ဟံင္မန္ (ေသပ္ေတမ္ပါ ၂၉၊ ၂၀၁၀) ။         ။ ပႜဲစဿတ္တႜဲ (၁၇/၉/၂၀၁၀) ဂွ္ ညးေဇှာ္စှး ဂေကာံေဇှာ္ကုလသမဂၢဝြံ၊ စပ္ကုႝ ညးဒွ္ဒဒိုက္ မႏြံပႜဲဍဳင္ မေလဝ္ယွာတုဲ ေကၜာန္ဗဒွ္ ေကာံဓ႐ုီေဇှာ္မြဲ ပႜဲေဢာံခန္႐ုင္ေဇှာ္စှး ကုလသမဂၢ မှဳံပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာဂွ္ရ။

ဗုီ - ေကာံဓ႐ုီ ညးစှးအာကႜိဳပ္ ဂေကာံကုလသမဂၢ သြာင္နာနာ မႏြံပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာ ေကုာံ ညးစှးတုိန္စုိပ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜိဳင္

ပႜဲေကာံဓ႐ုီဂွ္ ညးစှးအာကႜိဳပ္ ဂေကာံကုလသမဂၢ သြာင္နာနာ မႏြံပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာ ( UNHCR Representation in Malaysia ) တံတိုန္စိုပ္နဒဒွ္ ညးတၜဌာန္တုဲ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ ႏူဍဳင္မန္ဗဿာ မှဳံပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာတံဂွ္ ( Leaders of Coalition of Burma Ethnics Malaysia) တိုန္စိုပ္ဒုင္သ႘ကၜ႘ကုီရ။

ညးမဒွ္လဿဳဲေတဿင္တံဂွ္ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ႏူကုႝ အေမရိကာန္တံရ။ ညးစွှးေဇှာ္အိုတ္ (မိှဟ္ၿဗဵ) ႏူကုႝဌာန ႐ုီဗင္ညးဒွ္ဒဒိုက္ဂၜးကဝ္ ႏူကုႝအေမရိကာန္ဂွ္ကုီ၊ ညးစှးႏူကုႝ ဌာနဂီုကၜဳီအေမရိကာန္ဂွ္ကုီ၊ မိှဟ္စှးအေမရိ ကာန္မှဳံပႜဲဍဳင္ေသံေတံဂွ္ကုီ တိုန္စိုပ္ေကာံဓ႐ုီကုီရ။ သုီဖအိုတ္ဂွ္ မိှဟ္စှးကိႜဳပ္သၠိဳပ္ဗှတ္ (၃၀) တၜတိုန္စိုပ္  ရ။

သဘင္ကှာေကာံဓ႐ုီဂွ္ ဆက္မိတ္ေရင္သၠံတုဲ စသ႘ကၜ႘တဵအိုတ္ရ။ လၸၚမိှဟ္စှး ဂေကာံေဇှာ္ကုလသ မဂၢတံဂွ္ ဒုင္စ႘ေရင္ပေရင္ကေမၜာန္ ညးတံမေကၜာန္ဒဿံင္ဂွ္တုဲ ညးစှးႏူကုႝ ဍဳင္အေမရိကာန္တံဂွ္ ဒုင္စ႘ေရင္ ေသာင္ကလးဏာ ပေရာကိစၥညးတံမၵးတိုန္စိုပ္ေကာံဓ႐ုီဏံဂွ္ရ။

ကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္မြဲမြဲသှာံမၢး ဒုင္အိုတ္ဒဿံင္ၾသန္လီၛထပွ္ကၜံျပေကါဋိကိုတ္ ($U.S 1.7 Bil) ဒဝ္ဠာတုဲ ထံက္ပင္႐ုီဗင္ဒဿံင္ေကာန္ညးဒွ္ဒဒိုက္တံရ။ အလုံလိုက္မြဲမၢးညးဒွ္ဒဒိုက္တံ လုပ္စိုပ္ေဖ်ံဒဿံင္ဒှာဲ ပႜဲဍဳင္အေမရိကာန္ ႏြံတဵဗှတ္ (၄၅) လိဿန္ဍဳင္ရ။ သုီဖအိုတ္မၢး လိဿန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ ဒုင္ဂြံတဲညးဒွ္ဒဒိုက္ တံ လိဿဟ္မိှဟ္ (၁၅) ျပေကာဋိကိုတ္တုဲရ။

