင္ဥ႐ုိန္မဂး ဂ္ွသီဿအလိမာမင္ သဿိက္ဂံြညာတ္ၿပဟ္ ဍဳိက္ ေကတ္ဂၜဳင္ မဲြညံင္ အဇ၁၅ မေဝင္ႏွိက္ ဂေကာံ ဂၜဳင္က်ာံဗှတ္ၐါေစွာ္ၿပင္ ဗိုတ္တိုန္ဇှိက္ဗဗဲြေလြင္ အာစိုပ္တၠံဝါန္ရ။ ႏူကုႝဏင္ဥ႐ုိန္ေလဝ္ တီဒဒ္ွသီဿအလိမာမင္

၁။ ကှပ္သၛံ          = ကှပ္ေသၛာံ= မံင္ညိင္တဲုခ်ပ္ဗၥာရဏာ ၈။ တာံ     = အတိုင္ ၊ နကုႝ
၂။ ဟီုပါန္           = အာတ္အေခါင္တဲုဟီု                          ၉။ ဗၜးအာ   = မွာရဵအာ၊ ေဗၜတ္၊ လုတ္အာ 
၃။ ေဝါန္စဝ္         = ဟီုနကုႝဂၨံသဝ္                       ၁၀။ မာတ္   = ဟိုတ္ႏူ
၄။ စိင္ညးဂဿံင္       = စိင္ခိုဟ္၊ စိင္ၿဒဳိဟ္ဂံင္သၠာ           ၁၁။ တြာန္   = ကြာန္
၅။ စိင္စမၜံင္         = စိင္ေဢာံခိုဟ္                                     ၁၂။ တဏင္= တှင္၊ ဒြံေဂှင္တဵ ၊ တှင္လၢဳင္
၆။ ဒၿမဳိမ္ပါက္ဝး   = နကုႝဘာသာဗဿာ (ပိုက္ဝါမည္                  ၁၃။ ႀသပ္   = သရပ္ ၊ ရပ္ေကတ္၊ ဖန္ေပဿဝ္
                       ေသာ စိမ့္ေတာလြင္ၿပင္)                   ၁၄။ စမာဲစမိန္= ပရင္တဿာဲတဲ
၇။ လလဵ            = ေကတ္ဏာ                                      ၁၅။ အဇ     = ပရိယာဲ၊ ပပန ၊ညံင္ရဵ

