ပႜဲကုႝစဿတ္တၛဲ ၁၇၊ ၇၊ ၂၀၀၃ ဂွ္ ဒွ္တၛဲေအာန္စုိတ္ သြက္ဂကူမန္ပု႙မြဲ ဟုီစဂြံတုဲ ဂိတု-ဂ်ဴလုိင္(၁၇-၂၀၀၉)ဏံမၢး ေပင္အာ(၆) သှာံေရာင္။ ဟုိတ္ေဍံဂွ္ မဒွ္သၢံင္ညးဆာန္ဂကူ နာဲယကၡကုႝ ဂေကာံညးမှိဟ္မြဲၐါ ဒးဒုင္ရပ္ကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္တုဲ ဒးဒုင္စုတ္ ေထာံထံင္ ညံင္နရက္ဂ်ဳိင္င္ရ။  အခိင္နာဲယကၡတံ ဒးထံင္ဂွ္ အၾကာေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတံေလဝ္ ညးထံက္ဂလာန္ကုႝကေမၜာန္ နာဲယကၡ ေကုာံ ညးဟြံထံက္ဂလာန္ကုႝကေမၜာန္နာဲယကၡ ဗုီျပင္သာ္ဏံကၲဳႝဒွ္ကၜဳင္ဂွ္ေလဝ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ ဗုီလုႝဒွ္ဒွ္ ထံက္ဂလာန္ကုီ ဟြံထံက္ဂလာန္ကုီဂွ္ ကေမၜာန္ညးတံေဟင္၊ ကေမၜာန္နာဲယကၡဟြံေသင္ရ။ ေကၜာန္ကေမၜာန္မြဲမြဲမၢး ဗုီညး တှဟ္ ဒးစုိတ္ဇကုႏြံကုီ၊ ညးဟြံသႜဳိက္မၜဳိက္ဇကုေလဝ္ ႏြံမံင္ေရာင္ဂွ္ နာဲယကၡဒုင္တဲကၜးေကတ္မံင္ရ။ ဆဂး ကေမၜာန္နာဲယကၡ ေကၜာန္ဂွ္ ကေမၜာန္ပေရင္ဒတုဲဖုႝေကာန္ဂကူေဟင္ရ။

ပူဂုႝခုိဟ္ဟာ ပေရံဟာဂွ္ ဟြံမိက္ဟုီ၊ ဂိအာဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္ေဟင္ရ။ ပြဴ႘ဇုတ္ဓရံင္ပၜန္ဂတးအပႜဲဍဳင္ေလဝ္ ယအ္ေစွ္အာဟြံ ေအာန္ရ။ ပေရင္ကေမၜာန္ဟုီဂွ္ ခ်ပ္တုဲ ဒးေကၜာန္အာဒဿံင္လဿဳိန္မွ ကေမၜာန္မြဲမြဲဂ်ဳိင္မာန္ေရာင္။ ေဖ်ံလဝ္သၠဳတ္သြာတ္တုဲ ဟြံေကၜာန္ ခ်ဴစြံလဝ္ပႜဲလိက္ဂွ္ ဒွ္ကသပ္ ဟြံမြဲကုႝအဓိပၸါယ္ရ။ ဒးထံက္ထၞးဏာပေရင္ဥပမာမြဲမၢး “မှိဟ္မံင္ဒဿံင္ညိင္င္တံဂွ္ ဆလံေလဝ္ ဗက္မှိဟ္ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္လဿိဳန္ဂွ္ ဟြံဂတာပ္ေရာင္”။ နာဲယကၡဂွ္ မှိဟ္မံင္ညိင္ညိင္ဟြံေသင္၊ ဒွ္မှိဟ္ခ်ပ္ေကၜာန္ ေကဿာန္ဒဿံင္ပေရင္ကေမၜာန္လဿိဳန္ရ။ ဂၜံင္တရဵေကတ္ဗၜးၐးဂကူမန္ဂွ္ ပေတွ္ေဗာ္ေတံ ဂေကာံဏံ ဝုိင္ဂွ္မြဲဓဝ္ဟြံဂြံ။ ဇဿာပ္မန္ စုိတ္ဓါတ္ေကတ္ဗၜးၐးဒးႏြံေရာင္ဂွ္ နာဲယကၡကၜဳိဟ္ေကတ္လဝ္သာ္ဏံေရာင္ဂွ္ အဲညးခ်ဴလိက္ကၜဳိဟ္ေကတ္လဝ္ရ။ ဟုိတ္သာ္ ဏံတုဲ နာဲယကၡ ပေကာံပေကဝ္စႏၵက္ကၜဳင္ ကြပ္ကဆံင္မှိဟ္နာနာရ။ ပေရင္ကေမၜာန္ဂကူေသၢာံဗၜးၐးဂွ္ အာဗုီျပင္ေပဲါဗတုိက္ လၲဴက်ာ(မြဲဗုီဓဝ္)ဂွ္ ဟြံစုိပ္တရဵပုဟ္ဂွ္ နာဲယကၡကၜဳိဟ္ေကတ္လဝ္ရ။ ဂြံဒွ္အာ ပေရင္မွာဇန္ညးဍဳင္ကြာန္ ဂြံသၜဳင္ပတုိန္အသိင္ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္လၲဴဍဳင္တုဲ နာဲယကၡခ်ပ္ေကၜာန္ကၜဳင္မြဲအခန္တုဲ မြဲအခန္ရ။ လညာတ္နာဲယကၡဂွ္ ဗုီကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပါေလတ္သတုိင္ ေႀတံ(ယာသာအရာဖါတ္)ဟုီ “တဲပဲါဂွ္ အဲဟံင္လဝ္ေကာန္ဂကူအဲတုဲ, တဲပုင္ဂွ္ အဲရပ္လဝ္လြဟ္ သြက္ဂြံစုႝဒှာ ေကာန္ဂကူအဲရ။”