ၐိုန္ဂွ္ကုီေလဝ္ပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာဏံဂွ္ၐိုန္ရညးဒွ္ဒဒိုက္ႏြံဂိၜဳင္ဂၜင္၊လိဿဟ္မိှဟ္ၾကပ္မြဲကိုဋ္ (၁၀၀,၀၀၀) ကုီေလဝ္ေကာန္ဒွ္ဒဒိုက္ဂြံလုပ္စိုပ္ပႜဲကိဿန္ဍဳင္အေမရိကာန္တံဂွ္ ေအာန္ဒဿံင္ဏီတုဲ သြက္ဂြံဒုင္ေကတ္ဏာ ရဲဒွ္ဒဒိုက္ႏြံပႜဲမေလဝ္ယွာဏံကုႝ အေမရိကာန္ေတံဂွ္ ညးတံလးေဖ်ံအစ႘အဇန္မြဲေရာင္သာ္ဝြံ ညးစှးအေမရိ ကာန္ဂွ္ ဟုီေသာင္ကလးတဵရ။

ပႜဲသှာံ (၂၀၁၀) ဏံ ပႜဲအလုံလိုက္ ေကာန္ညးဒွ္ဒဒိုက္ႏြံတဵ (၄၅) ဍဳင္တံဂွ္ ညးတံသၸလဝ္ရဲဒွ္ဒဒိုက္ ဂိၜဳင္အိုတ္ ( Top Country- bore refugees) ဂွ္ႏြံတဵ (၃) ဍဳင္ရ။ ဍဳင္အ႘ရာတ္၊ ဍဳင္ဗဿာ၊ ဍဳင္မှဴတာန္ (Irag, Burma and Ishutan) မဒွ္ရ။ ညးတံကုႝဖ်ဳန္ကုႝ ညးဒွ္ဒဒိုက္ ႏူကုႝ (၃) ဍဳင္ဏံတုဲ ေကာ္ဖ်ဵဏာ အေမရိကာန္ေတံေရာင္ သာ္ဝြံ ညးစှးအေမရိကာန္ဂွ္ ဟုီတဵရ။

ပႜဲကုႝရဲဒွ္ဒဒိုက္ မႏြံပႜဲဍဳင္မေလဝ္ယွာဏံ (၇) ဍဳင္ဂွ္ ႏြံတဵ လိဿဟ္ၾကပ္မြဲကိုတ္တုဲ ရဲဒွ္ဒဒိုက္ ႏူကုႝဍဳင္ မန္ဗဿာမြဲဍဳင္ဓဝ္ဂွ္ ႏြံတဵ(၈၀၀၀၀) ျပင္ ဗၵဲါ (၉၀၀၀၀) ရ။

ဒွ္သာ္ဂွ္ရ ႏူကုႝကိဿန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ သြက္ဂြံဒုင္ေကတ္တဲရဲဒွ္ဒဒိုက္ ႏူကုႝ ဍဳင္ဗဿာဂိၜဳင္ဂိၜဳင္ဂွ္ ေဖ်ံလဝ္ အစ႘အဇန္ (U.S Program for Refugees in Malaysia ) မြဲရ။ သာ္ဝြံ ညးဆက္ဟုီရ။

စႏူကုႝ ေလာန္ကၜဳင္ပႜဲသှာံ (၂၀၀၇) ေတံတုဲ ညးတံဒုင္ကၜဳင္တဲကုႝ ဂကူေခ်င္၊ ေကာ္ဖ်ဵဏာ အေမရိကာန္ေတံ နကုႝဂေကာံ (Group by group )တုဲ ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂကူတှဟ္တံဂွ္ ေကာ္ဏာတဵ နကုႝဗုီျပင္မိှဟ္မြဲမြဲ ( individual) ရ။ စႏူအခိင္လဿဳဟ္တုဲ သအာင္ႏူကုႝ ဂကူေခ်င္တုဲ ေကာန္ဂကူတှဟ္ဟ္ တံဂွ္ေလဝ္ ညးတံေကာ္ဖ်ဵဏာ နကုႝဂေကာံဗုီကေခ်င္ကုီေရာင္ သာ္ဝြံ ညးစှးအေမရိကာန္ဂွ္ သၢးတဵရ။ ဆဂး ဒးဒွ္ညးဒွ္ဒဒိုက္လုပ္လဝ္ စရင္ပႜဲဍဳင္ (UNHCR) ႏူကၜာစဿတ္တၛဲ (၁၇/ ၀၈/၂၀၁၀) ေတံေရာင္။ (Registered refugees before the date  (17/08/2010) သာ္ဝြံညးသၢးရ။

