အခုိက္ကှာေယန္သှာင္မန္ပု႙ ဒွ္အခုိက္ကှာမအဲျပဲမြဲရ။ ဂကူဂမၜိဳင္ မဒဿံင္တဵပႜဲေဒသ အာယွဗဿံက္သမၜဳင္က်ာ (Southeast Asia) မပၲံ ဗဿာ၊ ေသံ၊ ခေမန္၊ လဵ၊ သုီဂကူမေလတအ္ ရပ္စပ္စကာလ၀္ အခုိက္ကှာမန္ပု႙ တဿာဂလုိင္ရ။ ဂြံဆုႝညာတ္ေကတ္အခုိက္ ကှာေယန္သှာင္ပု႙ အပႜဲအၾကာဂကူညးတှဟ္သၟာင္တအ္ကုီ၊ တၜပညာမျပာကတ္ဒဿံင္ ပႜဲဂၜးတိတအ္ ဒုင္ဂုိင္ေကတ္လ၀္ ဒဒွ္ဂကူ မန္ဂွ္ ဒွ္ဂကူေဇှာ္မြဲ၊ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္မန္ဂွ္ ဒွ္အခုိက္ကှာေၾတံၾတဟ္ မအဲျပဲမြဲေရာင္ဂွ္ ပု႙ေထက္ကုႝသၵးေကတ္ဂုန္စရာဲ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ရ။

မန္ပု႙ဍဳင္ေကၜအ္နန္လုီအာတုဲ ဒးျဂိပ္ဒဵတိတ္ကၜဳင္ႏူဍဳင္ေလ၀္ ႐ုိဟ္လဿိဟ္ဟြံမာန္ရ။ ညးမေသွ္တၞက္ဒဿံင္ပႜဲ ဍဳင္တအ္ဂွ္ပၜန္ေလ၀္ ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ကုႝ ဂကူညးတှဟ္သၟာင္တအ္ရ။ ညးမျဂိပ္ဒဵတိတ္ကၜဳင္ႏူဍဳင္တအ္ဂွ္ ဒးပကတ္ပေကင္ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္ တှဟ္သၟာင္တအ္တုဲ၊ ညးမေသွ္တၞက္ဒဿံင္ပႜဲဍဳင္တအ္ဂွ္ ေအာန္ကုႝ ဂၜိဳင္ ဒးဒုင္အုပ္ဓလုီကုႝ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္ တှဟ္သၟာင္ တအ္ရ။  သၵးဟုီကၜးႏူဏအ္ပၜန္မၢး မန္ႏြံပႜဲဍဳင္ဗဿာတအ္ ဒးဒုင္အုပ္ဓလုီကုႝ ဂကူဗဿာ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္ဗဿာတအ္တုဲ၊ မန္ႏြံပႜဲ ဍဳင္ေသံတအ္ ဒးဒုင္အုပ္ဓလုီကုႝ ဂကူေသံ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္ေသံတအ္ရ။ အခိင္လဿဳဟ္ မန္တအ္ဟုီအေရ၀္မန္မၢး ဗြဲမ ဂၜိဳင္ ပဆတ္စုတ္ဏာ အေရ၀္ဗဿာအေရ၀္ေသံတအ္ဂွ္ ဒွ္သက္သ႘မခုိဟ္မြဲရ။ ဟြံဆတ္စုတ္ဏာ အေရ၀္ဗဿာအေရ၀္ ေသံတအ္မၢး ညးတအ္ေထင္ ညံင္ရဵအေရ၀္ဇကု ဟြံဍိဳက္ေပင္၊ ညံင္ရဵဟုီဂးစ ဟြံဂြံကုႝစုိတ္ရ။ ပကာရ၀ြံ ဒွ္လက္သန္ပေရအ္မြဲ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ရ။

ပှာန္မၢးဂွ္ ရပ္လြဟ္သနာတ္မၜံက္တအ္တုဲ ညးပန္အဲပန္ ညးဗတုိက္အဲဗတုိက္မွ ညးေကာ္ခဵစပှာန္ဟြံေသင္ရ။ နကုႝအေရ၀္၊ နကုႝလိက္ပတ္၊ နကုႝအခုိက္ကှာေယန္သှာင္ ညိတုဲညိ ညိတုဲညိ ဒဇက္ငၛိပ္ေဖ်ံဏာေတွ္ေလ၀္ ပှာန္မြဲသာ္ကုီရ။ ဣ၀ြံညးေကာ္ ခဵစ မုက္ပှာန္ေယန္သှာင္ရ။ ဗဿာတအ္ ဖကၜက္ေကၜအ္ေထာံဂကူပ်ဴတအ္ဂွ္ နကုႝမုက္ပှာန္ေယန္သှာင္ေဟင္ ေဍံတအ္ဖကၜက္ ေကၜအ္ေထာံမဒွ္ရ။ ဂကူပ်ဴတအ္ ဓရ္သတိေအာန္ေလာန္အာတုဲ ဒးကၜက္အာအလုံမြဲဂကူရ။ စုႝကုႝကာလလဿဳဟ္ ဗဿာတအ္ေ၀င္ ဒဿံင္ပှာန္ကုႝေကာန္ဍဳင္အေရင္ ႏြံပႜဲဍဳင္တအ္ နနဲသာ္၀ြံရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ဂကူမန္ပု႙ စြံဓရ္သတိေပင္င္တုဲ သၵးမင္မြဲစုႝဒှာဏာေထက္ရ။