မတိုန္ကၜဳင္ ပေလြဟ္ ၁ မေဝင္ဍာ္ကီု၊ သီုကုႝ မိမိန္၂ ဢဲ ဂမာဍိက္၃ သၠံဗဲြမဂၜဳိင္ ပြ႘ဗြဳိင္ေကတ္တဲု မဂဒူကုႝ ဏင္ဥ႐ုိန္ ေစွ္ေဝင္တဵဍာ္ဂှဵဗတ႘ကီု၊ သီဿအလိမာမင္ ခါမညာတ္ေဏင္ဥ႐ုိန္ ဒ္ွသႜဳိက္ဗဲြမေလာန္ သန္ေဟင္တဲု၊ အလိမာမင္ ကေလင္ ပၜန္စဵကၜဳင္ဍဳင္ရ။
          ̒ ဒဒ္ွ မဂဒူ ယိုက္ကုႝဏင္ဥ႐ုိန္ဂ္ွ မူဂိတုတဲၛမံက္ေစြက္ ဒိတၴ႘နက္သတ္
          ခေဍာန္ပယာံ ကုႝဂံြတီဗဲြၿပဟ္ညိ ̓
             ႏူသီဿအလိမာမင္စကာကလုတ္ ကုႝဟီုပၜန္ဂတးဂ္ွရ။ ႏူကုႝမဂဒူဟီုဂးဂိတုတဲၛပယာံအခါ၊ ပဲႜ ၿပင္ဗၲီတံင္ ေလာဲ ဂ္ွ ပ႙ုေစွ္ပကာဝုႝမၛဳႝရ သႀကန္သမွဲကုႝရင္သၠံ ပဲႜဂ္ွသီဿအလိမာမင္ခ်ပ္ -
          ̒ မဂဒူဝြံ ေဍံမှိဟ္ဟံြေမာဲကုႝသစၥ ေဍံအာခစတၜညးသုေခါဒါယ ညးမကုႝအဝုႝအ သီကုေဍံ ဂုဏ္ညးဂ္ွပိုဟ္ေထာံ ေကာန္တၜညးသီုပိုန္ဟာန္မကၜတ္နင္ လဿဳဟ္
           ေဒံေဍံ ေဍံကုႝကုအဲ။ ႀကဵေဍံပမဲြသြတ္အဲပၜန္ရ။ ဏင္ဥ႐ုိန္ေလညံင္ဂံြ မဂဒူဂ္ွ ညံင္ဂံြခ်ဳိတ္ ကာလပ႙ုေကၜာံစိုပ္ဂှဵဗၲီဂ္ွကီု ပဲႜကဏာေဇှာ္စုတ္သၜဖႜာန္ ကုႝလးလဝ္
          ဖုန္ သႜီ၄ ဂှ႘ဝုန္ဏင္၅ ၿပဳေျပင္စုႝဓနိက္ဓလာဲေဆဝ္။ စံင္လဝ္ဓုပ္သႜဵ၆ ဇဿာပ္ခယိုင္ကဏာ၊ သီုၿဗာတ္တၞဵကႜဳိင္ေဇှာဝ္ ဂညိစ႘ေရင္ လဝ္ပဝုႝမၛဳႝကာလဂ္ွရ။ ရဲသဿ႘အလိမာမင္ ကုႝဂံြႏံြၐုန္မဲြမဲြ ပဲႜမဓေယွ္ေလွ္ဗတံဂ္ွရပ္မဂဒူညံင္ဂံြ ̓
            မခ်ပ္လဝ္၊ ကသပ္ဂ္ွ မိမဂဒူ သီုဏင္ဥ႐ုိန္ညးၐါဂံြမိင္ ဂလာန္ဂ္ွဟီုကုႝမဂဒူ မသက္ကုသဿိဟ္မဂဒူဂံြ မိင္တဲု၊ ပသစာ ရ ကုႝဍိက္လဗိုန္လဝ္ဇကု သီုကသပ္ေဟင္မမံင္ တိုင္ဂနပ္၈ ဇကုမခ်ပ္ဂ္ွ ဟီုဂးလဝ္ကုႝမှိဟ္ ေပၲဟ္ ဇကုဖအိုတ္ ရ။
               ̒ ကာလပ႙ုကုႝ အလိမာမင္ မဓ႐ုီသၠံဂ္ွ ခါမှးတံမသုင္စ သိအရက္ မှးတံလၸငၛိတ္ဂၐံလဝ္ ဗိုဝ္မတ္ရဲေဍံ မှးတံ ေကၞာတ္ေကၜံညိ။ ဗလးကုႝရဲေဍံသုင္စ ဗၐူကုႝကႜင္ညိ။ ယာံရ ရဲေဍံဗၐူ သမၲီမဲြ ပ႙ုဟီုလဝ္ကုႝရင္သၠံ မဇအဲဂး။ ဒိုအ္လၸသုင္။ မုင္ဇုင္အဲဟီု ဟာပ္စပုင္သြရ။ မပ္ဇပ္ယာံ အဲဂး မှးတံရပ္ၐုန္ထၸက္ဗာ္ ညံင္ဂံြသာ္ဝြံ မှးတံညးဂမၜဳိင္ ပဗက္ညိ’ ဂးလဝ္ သမၲီပိပါင္သာ္ဂ္ွ၊ ဟီုဂးကုႝမှိဟ္ေပၲဟ္ဇကုသဿဟ္အိုတ္တဲု၊ ႏုင္သူရာစုတ္လ်ဓလိင္စြံတ ေရင္လဝ္။ ဂယာံမဂဒူမသဿိက္ကုႝဒ္ွသီဿ ဍိက္ကုႝတလ ဒ္ွစိုတ္မဲြ။ ရံင္ဒဿံင္သီဿအလိမာမင္မေကၜာံ ကဏာ ၉ ေဇှာ္ဂ္ွရ။ လၸာ္အလိမာမင္မသရပ္မဂဒူဂ္ွ ပယာံဗတံ။ မဂဒူသရပ္အလိမာမင္ဂ္ွ ပယာံတဲၛပၜဳိတ္ဍာ္တိုန္ဘာ္ႀသင္ သေမာဲ ၁၀
ညးၐါ တှဟ္အာ။ ပယာံမဂဒူသဿိက္ကုႝဒ္ွသီဿ ဒ္ွတဲု ကသပ္ဍဳိက္ေပင္ဖအိုတ္ ပဲႜဂ္ွဒးပယာံအခါရဂးတဲု။
၁။ ပေလြဟ္            = ပပန ၊ ပတုပ္စ ၊ ေပၲာံ    ၆။ သႜဵ            = ပဿတ္
၂။ မိမိန္                 = ပဿင္မင္မဲြသဿတ္             ၇။ သစာ        = သစၥာ
၃။ ဂမာဍိက္            = ပဿင္မင္မဲြသဿတ္             ၈။ ဂနပ္                  = ဂှပ္ =ဆႏၵ ၊ ပဿိက္
၄။ သၛီ                    = ဖုန္၊ဂှ႘ (သဝ္ဖါ)           ၉။ ကဏာ       = ကှာ
၅။ ဂှ႘ဝုန္ဏင္                                                    ၁၀။ သေမာဲ    = အခိင္သၸသမၲီလဝ္၊ ဖါတ္ပယာံ
       