ညးလၛဳႝတံဂွ္ ေကတ္မုက္ မိက္ဂြံဓေလတ္ေလံဒုက္တုဲ “အဲေကၜာန္ အတုိင္ဂၜံင္တရဵေစဝ္ေပှာန္ေရာင္” ဟုီႀကဳီစမံင္သာ္ဏံေလဝ္ ႏြံရ။ ပႜဲဂေကာံ ပႜဲေဗာ္မြဲမြဲ ယဝ္ခါရကၜဳိဟ္တုပ္ ဒုင္ဂုိင္ေကတ္တုပ္မံင္ညးသၠံသုီဖအုိတ္မၢး ျပသှာမတြံဂး သြက္ဂြံဒးေသာင္ကႅး  ပဋိပကၡညးသၠံဟြံမြဲ။ အၾကာညးမိက္ဂြံဗက္သာ အဲမိက္ဂြံေကၜာန္အာဗုီဏံဂွ္ေဟင္ ေဍံေထင္လုႝအာ သြက္ျပသှာတံ ဂြံကၲဳႝဒွ္ဂွ္ေရာင္။ ျပသှာပူဂုႝ ယဝ္ပထုဲကုႝဂၜံင္တရဵဂေကာံမၢး ဗၜးၐးဂကူဂွ္ ေဍံလအ္အာဗြဲစဿတ္ေရာင္။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ညးမပၜမံင္တရဵကၧံင္ကၧံင္တံ ညံင္ဂြံစြံကုႝသတိလဿိဳန္ဂွ္ေလဝ္ ဒုင္ဂုဏ္ဆဝ္မၛဳဟ္ဏာကုီရ။

ကႜဳိပ္သၠဳိပ္တံ ဂၜံင္တရဵတပ္တပ္ ကသပ္ခုိဟ္ဟ္ဂွ္ လးဂၜံင္ကုႝပု႙သဿတ္တံညိ။ အတုိင္ဟုီဂွ္ ေကၜာန္အုိတ္ညိ။ ဆာန္မှိဟ္ေဍာတ္တ္ပု႙ဍာံဍာံမၢး ေဒၜာံေဗၲာန္ေစှာန္ထၞးကုႝဂၜံင္တရဵဍာံဍာံတုုဲ ဂဥဳဲမႏြံကုႝငၛဳဟ္မးဂကူဂြံဗၜးၐးဂွ္ ဖ်ဳင္လးဂၜံင္ကုႝပု႙ညိ။ ဝါဒပၚကဆံင္လြ႘ၐံင္ကြးတံဂွ္ လၸကုႝပု႙အာဲတဿာဲညိ။ လၸကုႝပု႙ေဇှာ္အာ အၾကာဂၜံင္တရဵေဗၜတ္မွာတံဂွ္ညိ။ ဝါဒလညာတ္ပူဂုႝဟြံတုပ္ဂွ္  ဟြံမိက္ကုႝဒွ္အာပေရင္ဒစုႝဒစး ဂၜံင္တရဵဗၜးၐးေကာန္ဂကူရ။ ေဗၜတ္မံင္တံဂွ္ ပေလဝ္ကုႝဍာံဍာံမွ ဒွ္ဖုႝ ဍာံဍာံေရာင္။ လုပ္မြဲစုတ္၊ တိတ္မြဲစုတ္ သၸညံင္ကုႝကႜဳိပ္အ႐ုတ္ဟြံဂြံရ။ ဒှာဲေတွ္တုဲ ေဝင္ျပယာဲဂးတုဲ ဠာန္ဏာဖအုိတ္ဟြံေထက္ ရ။ ဒဒွ္ဍာံဍာံကၜးမံင္ဖုိဟ္ဂွ္ မိက္ဂြံေျဂာပ္ေထာံကုႝကှာဲဂွ္ ဒွ္ဟြံေထက္ေရာင္။ ကဆံင္ၐုိတ္ပု႙တံဏံဟြံေသင္ သမၼတအေမရိကာန္ ကေလန္တာန္မွ ညးဂံင္ဒုင္မံင္ဝန္ဒဒွ္ဍာံညးဏီေဏာင္။ ပု႙ဂွ္ မုဟုိတ္ဂြံၿဇဳိင္မံင္စုိတ္ သြက္ဂြံတဝ္ေစှဟ္ကုႝ(ဓဝ္)ဒဒွ္ဍာံေရာ။

