အကာဲအရာဍဳင္ဗဿာ ဂံါစုိပ္ကၜဳင္မံင္ကဆံင္ ဆီပၚဍာ္ေဇြာဝ္လေဒါဝ္ဍဳင္လၲဴက်ာ္ ပႜဲသှာံကြာ္စုိပ္ (၈၈၈၈) ပန္မေပင္ (၂၀)သှာံဏံဂွ္ တမ္႐ုိဟ္ေဍံကၜဳတ္ကၜဳင္နဴလုႝ၊ ဟုိတ္ဖုႝေဍံ သာ္လုႝဒွ္ကၜဳင္ေရာဂွ္ ပု႙ေထက္ဒးကုႝသၛ႘ဂိၜပ္ဇြိတ္သေပါတ္ နသဘဵဓရ္ေစွ္ေစွ္ေထက္ရ၊ ညံင္ေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္တံ ဂြံလုပ္အာေပဲါဗတုိက္ နကုႝနဲကဲမၾကာန္ဓမာန္၊ ရပ္လြဟ္ကေပါတ္ျမ၊ တၛိန္တၛကမာဲျဇင္တုဲ ဍဳင္ကြာန္ ဂြံစုိပ္အာကဆံင္သံင္ၿပံင္ဟြံမြဲကုႝဍိဳပ္ဍဳက္၊ သဿိင္တၜအုပ္ဓုပ္ဂွ္ ညံင္ေသၢာံဒွ္ဟုိတ္မခုိင္ကၜဳိဟ္မြဲ သြက္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ဓ႐ုိဟ္ ဏာမံင္ဂၜံင္ဂွ္ေလဝ္ ညးမသၛ႘ဂိၜပ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဗဿာတအ္ လၛဳႝဟုီဂးပၚပဲါမံင္အုိတ္ရ။
 
မုဟုိတ္သာ္လုႝမြဲဒွ္ဒွ္ရ၊ ႀကဵနဴပေရင္ပၜန္ဂတး အရံင္သာထဝ္ဍာ္မိတ္(ဝါ) အသာ္ပၠဵဟဂါခမ႘သင္ အလုံဍဳင္ဗဿာေကုာံ ကြးဘာညးဍဳင္ ကြာန္တအ္ က်ဟုံၿဗံအာတုဲ လၲဴအလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ လုေလာန္လဝ္ဒုဟ္ ဂစုိတ္ဂယ်ဳိင္လဝ္ခမ႘သင္ ေကုာံ ေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္ တံဂွ္ ၐုိန္ရဍိဳက္ေပင္ ကုႝသက္သ႘သာဓက သြက္ဂြံေကတ္အေရဝ္ကုီေလဝ္ ဍဳင္နာနာမဒုင္ယဿဳ ဍဳင္မင္မြဲေယန္သှာင္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ကုီ၊ ဂေကာံမဒုင္ယဿဳ ဂေကာံမင္မြဲ ဂုီကၜဳီဂၜးကဝ္ကုီ၊ ဗြဲေတဿင္ဂေကာံကုလသမဂၢကုီဂွ္ ပဲါနဴဟုီပၲိတ္မအေရဝ္မၢး ပု႙ဒွ္ဓဝိင္ဗြဲမေလာန္၊ ပု႙ကႜဳဟ္ေမၜံဇအုိအ္ဇရ လၲဴျပဝအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာေကုာံ ကေမၜာန္နဇုိင္နတဲ မပၲံတဿာတ္လဒုႝပေရင္ပုိန္ျဒပ္ညိညတုဲ မုေလဝ္ေကၜာန္ ကုႝဟြံမာန္ကၜဳင္ရ။

