Kaowao Newsgroup Monversion

လိက္လညာတ္

ဇှးမာဲမဂးေတဿင္၊ ဟြံဇှးမဂး ဟြံေတဿင္ဟာ

တုိင္ထဝ္

ေအဗရဵ ၂၉၊ ၂၀၀၉

သှာံ ၂၀၀၈ ဝြံ ဒွ္သှာံ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တအ္ ကေမၜာန္ယွဳက္ထုဲ ဒးဟုီဂး သ႘ကၜ႘ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂၜဳိင္ ဗြဲေတဿင္စပ္ကုႝ လုပ္ဒုင္႐ုဲမာဲဟာ ဟြံလုပ္ဟာမဒွ္ရ။ ယဿဳမဂး ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ “ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကာန္ဂကူမန္”ဂွ္ၾကပ္ေကၜံအာ မြဲခ်ဳိန္ခဏတုဲ စှးဂွ္ ယဿဳေဗာ္တှဟ္မြဲတဿိမြဲ လုပ္ထပက္အဇာ ပအာစှးေကတ္ဒှါဲေရာင္။ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တဿိဝြံ ဂတဏံဇှးမာဲ ကုီဒွ္ ဟြံဇှးကုီဒွ္ ဆက္တန္အာ ပအာစှး ဂကူမန္တအ္ေရာင္။ ကႜဳိပ္သကိုပ္ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေၾတံတအ္ဂွ္ ေကၜံအာတုဲ ကႜဳိပ္သကိုပ္တဿိတဿိတအ္ မံက္ဂတဝ္အာဒွ္မာန္ေရာင္။

ဟုိတ္ႏူအဝုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္တုဲ အၾကာတဿိကုႝေၾတံ ဒွ္အာဗုီျပင္ ပိကုႝပန္မာန္ကုီေရာင္ဂွ္ေလဝ္ သက္သ႘သာဓကေဍံ ခ်ဴဓမံက္ လဝ္ ပႜဲလိက္အုပ္နာဲေဖတိင္ျဇာ မဒွ္လိက္အုပ္ဘာသာဗဿာ မခ်ဴလဝ္ဝင္ ပေရာဥကၠဌေဇှာ္ နာဲယွဳ႙ေက်န္ကုႝ သဿာပၜန္ဂတး ပု႙ကြး ဘာမန္ဂွ္ရ။ ရဲေကၜာန္ပေရင္ဂကူ လိက္ပတ္တအ္ ဆက္ေကၜာန္အာ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ ရဲေကၜာန္အာ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒိုအ္ဇူပဿဝ္ဓဝ္ကုီ၊ ဆက္ေကၜာန္အာ ပေရင္ဂကူလိက္ပတ္ ဒွ္မာန္ကုီေရာင္။ ပၛံက္ျပံင္လွာဲဝြံ မုပရဲ ေကာန္ဂကူပု႙ႏြံေရာသဿာန္မဂး ညးဂွ္မြဲ ကုႝသဂုတ္သြာတ္ ပႜဲအခိင္ျပဟ္ဟ္ဏံဟြံမာန္ ဆဂး အခိင္ေတံ ေဍံၾကပ္ကုႝဏာ သဂုတ္သြာတ္ ဍာံဍာံျပျပေရာင္။

အမာတ္မန္လုႝ ဇှးမာဲ အမာတ္မန္လုႝက်မာဲတအ္ဂွ္ သြက္ညးဍဳင္ကြာန္မန္တအ္ ပဿိက္ဟြံေဇှာ္ရ။ ျဇဟတ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေဇှာ္ တုဲ ပစှးအာ ဂကူေဇတ္တ္ဂွ္ေဟင္ ပဿိက္ေဇှာ္ေရာင္။ အလုံေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ဂွ္ ဇှးမာဲမုစိကႜဳိပ္ကၜံ က်မုစိကႜိဳပ္ကၜံဂွ္ေဟင္ ဒးမင္ေတာ္ဆခႜပ္တဲေရာင္။ လဿိဟ္က်ဂၜဳိင္မဂး ပေရံရ။ လၛဳႝတအ္ ရံင္အာကုႝ ဒဒွ္ဝင္အတိက္ မတုဲကၜဳင္ေတံတုဲဟုီ က်ေလဝ္ ဟြံေတဿင္၊ ဇှးေလဝ္ဟြံေတဿင္ ၾကပ္တုပ္သဿဟ္အာကုႝ ေပါဲ႐ုဲမာဲမတုဲကၜဳင္ သှာံ ၁၉၉၀ ေတံကုီ ၾကက္တုပ္သဿဟ္အာကုႝ ေခတ္ ကာလ ေဗာ္ပၜတရဵေတံ လုပ္ဒုင္႐ုဲမာဲကုီေရာင္။