အၾကာကႜဳိပ္သၠဳိပ္ကုႝသဿတ္၊ သဿတ္ကုႝကႜဳိပ္သၠဳိပ္ ညံင္ဂြံေကတ္ဓဝ္ပလုိဟ္ညးသၠံ ညံင္ဂြံကုႝအေခါင္ေကၜာန္ညးသၠံတုဲ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ တံေလဝ္  ညံင္ေသၢာံစကာရပ္စပ္သဿတ္တံေလပ္ဂွ္ေလဝ္ ပဿိက္ေဇှာ္တဵေကြံေကြံရ။ ကသပ္မှိဟ္ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္သဿတ္တံ ေကၜာန္မာန္တၛဲဏံဂွ္ ပံင္ဗစပ္ကုႝလုပ္မၢး ခုိဟ္ေကြံေကြံေရာင္။

လၲဴဏံ မိက္ဂြံသ႘ကၜ႘ဏာ လၲဴဗုီျပင္နာဲယကၡ ရပ္စပ္စကာသုင္ေစာဲသဿတ္တံညိပၜန္ေရာင္။ နာဲယကၡညာတ္ေကတ္လဝ္ကၜးကၜး မြဲဂွ္ “ဇဿာပ္မှိဟ္ ဒှာဲညးကုႝညး ဗုီျပင္ညးကုႝညး သုင္ေစာဲဂြံဖအုိတ္ရ”။ လၲဴလညာတ္ ေကုာံ ဓဝ္ပေတွ္ညးေတံသာ္ဏံေဟင္ ရပ္စပ္စကာကၜဳင္သဿတ္တံဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္တုဲ နကုႝျဇဟတ္သဿတ္တံ ေကၜာန္ကေမၜာန္ဂွ္ေဟင္ အလုႝအသ႘တံ အာ႐ုီဒးစူကၜဳင္ လၲဴပေရင္ခ်႘ဒရာင္ကေမၜာန္နာဲယကၡတံဂွ္ရ။ နာဲယကၡ ေသာင္ကလးဏာ လၲဴတင္ရန္တဿံေကတ္ဗၜးၐးဂကူ၊ ဒုင္သၨဳိင္ကုႝနဲကဲ ခ်႘ဒရာင္ကေမၜာန္တုဲ ရပ္စပ္စကာကၜဳင္သဿတ္ဂမၜဳိင္ သြက္ဂြံဓမံက္အာ႐ုပ္ရဵ ပႜဲအရာေကတ္ေပဲါအံင္ဇှးလၲဴသှတံကၧံင္ကၧံင္ရ။