ဗဿာတအ္စုိပ္ကၜဳင္ကြာန္မန္တုဲ ကၜဳင္ထၞးေပဲါဗဿာဇာတ္ဗဿာဂွ္ ခုိဟ္လၸေထင္ဂကူမန္တအ္၊ ေဍအ္တအ္ကၜဳင္ေ၀င္ပှာန္ေရာင္ဂွ္ ေစွ္လ၀္စုိတ္အုိတ္ညိ၊ ဗဿာတအ္ဆုႝညာတ္ဂြံ ေကာန္ငၛာ္မန္တုဲ ဆာန္လာန္ေကြအ္သြံဂးတုဲ တင္ကုႝယဿဳဗီုဗဿာဂွ္ ခုိဟ္ရလၸေထင္၊ ဣဏအ္ေလ၀္ေဍအ္တအ္ေ၀င္ပှာန္မြဲသာ္ကုီရ။ ေဍအ္ေ၀င္ကၜဳင္လ၀္ ပှာန္ရဵသာ္၀ြံ လဿဳဟ္ ၂၅၀ သှာံေလာန္ကၜဳင္ယ်။ ဂကူမန္ ပု႙ ေဇှာ္ကုီေဍာတ္ကုီ တင္လ၀္ယဿဳဗုီဗဿာတအ္ဂွ္ ကၜိဳက္ပှာန္ဗဿာလုပ္လ၀္ေရာင္ သမၲီေကတ္ညိ။

အခိင္လဿဳဟ္၀ြံ ဂကူမန္ပု႙ ျဇဟတ္ဍိဳန္လ်ဒဿံင္ နာနာသာ္ရ။ ျဇဟတ္ပှာန္ေလ၀္ဍဳိန္၊ ျဇဟတ္ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ေလ၀္ဍိဳန္၊ ျဇဟတ္ ပေရင္ပညာေလ၀္ဍိဳန္၊ ဍိဳန္ဒဿံင္နာနာသာ္ရ။ အခိင္လဿဳဟ္ ပု႙ထၐးျဇဟတ္ပု႙ ကုဂကူတှဟ္သၟာင္တအ္မာန္ဂွ္ လိက္ပတ္ေယန္ သှာင္မြဲေဟင္ရ။ ေကာန္သဿတ္မန္အခိင္လဿဳဟ္တအ္ ညးညးအဲအဲ တင္ကၜဳင္ယဿဳဗုီမန္၊ ဗေတာန္ကၜဳင္လိက္မန္တအ္ဂွ္ ဒွ္လက္ သန္ခုိဟ္ဗြဲမေလာန္ရ။ ေကာန္သဿတ္မန္တအ္ ညးညးအဲအဲ ဒေယွ္ကေရာတ္ကၜဳင္ဒြက္မန္၊ ပႜဲကြာန္မန္ဍဳင္မန္တအ္ ဂြံမိင္ကၜဳင္ ဒြက္မန္၊ ဂြံဗုႝဇာတ္မန္ ကဆိင္မန္၊ ဂြံဗုႝ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္မန္တအ္ဂွ္ ဒွ္ျဇဟတ္ကုႝပေရင္ေယန္သှာင္မန္ပု႙ တဿာဂလုိင္ရ။

ဒြက္မန္လၛႝဳအခိင္လဿဟ္ဂွ္ ၐုိန္ရအၾကက္အဓိပၸါယ္ ေအာန္ဒဿံင္ကုီေလ၀္ ဒွ္ဒဿံင္အခိင္ေဍအ္အခါေဍအ္ ေခတ္ေဍအ္တုဲ ေတာ္ရံင္ အာကုႝကလင္ဒြက္ဗဿာမၢး ကလင္ဒြက္မန္ဂွ္ ဒွ္ခုိဟ္တဿာဂလုိင္ရ။ ဇာတ္မန္ေပဲါမန္ဂွ္ သြက္ဂြံဟုီဂး ဟြံမြဲေအွ္ရ။ ဇဿာပ္ပ္ကြာန္မန္ တအ္ဂွ္ ဗြဲမဂၜိဳင္ လိင္ဗုႝကုႝျဇဟတ္ ကုဇာတ္မန္ဂၜိဳင္ရ။ ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္မန္ေလ၀္ ကၲႝဳဒွ္ကၜဳင္တုဲ ဣဏံေလ၀္ ဒွ္ျဇဟတ္မြဲသာ္ ပႜဲအရာ မုက္ပှာန္ေယန္သှာင္ရ။ ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္တိတ္ကၜဳင္ ဗြဲၾကဵဏအ္ မပၲံ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္ “ငၛဳဟ္မး” ဂွ္ ကဆံင္စုိပ္ဟုီစဂြံရ။ ၐုိန္ဂွ္ေလ၀္ အပႜဲ႐ုပ္ ဂမ်ိဳင္ဂွ္ ဒှာဲလၛဳႝ ဗုီဟုီအေရ၀္တအ္ဂွ္ ပဆတ္စုတ္လ၀္အေရ၀္ဗဿာ ဂြံမိင္ေကတ္ကုီရ။ ပႜဲကဆိင္မန္လၛႝဳေလ၀္ မှိဟ္ကၲႝဳဟ႐ုိင္တအ္ ဟုီအေရ၀္ ပဆတ္စုတ္လ၀္အေရ၀္ဗဿာ ဂြံမိင္ေကတ္ကုီရ။ အေရ၀္ဗဿာတအ္ဂွ္ ပေလအ္ေထာံတုဲ စကာအေရ၀္မန္ဇကုသက္က္ မာန္မၢး ခုိဟ္တဵဗြဲမေလာန္ရ။