အခိင္ကာလဝြံ ဒွ္အခိင္ကာလ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ေၐတ္တိုန္ကြ႘ပဿတ္ဂွ္တုဲ ဗုီညးကုႝညး ညံင္စိုပ္ဂတ ညံင္ဂြံဂြံခုင္ ခိုဟ္ တန္ခိုဟ္ဂွ္ ဂစာန္လြ႘ပရာအိုတ္ရ။ ညးဍဳင္ကြာန္ ဓမၼတာတအ္ဂွ္ ၾကပ္ဒးဍဳိက္တန္ပေရံပေရံ ခုင္ပေရံပေရံရ။ ဣဏံဂွ္ဓမၼတာ ေလာကမြဲရဟာဟြံတီ။ ပႜဲကုႝမှိဟ္ဍဳိက္တန္ခုင္ ပေရံပေရံတအ္ဂွ္ ခမ႘သင္မန္တအ္ေလဝ္ ပါလုပ္ကုီရ။ အခိင္ကာလေပါဲ႐ုဲမာဲ ၁၉၉၀ေတံဂွ္ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ေဍာတ္တ္ ေကက္က္ဂမၜဳိင္ စပမာညံင္ရဵ ဒံက္တာမာံေစာန္တဿးတအ္ မံက္ဂတဝ္ကၜဳင္ဂွ္ တုဲ ဂတဝြံေလဝ္ ဗုီဂွ္ကုီ ၾကပ္မံက္ဂတဝ္ကၜဳင္ ဒွ္မာန္ေရာင္။

သြက္ဂြံလုပ္ေပါဲၿပဳိင္ပကာန္မာဲဂွ္ သဿာပေရင္ဍဳင္မန္တဿိတအ္ ဒးပည႘ညးသကအ္ပၜန္ရ။ အလံင္အမာတ္ ဂြံဒှါဲေဒသမာဲခိုဟ္၊ ဒှါဲသတု႘ျဇဟတ္ေကာန္ဂကူမန္ဂၜဳိင္တအ္ဂွ္ ၾကပ္ဇှးဂွ္တုဲ တုပ္သဿဟ္ကုႝဒးမာဲ(ထ႘ေပါက္)ကုီ ပႜဲေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ညးတအ္ ၾကပ္ကလိဂြံ အဝုႝဒွ္မာန္ေရာင္။ အလံင္အမာတ္မန္ ဒတုံပႜဲဒှါဲေဒသမာဲပေရံ မဒွ္ဒှါဲသတုီ ျဇဟတ္ေကာန္ဂကူမန္ ေအာန္တအ္ဂွ္ ဇာတာဟြံခိုဟ္ေကြံေကြံတုဲ ကေလင္စဵသၛိ ဒးဒုင္လက္ခ်ဵကုႝ သမၠာတီကၜးရ။ ေဒသမာဲတအ္ဂွ္ ေဍံကုႝဏာသဂုတ္သြာတ္ က်/ဇှးဂွ္တုဲ စရာဲဍာ္ဒေကဝ္ အလံင္အမာတ္တအ္ဂွ္ ဟြံဒးေကတ္ေကြံေကြံရ။ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ စရာဲဍာ္ဒေကတ္ ဟြံမြဲတအ္ဂွ္ ဒွ္အႏၲရာဲဂကူေဇှာ္ဒဿံင္ေရာင္ဂွ္ ဝိုတ္ဟြံဂြံရ။