နကုႝနဲကဲနာနာ၊ ဗုီျပင္နာနာ ဒးေကၜာန္ဒဿံင္လဿိဳန္မွ သှဇကုဒးေဖက္လကုိတ္မံင္ဇကုလဿဳိန္ေရာင္။ ဟြံဂံင္ခ်ပ္၊ ဟြံဂံင္ေကၜာန္မြဲသာ္ မိက္ေသၢာံဂြံေပဲါအံင္ဇှး၊ မိက္ေသၢာံဂြံယဿဳခုိဟ္ကုီဂွ္ တုပ္သဿဟ္ကုႝလၸံညာတ္ သုိင္သၛိတုိက္လၲဴက်ာကုီရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ နာဲယကၡခ်ပ္ မြဲဂွ္ ညးႏြံပဿိက္ကုႝဗၜးၐးဂကူမန္တံသုီဖအုိတ္ စနဴကုႝသင္သဿတ္၊ သဿတ္ကြးဘာ၊ သဿတ္ေဒသတံ ညံင္ဂြံေကၜာန္ဒဿံင္ကေမၜာန္ဗၜးၐး ဂကူလဿဳိန္ဂွ္ နာဲယကၡဆဝ္မၛဳဟ္ဖတုိက္ဖေအာဝ္ဒဿံင္လဿိဳန္ရ။ လၲဴဂၜံင္တရဵနာဲယကၡဏံ ညးတှဟ္ဟြံေစွ္စုိတ္ဂွ္ နာဲယကၡသြက္ဒး ေအာန္စုိတ္ဟြံေသင္။ ဂၜံင္တရဵ နာဲယကၡေကၜာန္ဂွ္ ဒွ္မံင္ဗၜးၐးဂကူေရာင္။ ကာလနာဲယကၡဒးထံင္တုဲ ဂြံတီေကတ္မြဲဂွ္ ညးဆာန္ ဂကူေဇတ္တ္တံ ဟုီထုိင္သးစဗုီျပင္နာဲယကၡေကၜာန္ဂွ္ ဂြံမိင္ေကတ္ရ။ နကုႝအလုႝဇကုအဲညးခ်ဴလိက္ဏံေလဝ္ ဒုင္တဲထံက္ ဂလာန္ ကုဂၜံင္တရဵနာဲယကၡေပင္င္ရ။ ဟုိတ္ေသၢာံဒုင္တဲထံက္ဂလာန္သာ္ဏံဂွ္ အေစာဲအလာမ္ပူဂုႝဟြံေသင္။ နကုႝလညာတ္ ဂၜံင္တရဵေဟင္ဒုင္တဲေရာင္။ “ခ်ဳိတ္မၢးတိပုိင္ ဂ်ဳိင္မၢးကႜဳိင္ထဝ္ ပတဝ္လဝ္ကႜဳိပ္သာ္ဏံတုဲ ညးမကြာ္ဒဿံင္ဂၜံင္တရဵဗၜးၐးဂကူ သုီဖအုိတ္ဂွ္ ပု႙ဒးေ႐ွ္ေသွ္ ေကတ္ဂုဏ္စရာဲ ဇဿာပ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပူဂုႝတံသုီဖအုိတ္ေထက္ေရာင္”။ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္မန္ပု႙ ဟြံေအာန္ကုႝ လဿိဟ္အသခ်ာၤ ပၜဒဿံင္တရဵ ေကာန္ဂကူပု႙သုီဖအုိတ္ဂွ္ ပု႙ဒးေ႐ွ္ေသွ္မာန္ဒဿံင္လဿိဳန္ေပင္င္ရ။

ယဝ္ခါရ စုိတ္ဓါတ္ဗက္သာဟြံမြဲ၊ စုိတ္ဓါတ္ဂံင္သၠာဒဿံင္ ဗုီနာဲယကၡဖအုိတ္မၢး ခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ အလုႝအသ႘တၜအဝုႝပှာန္တံ ဒးခ်ပ္သၸဂ႐ု ကၜဳင္ လၲဴပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဂကူမန္ပု႙တံေရာင္။ ဒှာဲလၛဳႝ က႑ညး တာလ်ဳိင္ညး ေျပၿပံင္ဒဿံင္ေရာင္ဂွ္ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပု႙တံ ဟုီသုင္ေစာဲ ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ဣဏံဂွ္ ဒွ္အေရဝ္ပတုိန္ျဇဟတ္စုိတ္ညးသၠံေလဝ္ ဒွ္မာန္ေရာင္။ ဒှာဲလၛဳႝ ဗုီညးညးေယာင္ယာဒဿံင္တံဂွ္ ဟြံဂံင္ဓမံက္ ထၞး တဿာတ္လဒုႝလဝ္ေလဝ္ ႏြံဒဿံင္ဟြံေအာန္။ ညးမခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ပေရင္ဂကူတံသုီဖအုိတ္ဂွ္ ေထက္ကုႝဒးထုိင္သး၊ ဆဂး ဒှာဲလၛဳႝ သၸဒတန္ကုႝပေရင္ဂကူတုဲ တက္ဏာပရဲသြက္ဇကုဟြံေအာန္၊ ဒှဲါလၛဳတံဂွ္ ဟြံေပင္စုိတ္ကုႝပူဂုႝတုဲ ဒွ္အာလေလင္ဖုႝသြက္ဂကူ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္တံဂွ္ေလဝ္ ဂြံဆုႝေကတ္ဟြံေအာန္ကုီရ။