ဒြက္၊ ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္တအ္ဂွ္ အခိင္လဿဳဟ္ အလုံဂၜးတိ သၸစဿတ္သမၲီလ၀္ ဒွ္မ႘ဒ႘ယာအဓိကေဇှာ္အုိတ္ရ။ မ႘ဒ႘ယာဟုီမၢးဂွ္ ဒွ္အရာ မဆက္ေစၜာံ မှိဟ္ကုႝဗုီျပင္ကတုႝဒွ္ဒဿံင္ပႜဲလုိက္ဏအ္ ညံင္ရဵဒဒန္မြဲသာ္ကုီရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ကဆံင္မ႘ဒ႘ယာမန္ပု႙ သၜဳင္ပၲဳိန္မာန္မၢး အပႜဲအရာမုက္ပှာန္ေယန္သှာင္ဂွ္ တရဵစုိပ္တဿာဂလုိင္ရ။ ႐ုပ္ဂမ်ိဳင္မန္ ကဆံင္လွဳင္လွဳင္ ညံင္ဂြံဂၜိဳင္တုိန္ဂွ္ ပု႙သၵးကုႝျဇဟတ္ ေထက္၊ လြ႘ပၲိတ္မှိဟ္ေထက္ရ။ ယ၀္ရသၸမာန္မၢး ေကာန္သဿတ္မန္ပု႙ မှိဟ္႐ုပ္သာ္ႏြံ မှိဟ္လက္သန္ႏြံတအ္ဂွ္ ႐ုဲစွ္တုဲ ကုႝဗေတာန္ ကြတ္ေသၢာံလုပ္ထၞး ပႜဲ႐ုပ္ဂမ်ဳိင္မာန္ဂွ္ ပု႙သၵးပၲိတ္ျဇဟတ္ေထက္ရ။ ဌာနဗၜးပ႐ုိင္မန္ ဗုီဗုီေရဒ႘ယ၀္ရာမညဂွ္ ဂြံေဇှာ္ေမာ၀္တုိန္၊  ဂြံဗလးတြံပ႐ုိင္ကုဘာသာမန္ အ႐ုိဟ္တၛဲမာန္ဂွ္ ပု႙သၵးကုႝျဇဟတ္ေထက္ ပု႙လြ႘ပရာေထက္ရ။

အခိင္လဿဳဟ္မန္ပု႙ ျပးတိတ္ကၜဳင္လၸာ္ဍဳင္ပလုိတ္တုုဲ အခုိက္ကှာေယန္သှာင္မန္တအ္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ပႜဲဍဳင္ ပလုိတ္တအ္ကုီရ။ ေကာန္ဍဳင္အေမရိကာန္တအ္ ဂြံဆုႝေကတ္ဒေယွ္ေလွ္ ကြိင္ကြိဳက္ေယန္သှာင္မန္တုဲ ေဍအ္တအ္ဒွ္အံသ၀္ ကုႝျဇဟတ္တဿာ ဂလုိင္ဂြံဆုႝေကတ္ဂွ္ အုိဟ္တဿိဳဟ္မိပ္စုိပ္တဵဗြဲမေလာန္ရ။

ရံင္အာဥပမာ ဂကူပ်ဴတအ္သၵးကၜက္ေကၜအ္အာ ႏူကုႝ၀င္မှိဟ္ပု႙ဏအ္တုဲ ဂကူမန္ပု႙ေလ၀္ ညံင္ဟြံဂြံဒွ္ ဗုီဂကူပ်ဴတအ္ကုီ ဂကူမန္တအ္ ညးညးအဲအဲ သၵးမင္မြဲစြံသတိအုိတ္ညိ။ မုက္ပှာန္ေယန္သှာင္ ညံင္ဂြံဗုိန္ခုိင္ဂွ္ ညးညးအဲအဲ ေကၜအ္စုိတ္ပၲိတ္ ျဇဟတ္အုိတ္ညိ။