ေဗာ္ဒစႝုဒစးဂမၜိဳင္တအ္ဝြံ ပေရင္အာကႜိဳပ္ ပံင္လၿဇ႘ဂတာပ္တဲ(Proactive)တအ္ ဟြံမြဲေကြံေရာင္ သာ္ဝြံ အပႜဲလိက္ပံက္ႀသိဳဟ္ကႝုကသပ္ ပရိုင္ကဵဝဵသာဘာဗမာဂွ္ ဂြံဗွ္ေကတ္ကီုရ။ပေရင္ခ်႘ဒရာင္တအ္ဝြံ အလႝုအသ႘ပှာန္ေရာင္ အာမံင္ဂတတဲု၊ အပႜဲပၛံက္အခိင္မေဒံါပန္ေပွာ္လဝ္ ဗှတ္အခိင္ ပြိဳင္ၐါေစွာ္သှာံတအ္ဂွ္၊ တုပ္သဿဟ္ညံင္ရဵမစိုန္ကႝုလဝ္ ဒတဲုဖႝုသြက္ သြက္အလႝုအသ႘ပှာန္ (ဝါ)ဂေကာံမှိဟ္မဟာဂကူဗမာတအ္ ဂြံကလိဂြံအခိင၊္ ပေလဝ္ပေလတ္စ သြက္အာဏာအဝႝုညးတအ္ ဂြံတန္ၾကန္မာန္ကီုေရာင္ ပံက္ထၞးလဝ္ အပႜဲလိက္ဝြံရ။

ေဒံါပန္ေပွာ္ဗှတ္ပြိဳင္ၐါေစွာ္သှာံတအ္ ဂွ္သြက္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္၊ မုပရဲပရာံပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေတဿင္သြက္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ဟြံမြဲေကြံေရာင္။ ပေရင္အာတ္မိက္ တက္က်ာအဆံင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မသၸစှးကႝုပေရင္ဂီုကၜီဳ သြက္ေကာန္ဂကူဂွ္ ေဍံဟြံဒွ္ကၜဳင္ကီုရ။ ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ တုပ္ပမာညံင္ရဵ မတုပ္စိုတ္ကႝု သြက္အလႝုအသ႘တအ္၊ ဂြံေကၜာန္အာသဘင္သ႘ကၜ႘ ေကုာံဂြံခ်ဳဳဓဇက္ေသှာတ္ဝ္ အုပ္ဓုပ္ဍဳင္ အတိုင္ပဿိက္စိုတ္၊ ဂေကာံမှိဟ္ဂကူဗမာညးတအ္ မခ်ပ္ဇန္လဝ္ကီုရ။ ေသှာတ္ဝ္အုပ္ဓုပ္ဍဳင္တအ္ဝြံလမ်ီဳလုပ္ကၜဳင္ကီုရ။ ေပဲါရုဲမာဲသှာံ ၂၀၁၀ဂွ္ေလဝ္ တဲုဒွ္ကၜဳင္ကီုရ။ အပႜဲကႝုစဿတ္တၛဲဟြံလအ္ကၜဳင္ဏီဂွ္၊ ဂေကာံအာၿဇ႘ယာန္ ဍဳင္မပါလုပ္မံင္ဂမၜိဳင္တအ္၊ တုပ္စိုတ္သြက္အလႝုအသ႘တဿိ ဍဳင္ဗမာဂြံတိုန္ဒွ္ ၪကၠဌ အာၿဇ႘ယာန္ သြက္သှာံ၂၀၁၅ေတအ္ကီုရ။