နဲကဲေကာပ္ကာဲ အပႜဲကုႝဗြဳိင္ေကာန္ဂကူမန္ပု႙ဂွ္ ဟြံဂတာပ္ေခတ္ေပင္ေပင္ဏီတုဲ သုီကုႝရပ္စပ္ဒဿံင္ေကြတ္ေႀတံၾတဟ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ဂွ္ ေလဝ္ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ လၛဳႝလၛဳႝတံ ၐုိန္တီကၜဳိဟ္မံင္လဝ္ ပေရင္ဂတာပ္ေခတ္ နကုႝသဘဵဓဝ္ကုီေလဝ္ ပႜဲကုႝအရာ ဒးေဒၢတ္ေကၜာန္ ဗက္ နဇုိင္နတဲဂွ္ ဒွ္တင္ဝါတ္ဂါတ္ တင္အခက္အခဲုကုႝညးတံ ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ဟုိတ္ဝြံ အေစာဲအလာမ္ေႀတံၾတဟ္ညးတံ ဇာပ္ဒဿံင္ ပႜဲကႜဟ္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ ကဆံင္သဿဝ္ဟြံေပင္္စုိတ္ကုႝကဆံင္ေလၵာဝ္၊ ကဆံင္ေလၵာဝ္ဟြံေပင္စုိတ္ကုႝကဆံင္္လၲဴ၊ ကဆံင္လၲဴ ဟြံပေလဝ္ကုႝပေရင္ၿပံင္သၜာဲေတွ္၊ သံသာတံဂွ္ ေဂတ္အာအတိုင္ဏံရ။ ဆက္တုဲေလဝ္ ေသွ္အာမံင္ဗုီျပင္ဏံပၜန္ရ။

လၲဴပု႙မဒးဆုႝဒဿံင္ျပသှာသာ္ဏံဂွ္ ကေလင္ၐုိတ္ကှာတ္အာကုႝ ဗုီျပင္နာဲယကၡရပ္စပ္သုင္ေစာဲမှိဟ္မၢး ဂြံဆုႝေကတ္တင္လၸာ္ခုိဟ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ေရာင္။ နာဲယကၡေဗၲာန္မှိဟ္မြဲမြဲမၢး ဟြံကုႝေဒၥင္ေဗၜင္လၸာ္ေတံလၸာ္ဏံရ။ ဂၜံင္တရဵဗၜးၐးပေရင္ဂကူမြဲေဟင္ ဂပၜဳပ္လဝ္ကုႝ စုိတ္ဓါတ္ရ။ ဒွ္ဖုႝပေရင္ဂကူဍာံမၢး ဒးဂံင္ေကၜာန္ ဒးဂံင္ဟုီေရာင္။ ဒးပေတွ္မှိဟ္ေတံ ဒးယုီမုဟ္မှိဟ္ဏံဟြံေသင္၊ ဓဝ္ပေတွ္ဇကု ဇကုကုႝ ပေရင္ပံင္ေတာဲကေမၜာန္ညးတှဟ္တံဂွ္ ဇကုဒးေကပ္ကာဲအာေလပ္ေရာင္။ လၲဴပေရင္ကေမၜာန္မြဲမြဲေလဝ္ ၐုိတ္ခုိဟ္ မာန္ ညံင္ဂြံေျပၿပံင္ဂွ္ ဒးဂၥါန္အာလဿိဳန္ေရာင္။ လၲဴညးမကုႝကၜဳင္ကသပ္တံဂွ္ေလဝ္ ဒွ္ဒဿံင္ဖုႝမှိဟ္ဂလုိင္၊ ဖုႝဂေကာံ၊ ဖုႝဂကူမၢး ဒုင္တဲတဲု နာဲယကၡဓမံက္အာ႐ုပ္ရဵဂွ္ေလဝ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။

ပေရင္သ႘ကၜ႘ပၜန္ေလဝ္ ေဇှာ္ေဍာတ္ဟြံ႐ုဲ ဗုီဇကုေကၜာန္လဝ္၊ ဗုီဇကုဆုႝလဝ္၊ ဗုီဇကုညာတ္လဝ္၊ ဗုီဇကုမိက္ဂြံကုႝဒွ္ဂွ္ေလဝ္ ဟုီသ႘ကၜ႘မာန္ဖအုိတ္ရ။ တင္သၢဳတ္သြာတ္ဂမၜဳိင္ေလဝ္ စြံငၛဳဟ္မေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္တုဲ မြဲတၛဲဟြံပုိတ္သၠဳတ္ ကေလင္ေက်ာဝ္ဒဿံင္ တင္သၢဳတ္သြာတ္ဂမၜဳိင္တုဲ ဓမံက္အာမံင္႐ုပ္ရဵ အတုိင္ညးဂမၜဳိင္ဟုီလဝ္တံဂွ္ရ။ ညးေတံဟုီဒဿံင္အေရဝ္လဿိဳန္မြဲဂွ္ “ေကာံဓ႐ုီႏြံဒဿံင္မၢး ဂေကာံဂွ္ ခ်ဳိတ္ဒဿံင္ဟာ ဂ်ဳိင္ဒဿံင္ဟာ” တီေကတ္မာန္ရ။