လၲဴဏံဂွ္ ရဲဒစုႝဒစးကုႝပှာန္အလုႝအသ႘တံ လၛဳႝဂွ္ေထဲေပှာတ္တဵကုႝဍဳင္တအ္ဂွ္၊ ဂေကာံတအ္ဂွ္ ဗြဲမေလာန္တုဲ ဗြဲမဂၜိဳင္ဂွ္ ဂၜိဳက္ေသၛာံ စုိတ္တုဲ ေဟာံျဇစုိတ္ဓါတ္ေစွ္ တဵအုိတ္ရ၊ တၜပညာဗဿာတအ္ လၛဳႝညံင္ရဵ (လူထုဦးစိန္ဝင္း)တအ္ဂွ္ စုိတ္အုိတ္ကုႝ ပေရင္ေကာန္ညး ဍဳင္ကြာန္တအ္ ပအပ္လဝ္ဓရ္ပေတွ္ကုႝ အ႐ုီဗင္ဍဳင္မၛးတအ္ လုပ္႐ုီဍဳင္ဗဿာတုဲ ညးဟုီပၲိတ္နင္ဂလာန္ဗကန္ အၾကာယဲဘဲ မဍဳႝဍိဳက္ လဝ္ ခႏၶကာယညးမၢးျဇဟတ္ေဇှာ္ နဴျဇဟတ္ညးဍဳင္ကြာန္ (People Power)ဂွ္ အလုႝအာဂၜာဲ အလုႝဏီေရာ၊ ျဇဟတ္ညးဍဳင္ကြာန္ အဲဂွ္အဲပေတွ္တဵေပင္င္ရ၊ မပၲံသာ္ဝြံ ရဲဒစုႝဒစးကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ဗြဲမဂၜိဳင္တီကၜးကၜဳင္ လၲဴတာလ်ဳိင္ဇကု ေကုာံ တာလ်ဳိင္ညး သၟာင္ သြက္ဍဳင္ဇကုအုိတ္ရ။

ဟုိတ္နဴအကာဲသာ္ဂွ္တုဲ ညးဍဳင္ကြာန္ဒစုႝဒစးကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ အပႜဲဍဳင္ကုီ သုီကုႝရဲဒစုႝဒစး လၸာ္မၛးတအ္ဂွ္ဟအံင္အာ၊ ေဒင္အာ မြဲအံင္တုဲမွ မုေသၢာံဆက္ေကၜာန္ေရာဂွ္ မတ္ဂၜဳမံင္အုိတ္ရ၊ အခိင္ဂွ္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ထပုိတ္စုတ္ေပဲါဒုင္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္တုဲ ဒစုႝဒစးတအ္ ဂြံကေမၜာန္တဿိမြဲပၜန္တုဲ ၾကပ္ဖအုိတ္ဂွ္ ဍံင္ဗက္အာလက္ကရဵ (Refrendum) ေဍံရ၊ ပေရင္တက္က်ာကုႝ မဂ႘သုက်႘ အာဂြံကဝက္ကဝုဲဂွ္ေလဝ္ ေဍံေဒါအ္ေထာံတုဲ ပေရင္ေသၢာံ ေကတ္အေရဝ္ပၲိဳန္ဂဗုတ္စုတ္ဂလာန္ ကုႝ႐ုင္ေသှာဝ္ဂၜးကဝ္ဂွ္ေလဝ္ ေဒါအ္အာကဝက္ကရဵရ၊ မှိဟ္သၸမံင္ေဒင္ဍဳင္ဗဿာ ေမတ္သတာဂါမ္ဘာရ႘ေလဝ္ တိက္လွိင္အာမြဲအံင္ရ၊ အၾကာကဝက္ကရဵပၜန္ဂွ္ လပုိတ္က်ာေမလံင္ဏာေဂတ္ ေၐတ္လုပ္ပၜန္တုဲ ထုဲလၲဴထုဲ ႐ုဲေကၜာန္ဗက္ဟြံဒးအုိတ္ရ၊ ပေရင္ဗုင္ဂှဵဂွ္ မံင္အဓိကတုဲ ညံင္ေကာန္ ညးဍဳင္ကြာန္ ဒးဘဲကပ္တအ္ ဂြံကလိဂြံပုင္မြဲလဿံက္ဍာ္မြဲၿဗံက္ဂွ္ ဒွ္တာလ်ဳိင္အလုံမြဲဍဳင္ရ၊ ၐုိန္ဂွ္ေလဝ္ လၸာ္အလုႝအသ႘ပှာန္္ ကေမၜာန္ ေဍံေဍံဟြံဝုိတ္တုဲ ေဍံဆက္ေကၜာန္အာ ေပဲါဒုင္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္တံ ဟေရဟြံလုီ ဗုီဟြံၿပံင္ရ။
 
