“ အခိင္ကာလ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တံ ေစွ္စန္ဒက္မာဲ ဟုီဂးသ႘ကၜ႘ ကယ်ာန္ဓဝါတ္ပတိုန္ေဖ်ံဒဿံင္ညးသၠံ ဗုီေတံဗုီဏံ သာ္ေတံသာ္ဏံဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ပု႙ ႐ုဲစွ္လဝ္ညးတာလ်ဳိင္ဂမၜဳိင္ သြက္ဂြံေကတ္အာဒှာဲအဓိက ပႜဲအလုႝအသ႘ ၾကက္မဒက္ပတန္ မံက္ဂတဝ္အာ အနာဂတ္ဂတေတံ တုဲတုဲေရာင္”ျမဵသာ္ဝြံ နိႆဲကုႝဂလာန္ပှဳက္ ညးေရင္တၜဳင္ကာေဇှာ္ သြက္အလံင္သကိုပ္ ဝန္ေဇှာ္ရး (တိုင္းဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေလာင္းတဦး၏ ကိုယ္ေရးအရာ႐ွိ) မဟြံမိက္ဗဿံက္ယဿဳမြဲတၜတုဲ အစာပ႐ုိင္မှဳံယဿဳ ေမ်ာေဝန္ျဇဝ္ နဴဌာန္ပ႐ိုင္မဇၨ်ိမ ခ်ဴဗဿံက္လဝ္ ပဲႜစဿတ္တၛဲ အံက္တဝ္ဗာ ၁၅၊ ၁၀ ရ။ သြက္သကိုပ္သၠဇေမှာ္တြဳႝရးဍဳင္မန္ဂွ္ ညးတံ႐ဲုစွ္လဝ္ ဂဥဳပ္ ဗုႝေၾတံ ဒုတိယဝန္ေဇှာ္ ေအေမ်အ္ နဴဌာနစုႝဒှာဂုီကၜဳီဍဳင္ (ကာကြယ္ေရး ဒု-ဝန္ၾကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေအးျမင္႕) တုဲတုဲေရာင္ ဂွ္ ေလဝ္ ပ႐ိုင္ဂွ္ ဟုီဗဿံက္လဝ္ ဗြဲမခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ရ။”

အခိင္ကာလေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿ ယႈက္ထုဲတၞန္ေတၞာဲ ႐ုန္ဂစာန္ ေစွ္ဒဿံင္ပေရင္စန္ဒက္ သြက္ဂြံက လိဂြံမမာဲဂၜဳိင္င္ကုီ ေသက္ဇုႝကယ်ာန္ဓဝါတ္ဒံဿင္ကုႝ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တှဟ္ဟ္တံ မဟြံေစွ္စိုတ္ကုႝကေမၜာန္ညးတံကုီဂွ္ မြဲလပၚေတံ အလုႝအသ႘ပှာန္ ႐ုဲစွ္ဏာလဝ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ေဇှာ္ညးတံ နာဲေအေမ်အ္ သြက္ဂြံအုပ္ဓုပ္ပကင္ရင္အာဍဳင္မန္တုဲတုဲရ။ ေပဲါ႐ုဲမာဲ ၐိုန္ဟြံဂြံေကၜာန္ဗဒွ္ဏီကုီေလဝ္ သြဟ္ဂွ္တိတ္ဒဿံင္တုဲတုဲသဿးဟြံက၊ ဂတဏံ ညးဂွ္ဂြံအုပ္ဓုပ္အာဍဳင္မန္ဂွ္ေလဝ္ ညးတံ ႐ုဲစွ္ဏာလဝ္ သိဿင္ေဍာတ္မစဍဳင္မန္တုဲတုဲရ။ အလုႝအသ႘နအဖ တရဵစးကႝုလညာတ္ညးဍဳင္မန္တုဲ ႐ုဲစွ္ဏာလဝ္ သၠဳိပ္သၠ ဍဳင္မန္ဂွ္ ဒွ္အရာဒစုႝဒစးကုႝလညာတ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ ေခတ္ပစၥဳပၸန္ဝြံေဇှာ္ေဇှာ္မြဲရ။   သြက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ ကြာန္မန္တိဿဂွ္ကုီ သြက္ေကာန္ဍဳင္မန္အိုတ္သုီ မမှဳံပႜဲဍဳင္မန္တံကုီ အနာဂတ္ဏံ ညးဂွ္ဒွ္သိဿင္ညးတံေရာဂွ္ ညးတံတီ ေကတ္လဝ္တုဲတုဲ ဒွ္ဂြံကုီရ။ သြက္ေပဲါ႐ုဲမာဲ ဂတ ဏံမြဲၐါအဒိုတ္ဂွ္ ေဗာ္မန္တိဿဂွ္ ဟြံဒးဖအိုတ္ၾသန္၊ အခိင္မြဲသာ္ရ။ ဒြက္ေတဿင္ သြက္ဂြံစန္ဒက္ညးဍဳင္မန္တံ ဂြံဆက္စုတ္အာ မာဲဂၜဳိင္င္အရင္ညးတံဂွ္ေလဝ္ ဟြံဒးဆက္ခ်ဴဆန္မြဲသာ္ရ။ သဘင္အတးသၾကၤာန္တုဲေတွ္ ညးဟြံပက္ဍာ္၊ စှးဂ္ွ ညးလံက္ျဂိင္ ေပၜတ္ျဂိင္ ကုေကာန္ဂကူမန္၊ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္၊ ေဗာ္ရပ္လြဟ္မန္ေရာင္ဂွ္ေလဝ္ ပ႐ိုင္ဂမၜဳိင္တိတ္ ဒဿံင္နာနာသာ္ပၜန္ရ။ လၛဳႝဟုီ ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံတုဲမၢး နအဖ ထပက္ပှာန္ကုႝကေခ်င္ကၜာ၊ ကေခ်င္တုဲမၢး ထပက္ပှာန္ကုႝမန္ေရာင္ဂး။ ယာံဒွ္သာ္ဂွ္ဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္တံ အခိင္ဂြံကူခ်ပ္တှဟ္ဟ္ဟဿဲတုဲ ဒးကပွ္ယာတ္စိုက္ ျဂိပ္ဒဵပၜန္ေရာင္။ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ဖအိုတ္ေဗာ္ဍဳင္ မန္တိဿဟြံမာန္ဂွ္ ဇဿာပ္ညးအဲ တီကၜဳိဟ္လဝ္တုဲတုဲရ။ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿေလဝ္ ပေတွ္စိုတ္ဓါတ္ဆာန္ဂ ကူဆာန္ဍဳင္တုဲ ၐိုန္လြဟ္ ဟြံဍဳိက္ေပင္႐ုံဂပ္ကုီဂွ္ ဂံင္သက္ေစဝ္ကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ ကေလင္လုပ္ျဂဳိပ္တဝ္ေစှဟ္ရ။

ပႜဲဍဳင္မတ္မလုီ ေအန္တာနိတ္ဝိပ္သာ္နာနာသာ္ ပံက္ဗွ္ဂြံဒဿံင္ဂွ္တုဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿဂွ္ ဗွ္ပ႐ိုင္နာနာသာ္တံ မာန္ဂွ္တုဲ ညးတံ ဂပ္ဝ္ဒးေကဝ္ေကၜဝ္ဗစာရဏာ ဟိုတ္ဖုႝဂမၜဳိင္ေရာင္။ ယဝ္ညးတံဟြံေစွ္စိုတ္ကုႝ နာဲေအေမ်အ္ ဂြံဒွ္သဿိင္ ေဍာတ္မစဍဳင္မန္ညးတံမၢး မုညးတံ ဒးေကၜာန္သၸေထက္ေရာဂွ္ တန္တဵကုႝသဂုတ္သြာတ္ေဗာ္ညးတံေဟင္ရ။ ကမၼတ႘ ေကင္ကာညးတံ မ႐ုဲစွ္လဝ္ သြက္ဂြံအာတ္အေခါင္ကံကုသုႝမန္ဂွ္ ေဍံဒွ္ကၜဳင္ဟြံမာန္တုဲ ဒှာဲဂွ္ အဇာဂွ္ စှးဂွ္ သြက္ဂြံဒုင္ကာအာ သိဿင္ေဍာတ္ နာဲေအေမ်အ္ဂွ္ေဟင္ ဒွ္အာမာန္ေရာင္။ စပ္ကုႝနာဲေအေမ်အ္ သြက္ဂြံဒွ္အာဇေမှာ္နာဲညးတံဂွ္ ညးတာလ်ဳိင္ ေဗာ္တံဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးဗစာျဇဳိဟ္ဟ္နက္က္ေထက္ေရာင္။ ယဝ္ရညးတံဒုင္ကာဟြံမာန္မၢး ညံင္ရဵသဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ေၾတံဂမၜဳိင္ မဒးဒုင္ရပ္ စုတ္ထံင္ လၛဳႝသုီဒး စုတိအာပႜဲထံင္ကုီဂွ္ ညးတံ ၾကက္ဒးဆုႝဂဗအာကုီ ဒွ္မာန္ေရာင္။ စိုပ္ကာလဂွ္မဂး ညးတံဒွ္အာ ဇာနဲပု႙မာန္ဟာဂွ္ ဟုီပၚပဲါဟြံမာန္ရ။ နာဲေအေမ်အ္ သၸအဓိကကုႝရဲဂေကာံေဗာ္က်/ေဖာအ္ညးတံတုဲ သြက္ဂြံဟဍဳိက္အာမုက္ဂ ဝေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿေလဝ္ ဒွ္မာန္ကုီေရာင္။ မန္လုပ္ေကၜာန္ဒဿံင္ပႜဲဂေကာံက်ေဖာအ္တံဂွ္ေလဝ္ ႏံြေဖနေဖနံင္ပၜန္ဂွ္တုဲ လညာတ္ေကၜဟ္ကုႝေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿတံဂွ္ ဒွ္မာန္ပၜန္ေရာင္။ စှးဒးေကတ္အာျဇဟတ္ေဗာ္မန္တိဿဂွ္ နာဲေအေမ်အ္ ေကတ္အာျဇဟတ္မန္ မမှဳံပႜဲဂေကာံက်ေဖာအ္ညးတံတုဲ ေကၜာန္ေရင္တၜဳင္အာဒွ္မာန္ပၜန္ေရာင္။ နကုႝျဇဟတ္မန္ပႜဲက်ေဖာအ္ဂွ္ တိတ္ထၞးဆႏၵ ဒစုႝဒစးကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ ပၜန္ဂတးမန္ေလဝ္ ၾကက္ဒွ္အာမာန္ကုီေရာင္။ ဂပ္ဝ္ဒးေအာန္စိုတ္ မြဲသာ္ဂွ္ သြက္ဂြံအုပ္ဓုပ္အာညးတံဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္တံ ဟြံဂြံ႐ုဲစွ္သိဿင္တၜညးတံတုဲ ဒးတ႐ုိပ္အာစိုတ္ တိုင္အလုႝအသ႘ပှာန္မ ႐ုဲစွ္ကုႝဂွ္ေရာင္။ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿ အာတ္မိက္ဟုီစန္ဒက္ဒဿံင္ ညးတံဂစာန္လြ႘ပရာ ညံင္အဝုႝအုပ္ဓုပ္မန္ ဂြံစိုပ္တဲေကာန္ဂကူမန္( Self determination) ဂွ္ ဗြဲပကၠတိ႐ုပ္ အာစိုပ္သဿဝ္ဂၜးဂတာၐ႘မွာသိဿတ္တုဲ ဗဿံက္႐ုပ္ရဵဟြံမာန္ေဟင္ရ။

လိက္လေလာင္ၾတး ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ကုႝေအန္ေအဝ္ဒ႘ ပံင္ေတာဲပတိတ္္လဝ္ မေကာ္ခဵဂး လိက္လေလာင္ တင္သဂုတ္သြာတ္ကေလ ပႜဲစဿတ္တၛဲအံက္တဝ္ဗာ ၂၄ဂွ္ကုီ (နာဲေထာန္တိင္ကုႝနာဲငၛဳ႙တိင္ ထပက္လဝ္စဿတ္တဲ)၊  လိက္လ ေလာင္ၾတး ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ပႜဲစဿတ္တၛဲအံက္တဝ္ဗာ (၁၈) ဂိတုဝွ္စွ္မံက္ဂွ္ကုီ၊ လိက္လေလာင္ၾတး ဂေကာံသဿတ္မန္လညာတ္တိဿ ပႜဲစဿတ္တၛဲအံက္တဝ္ဗာ ၂၄ဂွ္ကုီ၊ လိက္လေလာင္ၾတး အာမ္ေအယူ စဿတ္တၛဲ (၉)ဂွ္ကုီ ဟုီဗဿံက္ဒစုႝဒစးကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲအလုႝအသ႘ ပှာန္ ျပာျပာကတ္တ္ရ။ ဂလာန္ညးတံ စကာရပ္စပ္လဝ္ ပႜဲလိက္တံဂွ္ သ႐ုပ္ရံင္မၢး “လၸစုတ္မာဲညိ”၊ “လၸဆက္ဇမၜိင္အယုက္ အလုႝအသ႘ပှာန္ညိ” ၊ “ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံ အေခါင္အရာေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံ ေအာန္ေလာန္သန္” မပတံသာ္ဝြံရ။ ဟိုတ္နဴဒစုႝဒစးကုႝေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲ တၜဂုန္အဇၨ (ဥကၠံသ)ေလဝ္ ဒးဒုင္ရပ္စုတ္ထံင္ျပဳိက္စာတ္ပြဳိင္လလအ္စွ္သုန္သှာံကုီေရာင္ဂွ္ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တံ ဟုီထံက္ထၞးအိုတ္ရ။ ယဝ္ရဒတုဲဖုႝညးတံ ဟြံေဇှာ္မၢး နအဖ ေကာ္ဘိက္နိမန္ ကႜဳိပ္သကုိပ္ေဗာ္ပ ေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ ကုႝဟုီဂလာန္ၾသဝါဒ ပႜဲတ႘ဝ႘ညးတံမာန္ဟြံေသင္ရ။ အေခါင္အရာသာ္ဝြံ ျဇဳိင္သန္နအဖ ဂြံဇိုန္ဏွင္ပအပ္ ျပာပ္ကုႝေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံရ။

ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ကညာင္ကေရဲအာတ္ကၜဳင္အေခါင္မန္ နပြမဗတိုက္ဖေအာဝ္နအဖ ေကုာံ ဂၜးတိ ညံင္ဂြံဒွ္သ႘ ကၜ႘ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပိကႜဳိပ္တက္က်ာ ပႜဲပြဳိင္စွ္သုန္သှာံဂွ္ ျခာဟြံလအ္ နအဖ ကုႝမကမ္လြဟ္ေရာင္ဂွ္ အိုတ္ေကာန္ဂကူမန္တံ တီကၜဳိဟ္ညာတ္ေကတ္ဒဿံင္အိုတ္ရ။ ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ေကာန္ဂကူမန္ ေကာ္ ေဗာ္ဒမ အာတ္မိက္ကၜဳင္ဒဿံင္ဂၜးတိ ညံင္ဒဲါယ်ာ လံက္ဏံ ဂြံဒွ္ဂွ္ေလဝ္ ေဍံဒွ္ကၜဳင္ဟြံမာန္ပၜန္ရ။ ဂၜးတိအာတ္မိက္နအဖ ညံင္ဂြံဒုင္တဲပေရင္သ႘ကၜ႘တက္က်ာကႜဳိပ္ဖဵ လလအ္ပြဳိင္ ၐါေစွ္ာသှာံဏံဂွ္ေလဝ္ ဗြဲပကတိ႐ုပ္ ဒွ္ကၜဳင္ဟြံမာန္ရ။ ပေတွ္နအဖ မဒွ္သိဿင္အလုႝအသ႘သမၜဳီဂွ္ မုဂုန္ဖုႝဟဿဲဂွ္ သက္သ႘သာ ဓကနာနာသာ္ႏံြကၜဳင္ရ။ နအဖဂွ္ ပေတွ္ျဇဟတ္လြဟ္တုဲ သြက္ဂြံဖအိုတ္အာေကာန္ဍဳင္အရင္တံႏံြေရာင္ဂွ္ ပ႐ုိင္ဂမၜဳိင္ဟုီဗဿံက္ ဒဿံင္သဿးဟြံက နအလုႝကႜဳိပ္သကိုပ္ပၜန္ဂတးေကာန္ဍဳင္အရင္တံကုီ ကႜဳိပ္သကိုပ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေကာန္ဍဳင္ အရင္တံကုီ ပေတွ္ေစွ္လဝ္စိုတ္အိုတ္ကုီရ။ အတိုင္နာဲငၛဳ႙တိင္ နဴေဗာ္ဒမ ဟုီကၜဳင္လဝ္ဂွ္မဂး နအဖဝြံ အတိုင္ဟုီကုႝလဝ္ဂတိပါင္ဂွ္ မုဟြံေကၜာန္ဗဿံက္ကုႝ႐ုပ္ရဵရ။

သ႐ုပ္ရံင္လညာတ္ေကာန္ဂကူမန္တံ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တံမဂး လညာတ္ဒစုႝဒစးကုႝေပဲါ႐ုဲမာဲနအဖဂွ္ ဂၜဳိင္ဒဿံင္ကုီ၊ လညာတ္ေကာန္ဍဳင္အရင္၊ ဂေကာံျဇဟတ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ဗဿာ၊ လညာတ္ဂၜးတိတံေလဝ္ ဟြံတုပ္စိုတ္ ကုႝေပဲါ႐ုဲ မာဲနအဖ ဒဿာနဴဟြံတဝ္တူ႐ူအာကုႝ ဍဳင္ဗဿာဂြံဒွ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ ေကုာံ ဝိွဒၵရာဂွ္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တိဿဂွ္ ပႜဲအခိင္မ ေသွ္ေသဿဟ္ဒဿံင္မြဲၐါသတၲဟဏံဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးကေလင္သၛ႘ဂၜိပ္ တင္ဒတူလိုင္ပေရင္ ဍဳင္ကြာန္ညးတံ ဗြဲေတဿင္ စပ္ကုႝ ဆက္ဒုင္ ႐ုဲအာမာဲေထက္ဟာ ဟြံေထက္ဟာဂွ္ေရာင္။ ပႜဲေပဲါ႐ုဲမာဲဂွ္ေလဝ္ ဇှးဒှာဲဂၜဳိင္ ဒွ္ဟြံမာန္( မသုန္ဒှာဲဟြံေပင္)၊ ညးဍဳင္မန္တံေလဝ္ ဟြံကုႝျဇဟတ္ေပင္င္၊ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တှဟ္ဟ္တံေလဝ္ ဒးစုႝဒစး၊ ဂၜးတိေလဝ္ ဟြံကုႝျဇဟတ္ကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲနအဖဂွ္၊ ကၜာဟြံစိုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲဏီဂွ္ေလဝ္ ပ႐ိုင္မံက္ဒဿံင္ နအဖ ႐ုဲစွ္လဝ္သိဿင္ေဍာတ္မစဍဳင္မန္တုဲတုဲ၊ ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲမဂး နအဖ ထပက္ပှာန္ ပႜဲဍဳင္မန္ ကုေဗာ္ရပ္လြဟ္မန္။ တင္နင္ေတဿင္အဓိကသာ္ဝြံတံဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ေဗာ္မန္တိဿ မဒွ္ညးဟြံၾကံင္ ဍဳဟ္ပႜဲပေရင္ ဍဳင္ကြာန္တံဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးကေလင္ဗစာရဏာ ျဇဳိဟ္ဟ္နက္က္တုဲ ကုႝအာသဂုတ္သြာတ္ေထက္ေရာင္။