အခန္ဝြံ ခမ႘သင္မန္ မဆာန္ဂကူတအ္၊ ဂေကာံလိက္ပတ္ေယန္သှာင္ ပြဳိင္ဍဳင္တအ္၊ ဂေကာံသဿတ္ပြဳိင္ဍဳင္တအ္၊ ဒးကူခ်ပ္ ဗစာ ၿဇဳိဟ္ဟ္နက္က္ ေထက္ေရာင္။ အမာတ္လုႝ ဂြံပစှးကုႝေဒသဇကု ေထက္ဂွ္ ညးတအ္ဒးကုႝကသပ္ ဒးေကၜာန္သၸမြဲမြဲဗုီ ေထက္ေရာင္။ ပူဂုႝညးတအ္ေ႐ွ္ေသွ္ ကုႝကႜဳိပ္မာန္တအ္ ခါန္ကှက္ပတိုန္တုဲ ကုႝပစှးဒုင္႐ုဲမာဲဂွ္ ကလိဂြံေပါဲအံင္ဇှးေလာဲသြာရ။ ဣဏံဂွ္ ဒွ္ကေမၜာန္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂးတုဲ ဇိုန္ဏွင္ ပအပ္ကုႝတာလ်ဳိင္ ကုေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဖအိုတ္မဂး ဒွ္လေလင္ ေဇှာ္မာန္ရ။ အလံင္အမာတ္တအ္ဂွ္ ညးေဒသတအ္ ဒးဒုင္တဲမာန္ဗြဲကိုပ္ကၜာေရာင္။

အမာတ္ညးေဒသတအ္ ဒုင္တဲဟြံမာန္တအ္ ယဝ္ခါန္ကှက္ပတိုန္တုဲ ကုႝလုပ္ေပါဲၿပဳိင္ပကာန္မာဲမဂး သြက္ဂြံက်ဂၜဳိင္ရ။ ညး ေဒသတအ္ဂွ္ ပုဂၢဳိလ္လုႝ ညးတအ္ဒး႐ုဲစွ္ပတိုန္ ညးစှးကၜာတုဲ ကုႝဒုင္႐ုဲမာဲမဂး ဇှးဒွ္ေလပ္ရ။ ဟြံေကတ္ဆႏၵ ညးေဒသတအ္ မြဲသာ္တုဲ ႏူဴေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တဿိတအ္ ႐ုဲစွ္ပတိုန္ ညးစှးညးတအ္ေကတ္တ္ဂွ္ ကုႝလုပ္ဒုင္ရုဲမာဲဟြံေထက္ရ။

ပံက္ပတိုန္ေဗာ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မြဲတုဲ သကအ္ရဲဇကုၐိုတ္ႏြံ ေကာ္ပေကာံနင္ကုႝဒုင္႐ုဲမာဲ ေကတ္အဝုႝမဂး အႏၲရာဲဂကူေဇှာ္ရ။ ယဝ္ဝြံဂွ္ ေကာ္ခဵစ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂေကာံသကအ္ရဲ (Crony Politic ) ညးတအ္ ရံင္ကုႝဂုန္ဖုႝသကအ္ရဲ ညးတအ္ကၜာတုဲ ဟြံရံင္ကုႝဂုန္ဖုႝ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ကၜာရ။ ညးဍဳင္ကြာန္တံ ညံင္ဂြံတီေကတ္ အကာရာဝြံတုဲ ညံင္ဂြံဒစုႝဒစးအာမာန္ဂွ္ ပဿိက္ ေဇှာ္ရ။ လၛဳႝတအ္ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဟြံေသင္ ဆဂး ၾကပ္ကၜဳင္ကုႝ ေပါဲ႐ုဲမာဲမဂး ညးတအ္ဂိုတ္ဂစာန္လုပ္ကၜဳင္ ပႜဲဗြိဳင္ပေရင္ ဍဳင္ကြာန္ နနဲနာနာသာ္ရ။ ရန္တဿံညးတအ္ဂွ္ သြက္ဂြံစုႝဒှာ ဂုန္ဖုႝညးဍဳင္ကြာန္ မုဟြံမြဲေကြံေကြံရ။ ညးတအ္ဂွ္ ညးဍဳင္ကြာန္မန္ တအ္ ဂြံေ႐ွ္ေသွ္ရဵဂဵ ကုႝကႜဳိပ္ဂွ္ဝါတ္ရ။