ေပဲါဒုင္ဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ေလဝ္ ဒးအာအလီပၜန္တုဲ လှီေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ဒွ္အာယဲ စိတၲဇအုိတ္ရ၊ အလန္ဏံမၢး ရမ်ာင္ သြက္လုပ္္အာေပဲါဗတုိက္ ကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ ကုႝနဲကဲမၾကာန္ ဓမာန္ဂွ္ ညးညးအဲအဲဟုီဂးကၜဳင္တုဲ စျဗဳထတ္ကၜဳင္ရ၊ အလုႝဇကု မှိဟ္ထံင္ပ႐ုိင္အလုႝအသ႘ပှာန္ ေႀတံ ဗုႝအံင္ေလန္ေထာတ္ ဟုီပတိတ္မၢး ကႜဳိပ္သၠိဳပ္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဂွ္ ဒုက္ကုႝေလံမွဂိေလပ္ ေဏာင္၊ မြဲဒၿမိပ္ေဟင္ ပႜဲစဿတ္တၛဲ(၁) ဂိတုဂ်ဴလာင္ဂွ္ မဟတုိဟ္(ဗုမ္) ဟတုိဟ္အာပႜဲ႐ုင္က်ေဖာတ္ မှဳံယဿဳယွ႙ဳၿပ႘တာလၢဳင္ဂွ္ ၐုိန္ရ ကုႝဏာဒဒုိက္ကုႝလမ်ဳီမှိဟ္ဟြံမြဲ ပလုီပလာ္ဏာဟြံဂၜိဳင္ကုီေလဝ္ ရမ်ာင္တက္တဲညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ျဗဳထတ္တဵဗြဲမေလာန္ရ၊ တၜ ပညာတအ္ လၛဳႝပၜန္ဂြိင္ကုႝဍဳင္တုဲ ေယန္သှာင္မဍိဳန္ေဍာတ္ ေကာန္ဍဳင္ဗဿာ မဒးဂှပ္ကုႝ ဓရ္ၐုိဟ္ႀသိဳဟ္ဂွ္ ညံင္ေသၢာံဒွ္အာေယန္သှာင္ မၾကာန္ဓမာန္မြဲအလုႝအသ႘နအဖတအ္ ဖန္ဗဒွ္မံင္ေရာင္ဂွ္ ညးတအ္ ဗ်ိေဒါန္အုိတ္ရ၊ ရမ်ာင္ဗုမ္ဟတုိဟ္လက္ကရဵဏံဂွ္ ဟုိတ္နဴ ဒွ္မံင္ပႜဲ႐ုင္က်ေဖာတ္တုဲ ပေရင္ေသၢာံဆက္လုပ္အာ ေပဲါဗတုိက္ကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္ ညံင္ရဵဒွ္မံင္ဂၜံင္တရဵမဍာံျပမြဲတုဲ ဂေကာံစစုႝစး ဒးတအ္ဗြဲမဂၜိဳင္ သ႘ကၜ႘ဟုီဂးမံင္အုိတ္တုဲ ဒွ္မံင္ပေဟဠိမြဲစုႝကုႝလဿဳဟ္ဏီရ။

စပ္ကုႝကိစၥေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒးဒုင္ဍဳႝဍဳိက္မံင္ဓဇန္ဓဇန္တုဲ အခိင္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒးလုပ္ေပဲါဗတုိက္ ကုႝအလုႝအသ႘ ပှာန္ နကုႝလြဟ္ဂွ္ ကိတ္ည႘ကုႝေဒၢတ္ဝတ္မှိဟ္တုဲ ဒွ္ဗဗြဲဓရ္ညိဟာဂွ္ အၥာလိက္ပ႐ုိင္ Bangkok Post တအ္ သဿာန္လဝ္ ပါေမာကၡ တကၠသုႝေမႆခ်ဴေသက္ မှဳံယဿဳ Mr. Avran Noam Chomsky မႏြံအယုက္(၈၁)သှာံ မဒွ္တၜပညာဒယွ္တွ္ စပ္ကုႝပေရင္ဍဳင္ ကြာန္၊ ဂျမင္လညာတ္၊ ဘာသာေဗဒေကုာံ အၥာခ်ဴလိက္ဂွ္တုဲ ညးသြဟ္ဏာသာ္ဏံရ၊ ယဝ္ရဒးဟုီ နကုႝလညာတ္အဲမၢး နကုႝဗှတ္ ဗၞတ္မြဲဂွ္ ဒွ္မံင္ ဗဗြဲဓဝ္ေဏာင္ ဟုီဂြံရ၊ သြက္ညးဍဳင္ကြာန္ ဒးဒုင္စသိုင္မံင္တအ္ဂွ္ ျပသှာၾကက္မၵးဆုႝဂဗဂတဏံဂွ္ ဒးခါတ္အကာဲ အာကုႝ ပေရင္ကလုိက္ကဿႝဳ ရပ္လြဟ္မဒွ္ရ၊ ညးဍဳင္ကြာန္ကလုိက္ကဿဳႝသာ္ဂွ္ ဒးရးသန္မံင္ေဏာင္ အဲေထင္ေကတ္ရ၊ ဆဂး အဲမိက္ ကုႝညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ခ်ဳိတ္ကုႝဂအုံဗြဝ္တုဲ အဲဟုီမံင္ဟြံေသင္ပုဟ္၊ ပြမကၜဳတ္ဂစုိတ္ကႜဳိပ္သၠိဳပ္တအ္ဂွ္ေလဝ္ ဒွ္မံင္ညံင္ဂလာန္သဿာန္ ဂစုိတ္သဿာ ဂစုိတ္မှိဟ္ဂွ္ ဒးရးသန္မံင္ကုီဟာဂွ္၊ ယဝ္ရဆက္ရံင္အာ ရဲခ်႘ဓရာင္ နနဲၐုိဟ္လလံမၢး သြက္အကာဲအရာဂြံဒွ္ႏြံရ၊ သာ္ ဏအ္ဂွ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ အေခါင္႐ုဲမာဲဟြံမြဲ ဂၜံင္ကၜက္တုဲ ညးတအ္ရပ္လြဟ္တုဲ ကေလင္ပၜန္ပန္ဏာဂွ္ ဒွ္အေခါင္အရာ စုႝဒှာဇကု ဇကုတုဲ ေစွ္ မံင္သဘာဝရ။

လၸာ္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ေလဝ္ ဟြံယွအ္မြဲသာ္တုဲ နကုႝမ႘ဒ႘ယာကုီ၊ နဇုိင္နတဲကီုဂွ္ ဆက္တုဲကႜိဳပ္ႀကံင္ဒင္မံင္ဖုိဟ္ရ၊ လၸာ္ေကာန္ ဍဳင္ အရင္တအ္ဂွ္ ဒှာဲလၛဳႝစန္ဒက္ေကတ္၊ ဒှာဲလၛဳႝဘပဠေကတ္၊ ဒှာဲလၛဳႝေထာံမဇၨၽဟ္ရ၊ ရန္တဿံအလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ေသၢာံေပႅဝ္ ပေလတ္မံင္ျပဝမပၲံျပံင္ဖ်ဳဲမံင္ညးတာလ်ဳိင္ ဂၜိဳင္ကုႝေစွာ္ ဇဿာပ္မသုန္သှာံမြဲဝါကုီ၊ ကြာ္အာမံင္ နကုႝဂၜံင္တရဵ ထၞးဗုီတိ (၇)တင္ လုပ္ကုႝ ေစွာ္သှာံကုီ၊ ပခုိင္ပတုိန္လဝ္စုိတ္ဓါတ္ ဆာန္ဂကူမတ္ကၜက္က္ သြက္ေကာန္ဂကူဗဿာတအ္ကုီ၊ ပေရင္ဒပ္ပှာန္ ညံင္ေသၢာံဂဇအ္ လၲဴခုင္ပါလ႘ မာန္ ပႜဲေသှာဝ္ဥပေဒကုီတအ္ဂွ္ ယဝ္ရဒးဟုီဍန္န္မၢး ရန္တဿံအလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္ သြက္ဂြံကလိဂြံဘဝမဂုီကၜဳီ ဟြံမြဲကုႝ ပေရင္ဒးဒုင္ ေကတ္အေရဝ္ လၲဴျပဝလုေလာန္လဝ္ဒုဟ္ရာဇာဝတ္ ဂစုိတ္ဂယ်ဳိင္လဝ္ ခမ႘သင္ ေကုာံေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္၊ ဂစုိတ္ ကမၜက္လဝ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္ ေကုာံ ဒုဟ္ရာဇာဝတ္ မလုေလာန္လဝ္ လၲဴသတ္မှိဟ္ (Crime against Humanity) ကုီ၊ သုီကုႝသြက္ဂြံေကမ္ ဇ်ာပ္အာ အဝုႝ နကုႝမူဝါဒပှာန္အုပ္ဓုပ္ တှဟ္နဂြံစုႝဒှာအာ ပေရင္ဒးဒုင္ပၚပရအ္အဝုႝ ေကုာံ အေခါင္တုပ္သဿဟ္ ကုႝ ေဗာ္ဇှးလဝ္မာဲ ေကုာံေကာန္ဍဳင္တအ္ကုီမဒွ္ရ။
 
နဴတမ္တဲေတံဂွ္ စပ္ကုႝမူဝါဒတင္ဒတဵလုိင္ လၲဴေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္တုဲ အလုႝအသ႘ပှာန္ ေကုာံကႜိဳပ္သၠိဳပ္ပှာန္တအ္ဗြဲမဂၜိဳင္ ရပ္ ဝါဒေကာန္ဂကူ လၲဴနဲသိပၸံေစွ္ေစွ္ (သိပၸံနည္းက် အမ်ဳိးသားဝါဒ) တုဲ စပ္ကုႝမူဝါဒတင္ဒတဵလုိင္ လၲဴရဲလုပ္ေပဲါဗတုိက္ သြက္ဝါဒ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘တအ္ဂွ္ ရပ္လဝ္ဝါဒ နဲဗဿာဗုီဗဿာ (ျမန္မာ့နည္းျမန္မာ့ဟန္ ဒီမုိကေရစီ) တုဲ လးကၜဳင္ဗ်ဴဟာ လှိန္ဗပိန္ရ၊ ေကာန္ဍဳင္ အရင္တအ္ သြက္ဂြံထုဲႏွဵ ဒွ္အာဗဿာဖအုိတ္ဂွ္ ဒးေကၜာန္အာ နကုႝနဲကဲ သိပၸံေစွ္ေစွ္တုဲ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေဇတ္တ္ နဲကဲဍဳင္ပလုိတ္တအ္ ၐံင္ပၲိတ္လဝ္ သြက္ဂြံလုီဂွ္ ဒးထပက္စုတ္စှး နကုႝမအေရဝ္မၢး ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘နဲဗဿာေရာင္ဂွ္ သၛ႘ဂိၜပ္ေကတ္ရ။
 
ယဝ္ရကေလင္ေက်ာဝ္သကုႝေသၛာဲအာညိပၜန္မၢး ေပဲါပှာန္အၾကာဗဿာကုႝ ေကာန္ဍဳင္အရင္ မႏြံကၜဳင္ကုႝဍဳင္တအ္ဂွ္ ၐုိန္ရႏြံကၜဳင္ နဴ ေခတ္ပေဒသရာဇ္ေတံကုီေလဝ္ ေပဲါပှာန္အၾကာ ေကာန္ဍဳင္အရင္ အခိင္တၛဲဏံအုိႆုီ ကုႝဂကူဗဿာဂွ္ စဒွ္ကၜဳင္လုကဵ နဴကလိဂြံ ဗၜးၐးအဂၤလိက္ တအ္တုဲ သၸဟုိတ္ကုႝေသှာဝ္ဥပေဒသှာံ (၁၉၄၇)ဂွ္ ဟြံဒွ္ဗုီျပင္ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံေဇတ္တ္ နဇုိင္နတဲေရာင္။

