သကၠရာဇ္ဍဳင္သှာံ (၁၃၇၂)၊ ဂိတုပသာ္ (၈) ေစြက္ဏအ္ဂွ္ ဒွ္ တၛဲဍဳင္မန္ဟံသာဝတ႘ ေဟာံၿဗံလီုလာ္အာ ေပင္ (၂၅၃) သှာံရ။ ဇဿာပ္ဒှာဲဌာန္ဂကူပ႙ုစိုပ္ မန္ပ႙ုအလုံမြဲဂၜးကဝ္ ေကၜာန္ဗဒွ္တၛဲဍဳင္မန္ဟံသာဝတ႘လီုကီုရ။

ပႜဲသှာံ (၁၁၁၉) သကၠရာဇ္ခေရတ္ (၁၇၅၇) သဿိင္ဗဿာအံင္ေဇယ် ပလီုပလာ္ပၜံင္ေကတ္ ဍဳင္မန္ဟံသာဝတ႘သဿးဟြံက ဗြဲမယုတ္မာဓဇန္ၾကာန္ေလာန္ ဂစိုတ္ေထာံ ဂကူမန္ နကႝုဂအုံကေလာံ သီုညးၿဗဵမှဳံကႝုဂဝ္ဂှဵ၊ ေကာန္ငၛာ္၊ ခမ႘သင္တအ္ကီု လိုန္ပိုန္ ဂစိုတ္ကလက္ေထာံ ဂကူပ႙ုကီုရ။

စႝုကႝုအခိင္လဿဳဟ္ ၐိုန္ရ သဿိင္ဗဿာအံင္ေဇယ်ခ်ဳိတ္အာကီုေလဝ္ နဲကေမၜာန္ဓဇန္ၾကာန္ ဗီုအံင္ေဇယ်ဂွ္ ဒပ္ပှာန္ အလႝုအသ႘ဗဿာလဿဳဟ္ေလဝ္ ရပ္စပ္စကာဒဿံင္ေဏာဝ္ဂွ္ ဂကူပ႙ု သမၲီလဝ္ ပႜဲစိုတ္ဗိုန္ဗိုန္ညိ။ အလႝုအသ႘ပှာန္ သဿိင္ဗဿာ အဆက္ဆက္တအ္ဂွ္ စိုတ္ဝါဒမဟာဂကူလုပ္ဒဿံင္တုဲ ပႜဳႝပႜိဳက္သၸမာန္ဒဿံင္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ မန္၊ ကေခ်င္၊ ကေရင္၊ ေသံတအ္သဿးဟြံက သီုပႜဳႝပႜဳိက္ဒဿံင္ ၾကဳက္၊ ဂလာတအ္ကီုရ။ ဂကူဗဿာဖအိုတ္ဂွ္ စိုတ္ဝါဒမဟာဂကူႏြံဒဿံင္ဖအိုတ္ ေရာင္ဟြံေသင္ကီုေလဝ္ ဇဿာပ္ဇဿာပ္အလႝုအသ႘သဿိင္ဗဿာဂွ္ ဖန္ဖက္ကၜဳင္လတူဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ဗြဲမဓဇန္ၾကာန္ လဿဳိန္အဆက္ဆက္ေကြံရ။ ဝါဒမဟာဂကူဗဿာဂွ္လုပ္ဓလီုမံင္ ပႜဲအလႝုအသ႘သဿိင္ဗဿာေပင္ေပင္ရ။

ပႜဲအခိင္ပစၥဳပၸန္လဿဳဟ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာဝြံ ဒုင္သၨဳိင္ကႝု ဇှးလဝ္ ဆႏၵမာဲညးဍဳင္ကြာန္ ထံက္ဂလာန္ေသှာဝ္ဥပေဒသၨဳိင္ ပႜဲသှာံ (၂၀၀၈) နနဲစှာဲဂွ္တုဲ ေပႅဝ္ေပႅတ္ၾကာတ္ေၾကာပၜဳပ္ဗီု သြက္ဂြံေကၜာန္ဗဒွ္ေပဲ ါ႐ုဲမာဲ ပႜဲသှာံဏအ္ရ။