ဆဂး ဟုိတ္ႏူညးတအ္ဒွ္မံင္ဂကူမန္ ႏူေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂကူမန္ဂွ္တုဲ ဇှးေကတ္မာဲဒွ္မာန္ရ။ လၛဳႝတအ္ ရန္တဿံကုႝအဝုႝ ကၜးကၜးတုဲ ကၜဟ္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ကုႝ ဂကူမန္တုဲ ပါလုပ္အာ ပႜဲေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မသၸစှးကုႝ ဂကူညးတှဟ္ေလဝ္ ႏြံပၜန္ရ။ ဣဏံဂွ္ ဒွ္အႏၲရာဲဂကူေဇှာ္ လတူေဇှာ္ရ။ ဣဏံဂွ္ ဒွ္ဟုိတ္မန္ပု႙ ဂြံက်မာဲဂၜဳိင္ ပႜဲသှာံ ၁၉၉၀ ေတံ ကုီရ။

ရန္တဿံကုႝသြက္ဂြံဇှးေကတ္ မာဲဂၜဳိင္င္ဂွ္တုဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဂပ္ဝ္ထက္ကုႝ ဒးဗစာရဏာ စပ္ကုႝခါန္ကှက္ပတိုန္ မှိဟ္ဒယွ္တွ္ဂမၜဳိင္ မကၜဳင္ႏူဗြဳိင္နာနာသာ္ မပတံကုႝ သုခုမဂ႘တ တအ္ရ။ ဒုင္သဇိုင္ကုႝ ပေရင္ဒယွ္တွ္ညးတအ္တုဲ ညးဍဳင္ ကြာန္တအ္ စုတ္မာဲကုႝညးတအ္ ဒွ္မာန္ကုီရ။ ကံကုသုႝဂကူမန္ဂွ္ ဒးႏြံပႜဲသေကံတဲ ေကာန္ဂကူမန္တအ္ဖအိုတ္ဂွ္တုဲ ကုႝႏြံပႜဲသေကံတဲ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္မြဲဓဝ္ ဟြံဂြံရ။

ကေလင္ရံင္အာကုႝ ပေရင္ဆုႝဂဗ သှာံ၁၉၉၀ေတံမဂး ဒံက္တာမာံေစာန္တဿး မဒွ္ညးအုပ္ကာနာနာ ဂေကာံေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကာန္ဂကူမန္ ေသၢာံကလိဂြံ ဇှးေကတ္မာဲပႜဲေဒသ ေရဝ္သဿဝ္က်ာမာန္ဂွ္ ခမ႘သင္မန္ ညးမဆာန္ဂကူဂမၜဳိင္ ညံင္ရဵက်ာ္ေဇှာ္ ဘာရာမည ဍဳင္လဿဳိင္တအ္ ဗက္ဟုီတြံ စန္ဒက္မာဲေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ရ။ အခိင္ကာလ ဒးဟုီတြံဓဝ္ပေရင္ကာကုသုႝဂွ္ ညးတအ္ ဟုီတြံကၜဳင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ စပ္ကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ေပါဲရုဲမာဲရ။

