အခိင္သၜးပဋိသႏၶိေကာန္ငၛာ္ဂွ္ အပႜဲခႏၶေဍံတံအဂၤအဝဲ မပၲံကုႝေသာ္ကႜဳိပ္၊ ေသာ္ဇကု၊ ေငၛက္၊ စှာံ၊ ဇိုင္တဲ၊ ေကာန္ကဿအ္၊ ကသပ္၊ မတဿံ(KIDNEY) တံ ဍဳိက္ေပင္ေဇှာ္ေမာဝ္မံင္ တုဲတုဲရ။ ဆဂး ပါဲႏူေကၜင္ကႜဟ္မြဲတုဲ အဂၤအဝဲခႏၶ သမၺအိုႆုီေသွ္မံင္ တံဂွ္ ေဍာတ္ႏူကုႝ အဂၤအဝဲ ခႏၶမှိဟ္ေဇှာ္ေဇှာ္တံရ။

ေကၜင္ကႜဟ္ဂွ္အလုႝလုႝေဍံ ေဍံေဇှာ္ေမာဝ္ေကတ္

မှးတအ္တန္တဵမံင္ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္ကြတ္စက္ ေဇှာ္ေမာဝ္တဵတက္မံင္တံဂွ္ ဇဿာပ္သၛိ စက္ဟုီအေရဝ္ (TELEPHONE) ႏြံမံင္သုီဖအိုတ္ ရ။ ဆဂး စက္ဟုီပေရဝ္ဗှတ္ညိညိေဟင္ ေတာဲဆက္စပ္ဖ်ပ္လဝ္ကုႝ ဇုက္ဟုီအေရဝ္ဂွ္ ေသၢာံဆုႝရ။ အကာဲအရာဝြံ တုပ္သဿဟ္ကုႝ ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္မှးတံ သၜးပဋိသႏၶိဂွ္ကုီရ။ အခိင္ဂြံလဝ္ ယဲဒုိခ္အၾကာ(၆) သတၲဟဂွ္ကုႝ မသုန္ဂိတုဂွ္ ေကၜင္ကႜတ္ ေကာန္ငၛာ္မှးတံ စဿေသ (cells ) ေဇှာ္ေမာဝ္မံင္ ဗှတ္ကၜံဗ႘လ႘ယါန္(100.billion cells) ဂးလဝ္ရ။ ေပှာဝ္ကုႝစဿေသဲ(CELL) ႏြံဒဿံင္ကုႝ ဗ႘လ႘ယာန္တံဂွ္ စဿေသဲလၛဳႝလၛဳႝတံေဟင္ ဍတ္ပၚေတာဲဆက္မံင္ကုႝ ေကာန္ငၛာ္သၜးပဋိသႏၶိဂွ္ရ။ ဗြဲမဂၜဳိင္ ဟြံဆက္စပ္ ေဟင္ရ။ အပႜဲဘဝ ေကာန္ငၛာ္မသုန္သှာံ လၸၚသဿဝ္ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္မှးတံ ဂြံေတာဲဆက္စပ္ကုႝ ေကၜင္ကႜဟ္စဿေသဲဂွ္ ဝါတ္ဂါတ္တဵဗြဲမေလာန္ေရာင္၊၊