မိက္ဂြံဟုီမြဲဂွ္ နာဲယကၡဂွ္ ဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ခုိဟ္အုိတ္မြဲ ဒွ္ညးေကၜာန္ကေမၜာန္ခိုဟ္အုိတ္မြဲဟြံေသင္။ ဆဂး ၐုိတ္ကဆံင္နာဲယကၡ ကုႝ နာဲယကၡဂွ္ နာဲယကၡေကၜာန္ကၜဳင္၊ ပၜကၜဳင္တရဵ၊ စုိပ္မံင္တရဵဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ေသၢာံဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ခုိဟ္နဴဏံဂွ္ေလဝ္ နာဲယကၡဟြံခ်ဳိတ္ အာမၢး ဆက္ဂၥါန္အာမံင္ဏီေရာင္ဂွ္ေလဝ္ ပေတွ္ေကတ္လဝ္မာန္ရ။ ယဝ္ဇဿာပ္ပူဂုႝဆာန္ဂကူမန္တံ ဂံင္ဒုင္ဂိ၊ ဂံင္ဒုင္ဂုိင္ေကတ္ ဂၜံင္တရဵေကာန္ဂကူ ဗုီနာဲယကၡကုီမၢး သြက္ဂကူမန္ပု႙ သြက္ဒးဟုီဟြံမြဲရ။ နာဲယကၡဂွ္ လုပ္ေပဲါဗတုိက္ကုအလုႝအသ႘ပှာန္မြဲဓဝ္ ဟြံေသင္၊ ပေရင္ဟြံေျပၿပံင္အၾကာေဗာ္ ေကုာံ အၾကာေကာန္ဂကူမန္တံဂွ္ေလဝ္ ႐ုန္ဂၥါန္ဒဿံင္လဿဳိန္တုဲ ပေရင္ည႘သဿဟ္အၾကာ ဂကူမန္ဂွ္ေလဝ္ စြံလဝ္ပႜဲကႜဟ္ မြဲဒၿမိပ္ညးေတံရ။ ဒှာဲလၛဳႝတံဂွ္ေလဝ္ ေ၀င္ေပဲါကၜဳင္အၾကာဇကုကုႝဇကု ဒှာဲဟြံဒးေထင္ေဗၜတ္ ညးသၠံဂွ္ရ။ ဗုီလုႝဂြံဒွ္ပေရင္ည႘သဿဟ္တံဂွ္ေလဝ္ နာဲယကၡဂၜာဲဂၜံင္တုဲ ႐ု န္ဂၥါန္ကၜဳင္လဿိဳန္ရ။ နာဲယကၡေကၜာန္ကေမၜာန္ပၜန္ေလဝ္ ေကာ္ဘိက္မှိဟ္ေဇှာ္ မပၲံကုႝကႜဳိပ္သၠဳိပ္မန္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘တံကုီ ညးမှဳံကုႝဂုဏ္စရာဲပူဂုႝတံကုီဂွ္ နာဲယကၡေကာ္ဘိက္ကၜဳင္ရ။ ဣဏံဂွ္ လက္ကၡၽန္ခုိဟ္ေရာင္ ဟုီမာန္ရ။ ဂၜံင္တရဵည႘သဿဟ္ေရာင္ဂွ္ေလဝ္ ကုႝသြဟ္ဂြံရ။

မှိဟ္မြဲမြဲဂြံဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ခိုဟ္မြဲမာန္ဂွ္ ညးတံရံင္အာကုႝဗုီျပင္ေပဲါဗတုိက္ညးတံဒးဗတုိက္မံင္ဂွ္တုဲ လးဏာဂၜံင္တရဵ သြက္ညးဂမၜဳိင္ ဂြံဒုင္တဲညးတံမာန္ဂွ္ရ။  ဥပမာကေလင္ရံင္အာ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပၜန္ဂတးဍဳင္ပု႙မၢး ေတာ္ကုႝဇဲေတွ္ ဒးထုိင္သးညးတံရ။ ဆဂး ကေလင္ရံင္မြဲဗုီပၜန္မၢး ဟုိတ္နဴကုႝမဟာဗ်ဴဟာညးတံ ဟြံစုိပ္တရဵ လအ္မံင္ဟာဂွ္ေလဝ္ ဒးဟုီမံင္သာ္ဏံပၜန္ရ။ ဗုီလုႝဒွ္ဒွ္ ညးေကၜာန္မာန္ဒဿံင္တံဂွ္ ဒးထုိင္သးဒဿံင္လဿိဳန္ရ။ ညးဂံင္ေကၜာန္တံဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဒးေကတ္ဒဿံင္ဂုဏ္စရာဲလဿိဳန္ေရာင္။ ညးဂံင္ဒုင္ဂိတံ ဂွ္ ပု႙ဒးေ႐ွ္ေသွ္ဒဿံင္လဿိဳန္ေရာင္။