        သီဿအလိမာမင္ သီုမက်ဳိင္ေကတ္ကယိုင္ဨကရာတ္ သီုသရာဲတခက္ဍဳိက္စိင္တိတ္ကၜဳင္ႏူဍဳင္ေပံၛါၿပင္ဗၲ႘ တံင္ေလာဲ စိုပ္ဓမံင္ေစွ္ႏူစိင္ လုပ္မံင္ပဲႜကဏာေဇှာ္ဂ္ွရ။ မဂဒူကုႝသီဿအလိိမာမင္ မခဏံ ၁ ၿဇဟာန္သမိန္ ၂ ၊ ပသစာဓ႐ုီသုင္စ တၞန္ေတၞာဲ ၃ တဵေကုာံရင္သၠံ ပဲႜမသုင္စတဵဂ္ွ ပၲိတ္နင္ၿမေမာဝ္ပၠဵသဵ လၛဳႝစ႐ွ္ လၛဳႝဝက္၄ သီုဍိက္ သီုတလ တၞန္ေတၞာဲတဵရ။ မှိဟ္ပေတဟ္သရာဲသခက္မဂဒူတံဂ္ွ တိုင္တလမဗေတာန္လဝ္ပဗက္ ထၐံလဝ္အ ရက္ ေျပာဟ္ေထာံေကၜံရ။ ပဲႜခှဂ္ွကီု ဍာ္တိုန္ဘာ္သင္ဗတ႘တံင္လဵသဒဟ္ ခါသရာဲသခက္သီဿအလိမာမင္တံ သုင္စဗၐူကႜင္ေဟင္၊ ႏူၿပင္ဗၲီ သှက္ႀကကတ္ ၅ ကၜဳိဟ္ကုႝဍဳင္ ဒ္ွေဇှာဝ္ႀကဳင္၆ စးစိင္တဏီလယိုဟ္ဍာ္ဂ္ွ မဂဒူ ဗၥာရဏာညာတ္တဲု -
                             ̒ မဇ ̓
               မဂဒူဂး၊ ႀသာဲ ၇ မဂဒူမိင္ ဒိုအ္ဟံြသုင္စစှဗၐူရ။ ကာလဂ္ွ ၊
                             ̒ မုင္ဇုင္̓
               မဂဒူဂးပၜန္ ရဲမဂဒူဟာပ္စပုင္သြအုိတ္ရ။ သရာဲသခက္စဟာပ္တဲုဒ္ွ၊
                             ̒ မပ္ဇပ္ ̓