ၐိုတ္လႝု ဍဳင္အာၿဇ႘ယာန္ဂမၜိဳင္တအ္ သၸကႝုသမၲီပေရင္ကေမၜာန္အလႝုအသ႘ဗမာေရာဂွ္ ဟြံဒးပၲိတ္သဿာန္ရ။
ဍဳင္အာၿဇ႘ယာန္ဂမၜိဳင္တအ္ ဆက္စပ္မံင္ကႝုပေရင္ပၜန္ဂတးေကာန္ဂကူတဲု ဍဳင္ေအန္ဒဝ္န႘ယွာဝြံ ဒးဒုင္စ သိုင္ကၜဳင္ ဒ႘မဝ္ဗဿံက္ပၚတိတ္ ကဿိန္ဍဳင္ဗၜးၐးရ။ဒးဒုင္ကၜဳင္တဲကႝု ပၜန္ဂတးဂကူအေခ်ံတအ္၊ ပေရင္သြက္ဂကူ ညးတအ္ အေခါင္အုပ္ဓုပ္အပိုင္ရ။ ဖိေလတ္ေပန္ဂွ္ ပၜန္ဂတး အပႜဲဍဳင္တအ္ လအ္ကၜဳင္ကႝုသှာံတဲု ပဋိပကၡတအ္ဝြံေသာင္ပေရကၜဳင္ ဟြံမာန္ဏီရ။ ဍဳင္ေသံဝြံ ဟိုတ္ႏူပေရင္အာတ္မိက္အဆံင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ အၾကာအလႝုအသ႘ကႝု ဘာသာေအႆလာမ္တအ္ တဲုညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒးဒုင္ခ်ိဳတ္ကၜဳင္ ဂၜိဳင္ကႝုလၛီေရာင္။ ဍဳင္ပိတအ္ဝြံ ၾသဇာေဇှာ္မံင္အပႜဲဂေကာံ အာၿဇ႘ယာန္တဲု၊ ကိစၥေကာန္ဂကူ ေကာန္ဍဳင္ အရင္တအ္ဂွ္စိုတ္ဟြံလုပ္စေကြံ ဒွ္မာန္ကီုရ။

အခန္ပေရင္ဍဳင္မန္ဗမာဝြံ ျပံင္သၜာဲကၜဳင္ မြဲနဲမြဲဗီုကီုရ။မိှဟ္ဟြံဒုင္တဲကႝု ေပဲါရုဲမာဲသှာံ ၂၀၁၀ဂွ္ ပေလဝ္ ပေလတ္ကၜဳင္ သြက္ဂြံလုပ္ဒုင္ျပိဳင္ေပဲါရုဲမာဲအၾကာတအ္ဂွ္ရ။ပေရင္တအ္ဝြံ မိက္ဂြံပတိတ္သဿာန္ ညိရ။
ေသှာတ္ဝ္ ပှာန္တအ္ ဟြံၿပံင္သၜာဲမြဲသာ္ဂွ္ဒုင္ကၜဳင္တဲေရာင္ ႏြံကၜဳင္အပႜဲစိုတ္မၢး၊ မုဟိုတ္ဂြံပၚထကး ကၜဳင္လညာတ္ သြက္ဂေကာံ လုပ္ဒုင္ရုဲလဝ္မာဲ သှာံ၂၀၁၀ဂွ္ေရာ။မှိဟ္စှးဂကူဇကုဟြံမြဲအပႜဲကၜတ္ ထဝ္ေတအ္ပတိုန္ထၞးအာတ္မိက္ သြက္အေခါင္အရာ ေကာန္ ဂကူဟြံဂြံဂွ္ ပေတွ္ေကတ္လဝ္ေရာင္ ယဝ္သဒွ္မၢး၊ ဟြံရံုဂပ္ကႝု တးပဲါဆဝ္မၛဳဟ္ေကာန္ဂကူဇကု ညံင္ဟြံဂြံအာစုတ္မာဲကီုရ။ျဇဟတ္ေကာန္ ဂကူေအာန္မၢး၊ အသိင္အလိုန္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေကာန္ဂကူေအာန္ကီုေရာင္။

ေပဲါဗတိုက္ ေဗာ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ေကာံေကာံ ေကဿာန္ေကဿာန္ဟြံဒွ္မၢး အရာတက္က်ာအဆံင္ပေရင္ ဍဳင္ကြာန္ ေကာန္ဂကူဂွ္၊ အလႝုအသ႘ဗမာတအ္ ပဲါဓေလတ္ဂြံအာ အခိင္ဂၜိင္အာပၜန္ေရာင္။ေသှာတ္ဝ္ၪပေဒ အုပ္ဓုပ္ဍဳင္ဝြံ သြက္ဂြံကေလင္ခ်ဳဳမလုပ္ကႝု ေသှာဝ္ဗဗြဲဓရ္ မြဲဝါပၜန္ဂွ္ ေဍံတိုန္ဒွ္ ဟြံေလာဲရ။ယင္ပေရင္ပန္ေပွာ္တအ္ ဝြံ ဟြံဒွ္မြဲရမ်ာင္ေတွ္ ပေရင္အာတ္မိက္ စဿ႘မင္မံင္ ပဿိက္ဂြံတက္က်ာအဆံင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေကာန္ဂကူေကာံေကာံမာန္ဂွ္၊ ဆက္လအ္အာ ၐိုတ္အယုက္ ေဒံါပန္ေပွာ္တဲုကၜဳင္ေတအ္ မာန္ေရာင္။

ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ အရာပန္ေပွာ္ရင္သၠအ္ေဇှာ္ေဇှာ္ ဟြံဒွ္မၢး ၊ဂြံအေခါင္တက္က်ာကႝုအလႝုအသ႘ကီုေလဝ္ၿပံင္သၜာဲအဆံင္ပေရင္ ဍဳင္ကြာန္သြက္ေကာန္ဂကူ ဟြံမာန္ေရာင္ဒွ္ဂြံလုပ္ရ။ပေရင္ကေမၜာန္တအ္ ခ်႘အာဂတမၢးေဟင္အဆံင္သ႘ကၜ႘ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ တိုန္ဒွ္မာန္ရ။

ေဗာ္ရပ္လြဟ္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ညံင္ဟြံဂြံကေလင္ဒးအလီကႝုအလႝုအသ႘ဗမာ မြဲဝါပၜန္ဂွ္ ဒးစြံအာသတိေဇှာ္ေဇှာ္ရ။ အလႝုအသ႘တအ္ အာတ္မိက္ကၜဳင္ သြက္ဂြံတက္က်ာကႝု(UNFC) တအ္ သြက္ဂြံေဒံါပေရင္ပန္ေပွာ္ရင္သၠအ္ ယဝ္သဒွ္ကၜဳင္ေတွ္ ‘ကိစၥပေရင္အာတ္မိက္ ေဗာ္ဒစႝုဒစးေပႜဲဍဳင္ေတအ္ဂွ္ ဂပ္ဝ္ကႝုအလႝုအသ႘ဒုင္တဲကၜာတ၊ဲု အေခါင္အရာ သြက္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ဂွ္ ဒးပံက္လဝ္ ကႝုကၜာေရာင္။ ’’အၾကာပေရင္တက္က်ာ (UNFC) ကႝုအလႝုအသ႘ဗမာဝြံ ညံင္ဂြံႏြံကႝု ဍဳင္ဒုင္စဿတ္သမၲီ ပေရင္အၾကာတအ္ကီု အာၿဇ႘ယာန္ ေကုာံ ကုလသမဂၢ ဟြံေသင္မၢးဂေကာံဍဳင္နာနာ မေဆင္စပ္တအ္ ဂြံပါလုပ္ဂွ္ ပဿိက္ေဇှာ္ေလာန္ေရာင္။

နဲကဲအုပ္ဓုပ္ ေသှာတ္ဝ္ေဝွဒၵရဵ ဝြံ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ မစဿ႘တဵေကတ္လဝ္အိုတ္ရ။ဂြံတိုန္ဒွ္ ပေရင္ အေခါင္အရာ မတုပ္သဿဟ္အၾကာေကာန္ဂကူဗမာတအ္ ကႝုေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ဂွ္ပဿိက္ေဇှာ္ေလာန္ရ။
ယင္ပေရင္တအ္ဝြံ ဂြံအံင္ဇှးတဲုဒွ္မာန္ဂွ္ ဒွ္ဝါတ္ကီုေလဝ္ ဂေကာံမှိဟ္အပႜဲအလႝုအသ႘တအ္ ဟြံဒုင္တဲ ပၚပရအ္ကႝု အဆံင္အေခါင္အရာ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ေရာင္ ယဝ္သဒွ္မၢး ပဲါႏူဂၜံင္တရဵ ေပဲါဗတိုက္ ရပ္ လြဟ္တဲု အလႝုအသ႘ကီု ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ကီု ဂၜံင္ရဲုစွ္တှဟ္တအ္ ဟြံမြဲေရာင္ ညာတ္ေကတ္ရ။

ဗီုျပင္မဒက္ပၲန္ ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံဂွ္ဝြံ ဒွ္အရာမေသာင္ပေရကႝု ျပသှာေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္တဲု ဒွ္အထံက္ပင္ ပေရင္ေဇှာ္ေမါဝ္ကဿိန္ဍဳင္ကီု ေကုာံပဿတ္ပှာန္အပႜဲဍဳင္တအ္ ဂြံလအိတ္ေကၜံအာလဿိဳန္ကီုရ။
လုကဵပေရင္ၿပံင္သၜာဲၐိုတ္ဒးရးတအ္ ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜိဳင္ အပႜဲကၜတ္ထဝ္ေတအ္ ဟြံကလိဂြံမၢး၊ ပေရင္ဒတူလိုင္ (UNFC) ဝြံ ညံင္ဟြံလုပ္စိုပ္အာ အပႜဲေဂြင္ဝိုင္ ျပယာဲအလႝုအသ႘ပၜန္ဂွ္ ဒးပေတင္လဝ္စိုတ္ ေကဿာန္ေကဿာန္ေရာင္။