လၲဴဂၜးတိဏံ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဟြံေအာန္ကုႝလဿိဟ္အသခၤ်ာဂွ္ ဗုီျပင္ညးကုႝညး ပၜကၜဳင္တရဵတုဲ ဗုီညးကုႝညး ဒွ္ကၜဳင္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဂြံဆုႝေကတ္ဒဿံင္ရ။ လၲဴကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂမၜိဳင္ သ႐ုပ္ဂြံဆုႝေကတ္မြဲဂွ္ ဂံင္ေကၜာန္၊ ဂံင္ပေသာင္၊ ဂံင္ဒုင္ဂိ၊ ဂံင္ဒုင္လ်ဳိင္လၲဴညးဂမၜဳိင္ ေပင္ေပင္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ လၲဴသဘဵဓဝ္သာ္ဏံ ၐုိန္ညးဂမၜဳိင္တီကၜဳိဟ္ဒဿံင္ကုီေလဝ္ မှိဟ္ဗြဝ္ေအာန္တံေဟင္ ေဒၢတ္ေကၜာန္ ဗက္အာမာန္ရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ လၲဴအကာဲအရာတံဏံဂွ္ ပု႙ညးမပၜတရဵတံ ဇကုဇကုစုိပ္ဒဿံင္အခန္လုႝဂွ္ ညးညးအဲအဲခ်ပ္ဗၥာရံင္ေထက္ ေရာင္။ ညးဗက္လကၠရဵဇကုဂွ္ ဒကုဲဒဿံင္ဟာ, လဇုဲဒဿံင္ဟာ, စုိတ္အုိတ္ဒဿံင္ကုႝပေရင္ကေမၜာန္ဟာ ဒးကေလင္ဂတးရံင္ ေက်ာဝ္ဗုႝသဿာန္သဿက္ေထက္ေရာင္။ ပြမသၛ႘ဂၜိပ္ဟြံမြဲ ပြမစမ္ၐတ္ဟြံမြဲဂွ္ ဒွ္အရာပေရင္ကေမၜာန္ပု႙ ဂြံတဵတက္ဟြံေသင္၊ ဒွ္ပြမ ကေလင္အာဒဿံင္လၸာ္ဆုတ္ေရာင္ဂွ္ ပု႙ဒးကၜဳိဟ္လဝ္ေရာင္။

