"ဂ႘တ"မၢးဂွ္ ပႜဲကုႝေခတ္ေဇဿာဝ္ဍာ္ မ႘ဒ႘ယာဏအ္ ေကတ္ကၜဳင္မံင္ဒှာဲဗြဲမဂၜိဳင္ရ။ ပြမဒေယွ္လဟိင္၊ တိင္တုိက္ကုီ သုီဆက္ေကၜာံ
ကုႝမံင္ပေရင္"ေလွ္ကြာဲ" နာနာတအ္ကုီရ။ ပညာပေရင္ဂ႘တဂွ္ ၿဇိဳဟ္နက္ဍိဳန္ေဍာတ္ လေဇာတ္ေလဿာဝ္သၜဲလးေလာန္ေကြံတုဲ တဝ္ေပှာန္ဝင္ေကာန္ဂကူမြဲမြဲေလဝ္ ဟုီဂးစဂြံမာန္ရ။

ဟုိတ္နဴကတ္လၛတ္ ပေရင္ဂ႘တတအ္ဂွ္ ထမံက္ပတိတ္ပေရင္ဒုင္စသုိင္မာန္ကုီ၊ အေစာန္စရာဲ ဖန္ဗဒွ္ေကၜာန္ပတိတ္တဿိတဿိ သၜဳင္ကၜဳင္မာန္ကုီ၊ ဒဿာနဴလၛတ္တီ ပေရင္ေယန္သှာင္အခုိက္ကှာ ေကာန္ဂကူဝြံတုဲ စုိတ္ဓါတ္ဆာန္ဂကူ သၜဳင္တဵကၜဳင္သဿးဟြံက အာဲကဿာဲေကာန္ဂကူေႀတံေၾတဟ္တအ္ဂွ္ ထိင္ဒဝ္ဆာန္ကဿိန္ေလပ္တုိန္ကၜဳင္ကုီ တီကၜိဳဟ္ကၜဳင္သၨဳိင္နဲကဲသေကၤတ ပေရင္ဂ႘တတုဲ ပြမကၜိဳဟ္ခၜင္တုိန္ ပေရင္ေစဝ္၊ ခှဳက္၊ ေခႜဝ္ (Rhythm, Beating & Timing ) ခ်ဳိတ္ပၜိဳတ္တုိန္ကုီ၊ ဒေယွ္ေလပ္တုိန္တုဲ စရာဲ မတိင္တုိက္ တူရိယာတဵတက္တုိန္ကုီ၊ ဘဝပု႙မှိဟ္ ဗုီျပင္သဘဵ မဂ်ဳိင္တဵမံင္ဏအ္ ဗုီလုႝဆက္ေကၜာံမံင္ကုႝ ပေရင္အႏုသုခုမတအ္ဂွ္ တီကၜိဳဟ္ ဒုင္စသုိင္မာန္တုိန္ကၜဳင္ကုီ၊ ပေရင္ဂ႘တေကာန္ဂကူဇကုကုႝ ဂ႘တဂၜးကဝ္တအ္ ဗုီဆက္ေကၜာံမံင္ဂွ္ ဗဟုသုတ သၜဲလးကၜဳင္မာန္ကုီ၊ ဂ႘တေကာန္ဂကူဂမၜိဳင္ ဗုီျပင္တှဟ္ျခာမံင္ ဗုီသာ္လုႝဂွ္ေလဝ္ တီကၜဳင္မာန္ကုီ၊ စုိတ္ဓါတ္ပံင္ေကာံ ဗုီျပင္သ႑ာန္ မံင္ကုႝဂေကာံကေရာံ ဗြဲမေျပၿပံင္မာန္တုိန္ကုီ၊ ႐ွ္သာအဓိပၸာယ္ ပေရင္ည႘သာဂွ္ေလဝ္ ဒုင္စသုိင္ေလပ္တုိန္ကုီေရာင္။

အပႜဲပေရင္ပညာဂ႘တဂွ္
                 (က) ဂကူကြိင္ကြဳိ္က္ဂမၜိဳင္
                 (ခ) နဲကဲတိင္တိုက္ကြိင္ကြိဳက္ဂမၜိဳင္
                 (ဂ) ပညာသေကၤတဂ႘တ
                 (ဃ) ပြမဒေယွ္
                 (ငၛ) ပြမဖန္ဗဒွ္ ခ်ဴဆန္ကုႝဒြက္အခုိက္ရမ်ာင္ သာ္တအ္ဏအ္ဂွ္ ဗြိဳင္ဗြဲမသၜဲလး ဗြဲမဂၜိဳင္ႏြံဒဿံင္ပၜန္ရ။