ကာလမှးတံ တတ္ေကၜာံကြာ္အာအၾကာ လၲဳိပ္ဂၜဳိင္င္(ဝါ) အၾကာေခ်ာဲတမ္မ္ ေခ်ာဲသၜဳင္င္တံဂွ္ ဗုီလုႝကၲဳႝဒွ္ကၜဳင္မာန္ မှးတံစဿတ္ သမၲီလဝ္ႏြံမံင္ကုီဟာ၊ ဗြဲကုိပ္ကၜာ မှးတံေကၜာန္ဂၜံင္ေဍာတ္တ္ သြဝ္မှိဟ္မြဲကြၚေသင္ဟာ၊ ဥပမာဝြံ တုပ္သဿဟ္ကုႝ ေကၜင္ကႜဟ္ ေကာန္ငၛာ္ ေဇှာ္ေမာဝ္တဵတက္ကုီရ။ ဇဿာပ္ေကာန္ငၛာ္မှးတံ လုက္စုက္ ထဿတ္ဂြအ္ကၜဳင္ကုႝ အာ႐ုီမသုန္သာ္ မတြံဂးအာ႐ုီမတ္၊ အာ႐ုီကေတာင္၊ အာ႐ုီမုဟ္၊ အာရုီလၲၚ ၊ အာ႐ုီခႏၶကာယဇကုေဍံတအ္ဂွ္ အာ႐ုီမမိက္ကုႝမြဲမြဲ၊ မြဲဟြံေသင္မြဲ စုက္လုက္ဒဿံင္ လဿဳိန္ကာလရ။ ေဍံတံ စလးကၜဳင္ဂၜဳင္ ထဿတ္ဂြအ္ကၜဳင္ကုႝအာ႐ုီရ။ ေကာန္ငၛာ္မြဲ အခိင္ဆုႝဂဗ လုက္စုက္ကၜဳင္ကုႝ အာ႐ုီနာနာ တအ္ လၲဴအာ႐ုီဆုႝဂဗလဝ္တအ္ဂွ္ ခႜ႘လ်တ္မံင္ လၲဴဂွ္ဂၜဳိင္င္ကုႝဝါတုဲ ဖ်ပ္စပ္ကၜဳင္ကုႝေကၜင္ကႜက္ ျဇဟတ္ေဇှာ္ကၜဳင္ရ။ သှိင္ဖ်ပ္ စပ္ကၜဳင္တံဝြံ ဒွ္ကၜဳင္ဂၜံင္တရဵ သြက္ေကာန္ငၛာ္မှးတံ တှဟ္နေသၢာံခ်ပ္ဗၥါ ဒုင္စသုိင္ပြမေကၜာန္ကေမၜာန္ေကုာံ လၛတ္ပညာမဒွ္ရ။ ေကာန္ငၛာ္ကၜာဟြံစိုပ္ပိသှာံကႜင္ ေကၜင္ကႜဟ္ဖ်ပ္စပ္ကုႝအာ႐ုီ ေကၜာန္ကေမၜာန္ဂၜဳိင္ ႏူႏြံပဿိက္ဏီရ။ ထၞးဥပမာမၢး တုပ္ညံင္ရဵမှးတံ ကုတ္ထပိုတ္ေထာံတှာင္ဆုတုဲ ႐ုိဟ္ကှက္တှံဆုဂွ္ ဗို္န္ခိုင္ကၜဳင္ ေဢာံတစ္တှံဆုဂွ္ ကေလင္ဂြံကၜဳင္ျဇဟတ္ကုီေကၜင္ကၜင္ကႜဟ္ ေကာန္ငၛာ္မှးတံ စပ္ဖ်ပ္မံင္ကုႝအာ႐ုီဟဿဲပဿိက္တံဂွ္ ကုတ္ထပိုတ္ေထာံတုဲ ကိစၥေဇှာ္တံဂွ္ေဟင္ ေသွ္စြံလဝ္မၢး ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္ဂွ္ ေကၜာန္ကေမၜာန္ဂြံခိုဟ္ဟ္ရ။

ပါင္ၾတင္အေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္

အၥာသိပၸံတံ ဟုီဗၠန္လဝ္ကုႝပု႙ဂွ္ အခိင္ကာလေကၜင္ကႜဟ္ေကဝ္ၿဇဳင္မံင္ဂွ္ ဂြံလၛတ္ ပေရာပရာတဿိမၢး ေလာဲသြာႏူအခိင္အခါတှဟ္ သၟာင္ဏီ ဂးလဝ္ရ။ အခိင္ေကၜင္ကႜဟ္ေကဝ္ၿဇဳင္ဂွ္ အၥာသိပၸံတံေကာ္ခဵစ “ပါင္ၾတင္အေခါင္အရာ” ဂးလဝ္ရ။ အပႜဲဘဝ ေကာန္ငၛာ္တအ္ ဗြဲကိုပ္ကၜာၐါပိပန္သှာံဂွ္ ပါၾတင္အေခါင္အရာ လၛဳႝလၛဳႝဂွ္ ပံက္တုဲကေလင္ကဿာတ္အာပၜန္ရ။ ဥပမာ အပႜဲပိပန္ ဂိတု ဖ်ပ္စပ္ကုႝစကၡဳအာ႐ုီ အခိင္အၾကာပိပန္ဂိတုဂွ္ ယဝ္ဟြံဖ်ပ္ကုႝ စကၡဳအာ႐ုီမၢးေကာန္ငၛာ္ဂွ္ မတ္ဟြံညာတ္ဒွ္အာမာန္ရ။