ပႜဲကုႝငၛးတးၾကာတ္ေၾကာပၜဳပ္ဗီု သြက္ဂြံ ေကၜာန္ဗဒွ္ ေပဲ ါ႐ုဲမာဲဂွ္ ပၲိတ္တင္ေစှာန္ပဿိင္ ကုဂေကာံေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္ ေကုာံ ဂေကာံေဗာ္တုပ္စိုတ္ေကတ္လဝ္ ဓဝ္ၐိုဟ္လလမ္တအ္ ညံင္ဂြံၿပံင္သၜာဲ ဗီုျပင္ဒပ္ပှာန္မင္မြဲပယ်ဳႝ (BGF) ေကုာံ သြက္ဒက္ပၲန္ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ရ။ ပႜဲဂိတုေအဗရဵ ၂၈ ဂွ္ ကႝုလဝ္ေစှာန္ပဿိင္ ကုဂေကာံေဗာ္ေကတ္လဝ္ဓဝ္ၐိုဟ္လလမ္ ေဒံ ါပန္ေပွာ္တအ္ သြက္ဂြံကႝုသြဟ္ဂွ္ သက္လဝ္ေစဝ္ မဒွ္တၛဲလကၠရဵအိုတ္ရ။

ဂေကာံေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ ေကတ္လဝ္ ဓဝ္ၐိုဟ္လလမ္ ေဒံ ါပန္ေပွာ္တအ္ ေဖ်ံသဂုတ္သြာတ္ ဟြံဒုင္တဲ တင္ေစှာန္ပဿိင္အလုႝအသ႘ဂွ္အိုတ္တုဲ ဗီုညးကုႝညး ေပႅဝ္ဆုဲၿပံင္ ပခိုင္ဒပ္ပှာန္ဇကုအိုတ္ကီု ရ။ ရဲကြာန္ဗၵဗၵာဲမံင္ ပႜဲေဒသ ဗြဳိင္ဂေကာံေဒံ ါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ဒွ္ဓဝိင္ေဖက္အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ ထၸက္ပှာန္လုပ္ပန္ ေပွာ္ဂွ္တုဲ ပဲ ါဒဵဆုဲၿပံင္ၿဂိပ္အာ ဇေရင္ပယ်ဳႝဆက္စပ္ကႝု ဍဳင္တှဟ္တအ္အိုတ္ရ။

တုပ္တဵဗီုဂွ္ကီု ဂကူမန္ပ႙ု မတန္တဵမံင္ ပႜဲဇေရင္တိဍာ္ေဗာ္တအ္ ဂြံဗၜးဘဲဒဏ္ပှာန္၊ အလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္တုဲ ပဲါဒဵဆုဲၿပံင္ကၜဳင္ ဇေရင္ပယ်ဳႝေသံကီုရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ အေခါင္မန္ပ႙ု ပ႙ုဟြံဂြံဏီမၢး ဂကူမန္ပ႙ုဒးၿဂိပ္ဒဵမံင္ဗီုဏအ္ ဒွ္မာန္မံင္လဿိဳန္တုဲ အခိင္လဿဳဟ္ ဂကူမန္ပ႙ု ညးညးအဲအဲ ပံင္ေတာဲ ကႝုျဇဟတ္ ကုေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတုဲ ဘိုင္လုပ္အာ ေပဲါဗၲဳိက္ည႘ည႘အိုတ္စိုအ္။

(၁) ေကာန္ဂကူမန္တအ္ ည႘သဿဟ္ပံင္ေကာံ ကုေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္တုဲ ဒစႝုဒစးအာအလုႝအသ႘ပှာန္ညိ။

(၂) ပံင္ေတာဲကုႝဂေကာံမှိဟ္ဂၜးကဝ္တုဲ ပေရင္အလႝုအသ႘ပှာန္ ေကၜာန္သၸဂစုိတ္ကလက္ဒဿံင္ ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တံဂွ္ လုပ္အာေပဲ ါဗၲဳိက္အိုတ္ညိ။