ဂ႘တမၢးဂွ္  ရမ်ာင္သာယာ၊ ရမ်ာင္အခုိက္ ဗြဲမေျပၿပံင္ည႘သာ ဒက္ပေကာံဖန္ဗဒွ္လဝ္၊ နကုႝတူရိယာ ကိတ္ည႘ဂွ္တိင္တုိက္မာန္၊ သုီကုႝေစဝ္ေခႜဝ္ဗြဲမဍာံျပ ေလွ္ဒေယွ္ဝြံ၊ ဒုင္သဇုိင္ကုႝ ရႆ(၉)သာ္တုဲ နကုႝကာရန္ အလကၤာ ဗြဲမေစွ္ေသှာတ္ ဖန္ဗဒွ္ပံင္ပစပ္ ကုႝလဝ္ ဗုီျပင္အႏုသုခုမမြဲသာ္ေလဝ္ ဟုီစမာန္ကုီရ။

နဴကုႝသၨိဳင္စေဗၲာန္တဲု ေလပ္ကၜိဳဟ္ခ်ဳိတ္ပၜိဳတ္တုိန္မၢး နကုႝကေမၜာန္ဂမ်ဳိင္္လမ်ဳီမြဲေလဝ္ ေသၢာံဒွ္အထံက္အ႐ုီဗင္ ကုႝဘဝဇကုမာန္ ကုီေရာင္။ ကေပါတ္မ႘ဒ႘ယာ မပတံကုႝ ႐ုပ္ရမ်ာင္ တ႘ဗ႘၊ ဗလံင္ဓါတ္ Radio၊ ေအန္တာနိတ္တအ္သဿးဟြံက ေပဲါသဘင္မိပ္ၿဇိပ္ နာနာ၊ အခန္ကှာစဿတ္သမၲီဂမၜိဳင္တအ္ဂွ္ ရမ်ာင္ဒြက္ဗြဲမဂၜိဳင္တအ္ ေကတ္လဝ္ဒှာဲ ဒုိဟ္ဇ႘ရ။ ပႜဲဇဿာပ္ပ္ဒှာဲဂွ္ရ ရမ်ာင္ဒြက္ျပးဇးမံင္ အုိတ္ေရာင္။ ပႜဲအေခတ္ဏအ္ မှးမြဲဂွ္ တိင္တုိက္တူရိယာ မြဲမြဲဂကူဟြံေလပ္ စြံလဝ္ကၜာ ဒြက္မြဲပုိဒ္ေလဝ္ ဒေယွ္ဟြံေလပ္မၢး ဂြံလုပ္အာအၾကာမှိဟ္ဂမၜိဳင္ဂွ္ ဒွ္အခက္အခုဲေဇှာ္ေဇှာ္ မြဲမာန္ေရာင္။

ဒဿာနဴဟုိတ္နာနာသာ္တအ္တုဲ ညးလၛဳႝစုိပ္အဝဲေဇှာ္မွ အေခါင္အရာဂြံဒွ္ကတ္ေဗၲာန္ကြတ္ တိင္တုိက္တူရိယာမြဲမြဲဂကူ ဟုီရ။
အခိင္လဇုဲလဇအာဗြဲမေလာန္။ ဟုိတ္ဂွ္ရ စပၲံနဴအဝဲေဍာတ္ ဘဝသဿတ္ကြးဘာ အေဃာကတ္ေဗၲာန္မံင္ပေရင္ပညာသၨဳိင္ဂွ္  ပႜဲကုႝဘာေဗၲာန္လိက္တအ္ သုီကုႝကြတ္အႏုသုခုမဂ႘တတအ္မြဲမြဲဂကူ ပံင္ဗစပ္ကတ္လၛတ္အာမာန္မၢး ကာလတတ္အာပညာဂွ္ တတ္ေကၜာံအာသ႘သ႘မာန္ေရာင္။

ပေရင္ပညာဂ႘တဂွ္ ၿဇိဳဟ္နက္ေလာန္ဟုီပၜန္ေလဝ္ ပညာဒးကတ္လၛတ္ေကတ္ ဝါတ္တ္သၠာတ္တ္ဟြံေသင္၊ ဗုီျပင္နဲကဲကတ္ေဗၲာန္ ေသှာတ္ဍာံဍာံဂြံမၢး ပႜဲအခိင္ကာလေအာန္န္ဂွ္ ေလပ္အာဗြဲမဂၜိဳင္မာန္ေရာင္၊ ပညာဏအ္ ေသၛာဲျခာမံင္ကုႝ မှိဟ္ပု႙သာမညတအ္ ဟြံေသင္၊ စုိတ္ဓါတ္သဿိက္မိက္ဂြံ ဖန္ဗဒွ္ခ်ပ္ဗၥာပၲိဳန္တဿိတဿိ (Critical thinking)ကုီ သုီကုႝအေစာန္စရာဲ ပတုဲဖုႝကုႝ ဘဝဇကုတအ္ဂွ္ မှးဂြံဒုင္စသုိင္အာေရာင္။