        မဂဒူဂး မှိဟ္ေပၲံ (၇၀) သရာဲမဂဒူတံခလိုက္ကၲဳႝမဲြဓၿမိဳပ္ ဂိုင္ပၲိတ္ၐုန္ဇှိန္ႏူဇကု တီၛဳစုတ္ႀသာဲသဿီအ လီမာမင္တံ သီုမဗၐူဂ္ွ ခ်ဳိတ္အာဗဲြမဂၜဳိင္။ ဇကုသီဿအလိမာမင္ သလာ္တိုန္ဍဳိက္စိင္ၿဗဵမဲြဒဵအာ။ ကာလကၜဳိအ္ႀကဳင္ ေဇှာဝ္ဗတ႘ဂ္ွ ဍာ္တလိုပ္ ဗုင္စိင္ ဒဵၿပဟ္ဟံြဂံြ ႀတဵစိင္ဍဳိန္အာ ႀသာဲမဂဒူတံဆံင္ဗက္ရပ္ဂံြအလိမာမင္ ဂစိုတ္ေကၜံ ဒှာဲဂ္ွ။ ဟိုတ္ဂ္ွရ ယဿဳဗတ႘အလိမာမင္ ညးမေကာ္ ႀကဵၿမိပတ္အာတဲု ယဿဳဗတ႘ တံင္ေလာဲ ညးမၢးေရာင္။

မဂဒူ ခှံ ဓမၼသာတ္

        သဗၺညဳေလာန္စဵအာန႘ဗာန္ ၁၈၂၅ သှာံတဲုရ။ ပဲႜသကၠရာဇ္ ၆၄၃ မဂဒူဇှးအလိမာမင္ ဂံြဍဳင္မတၲမွတဲု ကုႝသိုင္လဝ္ ထာန္ဆံင္ ၈ မဲြ ပဲႜအေဒါဝ္ဍဳင္ မဂဒူကုႝေကာ္နင္တလပညာအိုတ္ဂမွ႘ဗှး၊ မှိဟ္မခ်ာဲ ၉အိုတ္သဝ္ ေဟာရာစိုပ္အိုတ္တဲု စင္ၿခင္ရ။ သာ္ဝြံမဂဒူဟီုပၲီညးဂမၜဳိင္ -
                             ̒ ယြံတလအဲတံ အဲသၠဳႝခံှပဒ္ွလဝ္ ဓမၼသာတ္ေဇှာ္မဲြ သြက္ဂမွ႘ခ႐ွ္ကုႝ
                             သတၲံဂမၜဳိင္ သီုဖအိုတ္ကုႝ ေစန္ဆက္ ၁၀ ဒဿံင္ဒုႝတြဳႝကဝ္ညိ ̓
         ဂးတဲု ခှံလဝ္ဓမၼသာတ္မဲြရ။ ဓမၼသာတ္ဂ္ွခှံတဲု ဓမၼသာတ္ဝြံဒုင္ယဿဳ ဓမၼသာတ္မဂဒူ ႀကဵမၿမိပတ္အာတဲု ဓမၼသာတ္ သီဿဝါေရာဝ္ ညးမေကာ္ေရာင္။
                                                                                                                
၁။ ခဏံ                     = ခှံ ၊ ဒ္ွ ၊ ေကၜာန္          ၆။ ေဇှာဝ္ႀကဳင္     = ဍာ္ကမိုဟ္တိုန္ႀကဳင္
၂။ ၿဇဟန္သမိန္           = ၿဇဟန္ကိဿန္၊ ဆာန္             ၇။ ႀသာဲ              = သရာဲ
၃။ တၞန္ေတၞာဲ                    = ၐန္ၐဲါ ၊ ေႏွာရဵ                   ၈။ ထာန္ဆံင္      = ၿဇပ္ေဇှာ္(တန္ေဆာင္းႀကီး)
၄။ ဝက္                     = ကြက္                          ၉။ မှိဟ္မခ်ာဲ = ဆိုက္ဗၵက္၊ မှိဟ္ေလပ္ပ္
၅။ သှက္ႀကကတ္ = ယဿဳၿပင္ဗၲ႘ (ႀကကတ္-            ၁၀။ ေစန္ဆက္    = အဆက္က္
                              ရာသ႘ကရကတ္)

မဂဒူ ခှံဍဳင္မတၲမွ

တန္ေတဝ္ ၁ တဲု သီဿမဂဒူခ်ပ္ခှံဍဳင္ရ။ ေကာ္အမာတ္ေသဏာပၲိ ထကိုပ္ပှါန္တံ ဆမှဳံမဲြဂေကာံဂ္ွစင္ၿခင္ေကုာံ ရင္သၠံသီု ဂမွ႘ဗှးေဟာရာတံအိုတ္တဲု သဿိက္ခှံဍဳင္ဂ္ွရ၊ ကုႝဗုႝလဗးတံ ခါမစ႘ေရင္သၲဳပ္သၲးတိဂ္ွဂံြကၜမဲြ ေကာ္အာစာ ဓဂုႝမွာသိဿတ္၊အာစာ ဝါႀကဵ၊ အာစာကာေဝါင္ အာစာပိကုႝသဟ္နိမိတ္ဂ္ွ ညးမှဳံပညာတံဗစာရဏာ -

          ̒ ကၜ မၢးဝြံအခဝ္ကဒ္ွနာဲစန္။ ကဂ္ွ ကြက္လ လဒ္ွနာံရာဟု။ နာံစန္ကုႝနာံရာဟာေကာံေကာံဒ္ွမဲြတဲု မဒ္ွကၜဂ္ွရ။ ရန္ကုႝ ရာဟုမၿပက္ဖက္ဂ္ွ စန္ဒ္ွသာံမယ်ရာဟုဒ္ွ ပါပ ၂ ပါပကၜဳင္ၿပက္သာံမယ်။ ဟိုတ္ဂ္ွရ ဍဳင္တလတိဇေမှာ္ပၲန္လဿဳဟ္ဝြံ ႏံြဝိဝါတ္ညိ။ မဲြသာ္ပၜန္ ကၜမၢးဝြံဒ္ွသီဿသတ္၊ ဗစာရဏာကုႝဂလာန္ဂ္ွတဲု ဍဳင္ပ႙ုဍိက္ဝြံႏံြကုႝ ဣဓိဗလကႜင္သန္ ̓
ႀကဵဝြံ ဂံြကၜန္ပဲႜဂအာင္ဍဳင္မဲြပၜန္ ေကာ္အာစာတံဂ္ွ သွ္ပၜန္ -

̒ ကၜန္ မၢးဂ္ွ နာံစန္ကုႝရာဟုပၜန္ရ။ ပဲႜဂ္ွနာံသိၛသဝ္ ဒ္ွဂစိုတ္ကၜဳင္ေကာံသီုပိ  နာံကၜန္မၢး ဒ္ွသတ္ဇေမှာ္ကီု၊ ဒ္ွသတ္ဟံြေမာဲကုႝဂ်ိ၊ ပအခိုင္ကုႝဂလာန္ဝြံတဲု ဍဳင္တလတိဇေမှာ္ဝြံ ဒ္ွေသှဟ္  ကၞင္ဂၜဳိင္ကုႝသေမၛဟ္ ေသထ႘ သၢံင္သၢဵသန္ ̓
 အာစာတံဂး ၊ ႀကဵပၜန္ မဂံြၿမာ္မလၵပ္လဝ္ခမာဲ ႏံြအသံကုႝအာစာပိတၜဂ္ွကုႝသွ္နိမိတ္ၿမာ္ဂ္ွပၜန္ရ။

          ̒ မဂ္ွနာံၿဗဵဗၲိ ရဂ္ွ နာံရာဟု နာံစန္ဒ္ွ ဂစိုတ္သီုနာံပိေကာံဒ္ွမဲြတဲု ၿမာ္ညးမေကာ္
          ပဲႜနာံရာဟုမၢးဂ္ွ ရာဟုဒ္ွနာံစိင္ကီု ဂတဝြံဍဳင္တဲု ကလိဂံြစိင္။ ပအခိုင္ၿမာ္မလၵပ္
          ခမာဲ သဘဵခမာဲၿမာ္မၢးဂ္ွ ဗုပၥံက္ဟံြေမာဲ။ ပဟို္တ္ဒ္ွသာ္ဂ္ွ စိင္ဗၲာင္ေဟင္မကလိ
          ကာလမဂံြစိင္ဗၲာင္ဂ္ွ ရန္ကုႝနာံျဗဵဗတိကုႝစန္ဒ္ွသာံမယ်တဲု မကလိဂံြ ကာလမ
          ဂံြစိင္ဗၲာင္ဂ္ွ ရန္ကုႝနာံၿဗဵဗတိကုႝစန္ဒ္ွသာံမယ်တဲု မကလိဂံြ ပဲႜညးမဒ္ွမိတ္ ဒးပ
          လံင္ကုႝဗဲြမသြာ ေရာင္ ̓
နိမိတ္သီုပိသာ္ဂ္ွ သွ္ပၲီ ။