ယဝ္ကေလင္သၛ႘ဂၜိပ္အာ ဗြဳိင္ဂကူမန္ပု႙မၢး ပေရင္ဒက္ကႜဳိပ္၊ ပေရင္ကုႝကႜဳိပ္ညးသၠံဟြံမာန္၊ ကုႝဖ်ဳန္ကုႝပေရင္ပူဂုႝ၊ ဟြံသၛ႘ဂၜိပ္ ဍာ္ဒေကဝ္ေဇတ္တ္၊ တက္က်ာမၛးမြဲဗုီ၊ က်ာပႜဲမြဲဗုီ၊ ေကၜာန္မၛးမြဲဗုီ၊ ေကၜာန္ပႜဲမြဲဗုီ၊ အတုိင္ဟုီဂွ္ ဟြံေကၜာန္အုိတ္ရ။ ရံင္ေကတ္ ဂၜံင္တရဵ ညးမေကၜာန္သာ္ဏံတုဲမၢး ဂြံလြ႘ၐံင္ သြက္ဂြံဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္အနာဂတ္ဟြံေသင္၊ ကႜဳိပ္သၠိဳပ္မံက္ကၜဳင္မၢး သြက္ဂြံရပ္စပ္ စကာေဟင္ရႏြံေရာင္။ လၲဴမရပ္စပ္တံဂွ္ ယဝ္ရေစွ္မံင္ဗုီရေတွ္ ကိစၥဟြံမြဲ၊ ဟြံေစွ္ဗုီမၢး ဒွ္အႏၲရာဲကုႝကေမၜာန္ေရာင္။ ဟုိတ္ရပ္စပ္ ဟြံဒးတုဲ ဒွ္အခက္အခုဲကုႝကေမၜာန္ဂွ္ ပႜဲဗြဳိင္ပု႙ဂြံဆုႝေကတ္ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ဂလာန္ပေတွ္ လၲဴကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂွ္ ေအာန္ေစွ္ကၜဳင္တုဲ ကႜဳဟ္မၜိကၜဳင္လၲဴညးပၜတရဵအုိတ္ရ။ ဒှာဲလၛဳႝတံဂွ္ ညးဗက္လကၠရဵတံ ဆဟြံဟုီရႏံြ၊ ဗုီညးကုႝညးေအင္ဒုင္ငၛိတ္ဗၐမ္လဝ္အုိတ္ရ။ လၛဳႝတံဂွ္ ၐုိန္ဟြံေပင္စုိတ္ကုီေလဝ္ ဂြိင္ေဖက္ဒှာဲေကၜံတုဲ ဟြံဂံင္ဟုီ ဟြံဂံင္ဒစုႝဒစးေလဝ္ႏံြ၊ လၛဳႝတံဂွ္ ဒွ္အခုိက္အလုိုက္ဂကူမန္ပု႙ရ ဒုင္ဂုိင္ေကတ္လဝ္သာ္ဏံတုဲ ခ႘အာဒဿံင္ ဟြံဂံင္ဟုီေလဝ္ႏံြရ။ ဂတဏံ ယဝ္ရမှိဟ္ေဍာတ္တ္ပု႙တံ ဒုင္ဂုိင္ေကတ္လဝ္သာ္ဏံမၢး ေတွ္ေလဝ္ ဗုီျပင္ဏံဂွ္ အုိတ္အာဟြံေသင္၊ ဟုိတ္ဂွ္ရ ညးညးအဲအဲသဿတ္ပု႙တံ ေသှာတ္ပေရံပေရံဂွ္ ဒးဂံင္ဗတုိက္သ႐ုိဟ္ေထာံ ေရာင္။ ဟုိတ္ဍာံဍာံဂွ္ဒးဂၜာဲေထက္၊ ဟုိတ္ဍာံဍာံဂွ္ ဒးဓမံက္ေထက္ေရာင္။ ဟုိတ္ဍာံဍာံဂွ္ ဟြံဓမံက္ေထာံမၢး ဂြံဟံင္ျပာ္ဒဒုိခ္မန္ ေကတ္ဍဳင္မန္လၸဟုီဏီ ပေရင္ည႘သဿဟ္ဂကူမန္ေသၢာံဂြံမာန္ လံမံင္ဏီေရာင္။

ႏံြပဿိက္ကုႝပေရင္ည႘သဿဟ္ဍာံမၢး စုိတ္ဓါတ္ဂွ္ ပေလဝ္အုိတ္စုိအ္၊ ခ်ပ္တပ္ပ္တးတးတုဲ နကုႝေစတနာႏြံႏြံ ေကၜာန္အာပေရင္ဂကူ စုိအ္။ ဟြံမိက္ကုႝဂကူမန္ဒွ္ဍိက္လံမၢး စုိတ္ညံင္ေသၢာံဒွ္ဍိက္ ပု႙မဂုိင္ေဒၢတ္ ပု႙မစြံလဝ္တံဂွ္ေလဝ္ ကၜဟ္ေထာံဖအုိတ္စုိအ္။ မိက္ဂြံဒွ္ပေရင္ည႘သဿဟ္ဍာံမၢး နဲကဲဂြံဒွ္ပေရင္ည႘သဿဟ္ဍာံဍာံ နဲကဲေသၢာံဒွ္ပေရင္ည႘သဿဟ္ဍာံဍာံဂွ္ ေကၜာန္အုိတ္စုိအ္၊ ႏံြပဿိက္ကုႝ ပေရင္ပံင္ေကာံေဇတ္ေဇတ္မၢး နဲကဲဂြံဒွ္ပေရင္ပံင္ေကာံေဇတ္တ္ဂွ္ ဓမံက္အာ႐ုပ္ရဵစုိအ္တုဲ တာလ်ဳိင္နာဲယကၡတံေကၜာန္လဝ္ မေသွ္မံင္တံဂွ္ ကပွ္ယုႝဒုင္ဂုိင္ေကတ္တုဲ ဆက္ကြာ္အာတရဵပၜန္စိုအ္ဂွ္ မိက္ဂြံဖတုိက္ဖေအာဝ္ဏာတုဲ----------