ရံင္အာလၸာ္အၾကာေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္၊ ကြးဘာေကုာံ ခမ႘သင္တအ္ ကုႝအလုႝအသ႘ဗဿာပၜန္ေလဝ္ ဟုိတ္နဴမူသဇုိင္ ဒက္ပတုိန္ဍဳင္ မတံင္ဓဇက္လဝ္ဂွ္ ဟြံဒွ္ဗဗြဲဓရ္၊ ဟြံမြဲကုႝစုိတ္မယုႝလၢဴတုဲ ပႜဲအရာမဓမံက္ထၞး႐ုပ္ရဵဂွ္ ဒွ္ကၜဳင္ျပသှာရ၊ အၾကာခမ႘သင္ကုႝ အလုႝအသ႘ တအ္ဂွ္ နဴအခိင္ဥဴႏု အုပ္ဓုပ္ပါလ႘မာန္ေတံေလဝ္ ေျပျပံင္မံင္ ဟြံေသင္ရ၊ ဗြဲေတဿင္ အခိင္ဥဴႏုဂစာန္မံင္ သြက္ဂြံပၲိဳန္သာဃာယန မဒုင္ယဿဳမ ဆဌမသံဃာယန အၾကာသှာံ (၁၉၅၄ စုိပ္ ၁၉၅၆) ေတံေလဝ္ ပၲိတ္ကၜဳင္အမိင္နာနာသာ္ လၲဴခမ႘သင္တအ္တုဲ ခမ႘သင္ တအ္ ဟြံမိပ္စုိတ္လးလးရ၊ အခိင္ဂ္ွ အဲေကင္ဗ္ွကၜဳင္လဝ္ လိက္က်ာ္ေဇှာ္ဘာပညာရာမိက၊ ဂၜံင္သိမ္ဗု (သိမ္ျဖဴလမ္း) ဍဳင္လဂုင္ ခ်ဴလဝ္ ပေရင္ဟြံေပင္စုိတ္ႏြံ သာ္ဏအ္ရ။ အပညတၲံန ပညာေပတဗၺံ၊ ပညတၲံဝါန သမုစၧိတဗၺံ၊ သိကၡာပဒပညတၲံနာန ဗုဒၶါနံ ဝိသေယာ၊ နအေညသ။
 
အဓိပၸါယ္ေဍံဂ္ွ သိကၡာပုိဒ္ဟြံဂြံ ပညပ္ဏီဂ္ွ ထပ္ပညပ္ဟြံဂြံ၊ သိကၡာပုိဒ္ပညပ္လဝ္တုဲတအ္ဂ္ွေလဝ္ ကုတ္နဳက္ေကၜံဟြံဂြံ၊ ပြမပညပ္ သိကၡာပုိဒ္ဂ္ွ ဒ္ွအရာက်ာ္မြဲဇကုေဟင္ရ၊ ပါဲနဴက်ာ္တုဲ ညးလုႝမြဲေလဝ္ပညပ္ဟြံဂြံ၊ သာ္ဝြံ ညးေဒၜာံေဗၲာန္ဏာ ဥဴနရ။
 
ႀကဵနဴဗုိလ္ေနေဝန္ အာဍိဳပ္နကုႝေဗာ္ သီအဝုႝပႜဲဂိတ္မာန္ခ်္(၂)၊ သှာံ(၁၉၆၂)မဒုင္ယဿဳ ကံင္ၿဇ႘ပၜန္ဂတးဂ္ွ ရပ္ေထာံသမၼတ ယွ႙ဳတာ္ မဒ္ွဂကူေသံေဇှာ္ေကုာံ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ဗြဲမဂၜိဳင္တုဲ မှိဟ္လၛဳႝတအ္တိတ္ထၞးဆႏၵဂ္ွေလဝ္ ဒးဒုင္လိန္ဗပိန္ေကၜံရ။ ကုႝကြးဘာတအ္ပၜန္ေလဝ္ ပေတင္ဟရတ္လဝ္ေသှာဝ္ပဲႜဘာတကၠသုႝ ဟဿဲကုႝဗဗြဲဓဝ္တုဲ ကြးဘာတအ္ဒုင္ဟြံမာန္အုိတ္ရ၊ ကြးဘာ တအ္တိတ္အာထၞးဆႏၵ ၐုိဟ္ဟ္ႀသိဳဟ္ဟ္ ပႜဲဂိတုဂ်ဴလာင္(၇)ဂ္ွ ဗုိလ္ေနေဝန္ဗလးဏာဒပ္ပှာန္ကုႝပန္တုဲ ကြးဘာတအ္ လဿိဟ္ၐုိတ္ မြဲကၜံ ဒးဒုင္ပန္ဂစုိတ္ေကၜံ ဗြဲမၾကမ္ဓဇန္ရ၊ တၛဲဂ္ွေဟင္ အခိင္သဝ္တၛဲ(၈)နာဍ႘ဂ္ွ ဗိုလ္ေနေဝန္ ဟုီအသံပါင္ နကုႝစက္လေလာင္ ရမ်ာင္ဓါတ္(Radio)မၢး ယဝ္ရ ခဍိဳက္ခရုိက္ ေကာ္ေဆာကုႝပု႙မၢး အဲဒးေလာင္ၾတးကုႝတီလဝ္၊ ပု႙ဗတုိက္ျဇင္ကုႝျဇင္၊ ဗှဳဟ္ကုႝဗှဳဟ္ ေဏာင္၊ ဆဂ္ွဟြံကဏီ နကုႝအသိင္ မေထဲေပှာတ္ဂ္ွ ပႜဲစဿတ္တၛဲ(၈)၊ဂိတုဂ်ဴလာင္၊ အခိင္နဴဂယးအရွိန္တုိန္ဂ္ွ ေဖ်ံအမိင္ ကုႝဗတုိင္ သရုိဟ္ေထာံ သၛိတုိက္သမဂၢ ကြးဘာမှံဳကုႝဝင္ငၛဳဟ္မး ပႜဲဘာတကၠသုႝလဂုင္ နကုႝမဟတုိဟ္တဿံဒုႝရ။

မြဲအဆက္ဓဝ္ေဟင္ ဗုိလ္ေနေဝန္ဆက္ရပ္စပ္အာ အဝုႝနကုႝယဿဳ ပါတီဂၜံင္တရဵ သုိဝ္ေရွဝ္ဝလတ္ဍဳင္ဗဿာ(Burma Socialist Programme party)တုဲ ဗဒ္ွကၜဳင္ပဿတ္ပှာန္ ပႜဲဍဳင္အၾကာေကာန္ဍဳင္အရင္ကုႝ ဂကူဗဿာတအ္ရ။ စပ္ကုႝေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေလဝ္ ရပ္လဝ္ဝါဒေသှာဝ္တ္မြဲေဗာ္ေဟင္တုဲ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ပႜဲဍဳင္တအ္ ဟြံေပင္စုိတ္လးလးရ၊ စပ္ကုႝပေရင္ပုိန္ျဒပ္ဂ္ွ ရပ္လဝ္ ေသှာဝ္တ္ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္တရပ္ကုႝစုိပ္ဍဳင္ဇကုကုႝဇကုတုဲ ကဿာတ္လဒုႝပေရင္ဆက္ေစၜာံ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ကုႝဍဳင္မၛးရ၊ မၛးနဴဂ္ွပၜန္ ညးတံ ပလုီေထာံလွဳဲတှး ငၛဳဟ္(၅၀)၊ငၛဳဟ္(၁၀၀)ပၜန္ရ။ ဟုိတ္နဴပေရင္ပုိန္ျဒပ္သဝ္ေစ္ွ မြဲဒၿမိပ္ဓဝ္တုဲ စုိပ္သှာံ(၁၉၈၇)ဂ္ွ ကုသလမဂၢ ဒးလေလာင္ၾတး နဒဒ္ွဍဳင္မေဖါအ္ေျဗဝ္ေအာန္အုိတ္မြဲရ၊ ဟုိတ္နဴဟုိတ္တအ္ဂ္ွတုဲ ညးတအ္ဒးနဳက္တိတ္နဴ ဥကၠဌေဗာ္ မဆလ ပဲႜစဿတ္တၛဲ(၂၃-၀၇-၈၈)ဂ္ွရ။ ၐုိန္ဂ္ွေလဝ္ ဟုိတ္နဴအသံပါင္ညးေတံမၢး ဓမၼတာပှာန္ပန္မြဲမၢး ပန္ပစူလၲဴက်ာဟဿဲတုဲ ပန္မၢးပန္တပ္ပ္ ေဏာင္တုဲ ပေရင္လှိန္ဗပိန္ပန္ဂစုိတ္ ေကာန္ညးဍဳင္ကြာန္ မထၞးဆႏၵ(၈၈၈၈)တအ္ ဂၜိဳင္ကုႝလၛီဂ္ွ ကၲဳႝဒ္ွကၜဳင္ရ