ေကာန္ပှာန္ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ အခိင္ေတံဂွ္ေလဝ္ ဇဿပ္မစိုပ္ကြာန္ ဒှါဲညးတအ္မဍေဟာဝ္စိုပ္ဂွ္ ဗက္ဟုီတြံ စန္ဒက္ ညံင္ဂြံစုတ္မာဲ
ကုႝ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မသၸစှးကုႝဂကူမန္ရ။ ညးမဆာန္ဂကူတအ္ ဗုီညးကုႝညး သမၲီညးကုႝညး ဘိုင္ခ်႘ဒရာင္ သြက္ေကင္ ကာ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂကူမန္အိုတ္ရ။ ညးတအ္ဂွ္ ဟြံရန္ကုႝ အဝုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္ရ။ ပူဂုႝကၜဟ္ဂကူတုဲ လုပ္ေကၜာန္ပႜဲေဗာ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂကူညးတှဟ္တအ္ဂွ္ေဟင္ ဝိုတ္တၜိင္ဂကူအိုတ္ရ။ ညးတအ္ဂွ္ေဟင္ ပထုဲဏာလညာတ္ ေကာန္ဂကူမန္ တအ္ရ။ ဒုင္သဇိုင္ကုႝ ပေရင္ဒယွ္တွ္ညးတအ္တုဲ ကုႝႝဏာအႏၲရာဲ ကုေကာန္ဂကူပု႙ရ။ အခိင္ကာလဝြံ ဒွ္အခိင္ကာလ ဒးရံင္ ကုႝဂုန္ဖုႝဂကူ လတူႏူကုႝဂုန္ဖုႝ ပူဂုႝဂွ္တုဲ ကဆံင္စိုပ္စရာဲ ဍာ္ဒေကဝ္ႏြံကုီဒွ္ ဟဿဲကုီဒွ္ အမာတ္မန္ မသၸစှးကုႝဂကူမန္တအ္ ဂွ္ေဟင္ ပု႙ဒးစုတ္ ကုႝမာဲ႐ုဲစွ္ေရာင္။ မမာဲဇကုမြဲမဂွ္ ဖန္ဗဒွ္ကုႝ ကံကုသုႝေကာန္ဂကူမန္မာန္ဒဿံင္ဂွ္တုဲ နကုႝမမာဲဇကုမြဲတှးဂွ္ ဒက္ပတန္ ဍဳင္မန္ အနာဂတ္အိုတ္ညိ။

သှာံဝြံဂွ္ ဒွ္သှာံခမ႘သင္မန္တအ္၊ ေကာန္ကြးဘာတအ္၊ ဂေကာံလိက္ပတ္ေယာန္သှာင္တအ္၊ ဂေကာံသဿတ္တအ္ ဒးေကာံက ေလာံခ်႘ဒရာင္မြဲစြံ သြက္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ အနာဂတ္ရ။ ဂေကာံတအ္ဂွ္ ေစွ္ပေရင္စန္ဒက္ ခ်႘ဒရာင္သြက္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ မြဲစြံမာန္မဂး အေခါင္အရာ သြက္ဂြံဇှးမာဲဂွ္ႏြံဂၜဳိင္ရ။ နကုႝနဲကဲလုႝ ဂြံေစွ္ပေရင္စန္ဒက္မာဲ နကုႝနဲကဲလုႝ ဂြံဇှးမာဲ နကုႝနဲကဲလုႝ ဂြံေဇှာ္ပဿဝ္ ပတိုန္အသိင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ နကုႝနဲကဲလုႝ ဂြံစုႝဒှာအႏၲရာဲ သှသၾတဳ ၿပိဳင္ပကာန္ဇကုမာန္တအ္ဂွ္ ဒးဂၜာဲသြဟ္ရ။ အခိင္ကာလဝြံ ဒွ္အခိင္ကာလ သာသၸံဟြံဂြံမြဲဂွ္တုဲ ဂၜဳင္သာမဂး ဂတာလိုက္၊ စိုတ္သာမဂး ဂကူဗၜဳိက္ေရာင္။

ကေလင္ရံင္အာ ဝင္ဆက္က္ႏူေဗာ္ပၜတရဵေဖ်ံလြဟ္ေတံမဂး ဒဒွ္ရဇှးမာဲေလဝ္ ပရဲေအာန္၊ ဟြံဇှးေလဝ္ပရဲေအာန္ဂွ္ ဂြံဆုႝ ေကတ္ရ။ နအဖဂွ္ ဒက္ပတန္လဝ္ နကုႝဝါဒမဟာဂကူဗဿာဂွ္တုဲ ဂေကာံဝြံဂွ္ ၾကပ္ဒွ္အာဂေကာံေဇှာ္ သှဒတန္ကဝ္ပု႙ပၜန္ေရာင္။ ကၜာေတံ အာတ္အေခါင္မန္ ဂြံကၜဳင္မကမ္ လဿဳဟ္ထပ္အာပၜန္ မုဆက္ဂြံအာပၜန္ေရာဂွ္ ဟုီဟြံမာန္ဏီရ။

တုိင္ထဝ္