ပါင္ၾတင္တှဟ္သၟာင္ဂွ္ ပံက္မံင္ဗြဲမလံ ေသွ္ၐက္မံင္ေလဝ္ဒွ္မာန္ရ။ ဆဂး အခိင္ေကၜင္ကႜဟ္ေကဝ္ အခိင္ဆိုတ္ပၜဳိတ္ဂွ္ ကတ္ လၛတ္မဂး ပုႝတုဲေလာဲသြာ ဖုႝတုဲေစွ္သဘာဝရ။ အၥာသိပၸံတအ္ေကာ္ခဵစ အခိင္ကာလ ခႜ႘လ်တ္ကုႝ အာ႐ုီေလာဲသြာ ဂးလဝ္ရ။ ေကာန္ငၛာ္စိုပ္အဝဲ(၅) သှာံတံ တှဟ္နေသၢာံကတ္လၛတ္ အေရဝ္ဘာသာဂွ္ ဒွ္အခိင္ကိစၥေဇှာ္ေရာင္။

ေကာန္ငၛာ္ကၜာဟြံစိုပ္မသုန္သှာံ ေပင္အာမသုန္သှာံတံဒးကၜဳိဟ္ ဒးတီလဝ္အေရဝ္ဘာသာသုီဖအိုတ္ ဟုီအေရဝ္ဂွ္ဟြံေသင္ မပၲံႏူအဝဲ ပိပန္သှာံဝြံတုဲ ဒးစလၛတ္အာ အေရဝ္ဘာသာ ဟုီအဓိပၸါယ္ဂွ္ေရာင္။ မြဲဒၿမိပ္ဘဝေဍံ ဒးဆက္လၛတ္ပညာေရာင္။ ေကာန္ငၛာ္မှးတံအယုက္အၾကာ ၁၅-၂၀သှာံ ေကၜင္ကႜဟ္ေဍံတံ ေဇှာ္ေမာဝ္ေပင္ကၜဳင္ရ။ ေကာန္ငၛာ္မှးတံ ႏူအဝဲေဍာတ္တ္ ေပၜာပ္လဝ္ဗုီဟဿဲမၢး ေပင္အာ ၁၅-၂၀ သှာံကုီေလဝ္ ေကၜင္ကႜဟ္ဟြံေကင္ၿဇဳင္ ဒွ္ကၜဳင္ဗါလ မာန္ဂးလဝ္ရ။

နဲကဲဗေပင္ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္

သြက္မှးတအ္ဂြံတီ ကိစၥေဇှာ္ဂွ္မုဂွ္ေရာ၊ မှးတံ ဒက္ပတန္ေကၜင္ကႜဟ္ ေကာန္ငၛာ္မှးတံဂွ္ နဲကဲႏြံမံင္နာနာသာ္ရ။ နဲကဲႏြံမံင္ နာနာသာ္ဏံဂွ္ မှးတံဒက္ပတန္အာ ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္တံမာန္ရ။ အခိင္ကာလ မှးတအ္ဟုီအေရဝ္ကုႝ ေကာန္ငၛာ္မှးတံ ဗွ္လိက၊္ လဵပုမ္၊ ေဝင္၊ ဒေယွ္ဂြက္၊ ထမက္ ေကုာံဗၥဖ်ဳင္ စှအာဟာရထတ္ယုက္၊ ဆာန္တုဲယိုက္ဆုင္တံဂွ္ ဗြဲစဿတ္မှးတံ ဗေပင္ကုႝေကၜင္ကႜဟ္ ေကာန္ငၛာ္မှးတံ နဲကဲခိုဟ္ဟ္သုီဖအိုတ္ရ။

တၛဲဂတးေတံဆက္ဗွ္အာပၜန္ညိအဵ (ေအဝ္ဒ႘တာ)