ဂကူကိြင္ကြိဳက္ မှဳံပႜဲဂၜးကဝ္ဏအ္ဂွ္ ပၚလဝ္ (၃)သာ္ရ။
                     (၁) ကိြင္ကိြဳက္ဇုက္၊ ကိြင္ကြိဳက္တိင္တုိက္ (String & Plucking Instruments)
                     (၂) ကိြင္ကြိဳက္ၐုင္တက္၊ ဍဳႝေကတ္ (Beating Instrument)
                     (၃) ကိြင္ကိြဳက္ဓဂုိဟ္၊ က်ာ (Blowing & wind Instruments)

ဆဂး တၜပညာပေရင္ဂ႘တ ဂတာပ္ေခတ္ ပႜဲအေခတ္လဿဳဟ္ဏအ္ ထပ္ပၚလဝ္ ဂကူကြိင္ကြိဳက္မြဲဗုီ ပၜန္ရ၊
                     (၁) Wind Instruments (ကိြင္ကိြဳက္က်ာ)
                     (၂) String Instruments (ကိြင္ကိြဳက္ဇုက္)
                     (၃) Percussion          ( _ )
                     (၄) Electronic Instruments (ကိြင္ကိြဳက္ဇုက္လလ႘)
                     (၅) Keyboard              (ကိြင္ကြိဳက္သြက္ဂြံဍဳႝကုႝတှဳင္တဲဂမိၜဳင္)

မိက္ဂြံပတုိက္ဖေအာဝ္မြဲဂွ္ ပႜဲကုႝဘာေဗၲာန္လိက္မန္ဂွ္ မိက္ဂြံထပ္ဗေပင္စုတ္ ဘာသာပညာဂ႘တမြဲကုီရ၊ ေတဿာ္ရံင္ကုႝၾသန္ဘ႑ာ အထံက္အပင္၊ ၾသန္ဂအုံဘာဇကုတအ္တုဲ တူရိယာဂကူ ဗုီလုႝေဗၲာန္ကုႝေထက္ဂွ္ မဒးခ်ပ္စကုႝ ညးေလပ္ကြတ္ဂ႘တအ္ ေထက္ ေရာင္။ နကုႝဆုႝဂဗမၢး ပႜဲဘာေဗၲာန္လိက္တန္မူလဂွ္ ေဗၲာန္ကုႝကြတ္ဗာတ္ကဠာဂွ္ ကိတ္ည႘ဂၜိဳင္အုိတ္ရ။ မူဟုိတ္ေရာဟုီမၢးေတွ္ ဟြံဒးခ်ိင္ဇုက္၊ ခ်ိင္ရမ်ာင္ကုီ ငၛဳဟ္မးတူရိယာေလဝ္ ေအာန္မံင္ကုီရ။ ေထက္ႀကိဳက္ကုႝေကာန္ငၛာ္တအ္ဗြဲမေလာန္ စုိပ္တန္ လေဒါဝ္မၢး တူရိယာဓဂုိဟ္က်ာဂမိၜဳင္ မပၲံကုႝ တေလာတ္နာနာတအ္ ေဗၲာန္ကုႝေထက္ရ။ စုိပ္တန္သၜဳင္မၢး ကိြင္ကြိဳက္ဇုက္ ေကာန္ ငၛာ္သဿတ္တအ္ စုိတ္လုပ္စဂွ္ ဆက္ေဗၲာန္ကုႝေထက္ရ၊ ဆဂး ဒွ္ကြိင္ကိြဳက္ အခုိက္ကှာဇကု၊ ဂြံအထံက္အ႐ုီကုႝေကာန္ဂကူ ဇကုမွ ဂုဏ္ဖုႝႏြံဂၜိဳင္ေရာင္။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ညးညးအဲအဲ ခ်ပ္စေရင္သၠအ္သာ္ဏအ္တုဲ ပေရင္ဂ႘တေကာန္ဂကူပု႙ ေသၢာံဍိဳပ္ဍဵ တဵတက္တုိန္ ကၜဳင္ပၜန္ဂွ္ ပေလဝ္ပေလတ္အုိတ္စုိအ္။