မိှဟ္စှးဂကူမန္ ဍဳင္မေလဝ္ယွာဂွ္ တိုန္စိုပ္ပႜဲဂေကာံဓ႐ုီဂွ္ မိှဟ္(၃) တၜရ။ (၁) နာဲသဟာဲမန္- ဒုဥကၠဌ ႐ုင္ဟံင္ျပာ္မန္၊ (၂) နာဲအံင္မာန္- လိ်ဳင္ဂုီကၜီဳ႐ုင္ဟံင္ျပာ္မန္၊ (၃) မိသဇင္မန္ စှးညးၿဗဵမန္ ဍဳင္မေလဝ္ယွာ မဒွ္ရ။ ညးစှးဂကူမန္ ဍဳင္မေလဝ္ယွာ ဒု- ဥကၠဌ နာဲသဟာဲမန္ပၲိဳန္ထၞးဏာ မြဲသာ္ဂွ္...
“ ပ႙ုစှးေကာန္ဍဳင္ဗဿာတံ မိက္ဂြံအာတ္မိက္ ဌာနဂုီကီၜဳအေမရိကာန္ညိညရ။ ကာလစ႘ဿစဿတ္ (interview) ကုႝ ရဲဒွ္ဒဒိုက္ေကာန္ဍဳင္ပ႙ုမၢး မိက္ဂြံကုႝ ဌာနဂုီကီၜဳအေမရိကာန္တံ (The U.S Security Department ) ကိၜဳဟ္ေကတ္လဝ္ အကဲါအရာ ေကာန္ဒွ္ဒဒိုက္ပ႙ု တံကုီရ။ ဗြဲမဂိၜဳင္ဂွ္ ေကာန္ဂကူပ႙ုတံ ဟိုတ္ႏူဒးဒုင္ဍႝဳဍိဳက္ပ်ဲပ်ာံကၜဳင္လဝ္ အခိင္လံလ ဗၵဲါၾကပ္(၆၅) သှာံရတုဲ ဟြံေလပ္ပညာအိုတ္ရ။ ဓုီၐါမ္မံင္ အိုတ္ရ။ တုဲပၜန္ ဂိတုတႜဲမန္ဗဿာပ႙ုကုႝပ႙ု  ပ႙ုဒးသုင္ေစဲါမံင္တုဲ ဂြံကေလင္လဵထၞးစ နကုႝ စဿတ္တဲၛ အဂၤလိက္ဂွ္ ဒွ္ တဵဝါတ္ဂါတ္ရ။ ဒွ္သာ္ဂွ္ရ ႏူကုႝ ဌာနဂုီကီၜဳတံ ဒးဗၥာရဏာကုႝ တင္ဏံကုီေဏာင္။” သာ္ဝြံညးပိၲဳန္ထၞးရ။

“တုဲပၜန္ ပ႙ုမိက္ဂြံအာတ္မိက္ဏာ အလုႝအသ႘အေမရိကာန္ မြဲတင္ပၜန္ဂွ္ ႏူစေကာန္ဍဳင္ပ႙ု႐ုန္ဂစါန္ လုပ္မံင္ေပဲါ ဗတိုက္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ ကုႝအေခါင္အရာမိှဟ္တုဲဂွ္ သအာင္ႏူအပႜဲဍဳင္တုဲ လၸၚမၛးဏံဂွ္ေလဝ္ ပ႙ု တံ ႏြံပိဿက္မံင္ကုႝဒှာဲဂြံဖၵဗၵဲါ (Refuge and Asylum) ကုီေရာင္။ ဒွ္သာ္ဂွ္ရ စပ္ကုႝကိစၥဂြံကုီ၊ စပ္ကုႝ ကိစၥပေရင္ ျပံင္လွာဲ အပႜဲဍဳင္ဗဿာကုီတံဂွ္ ပ႙ုႏြံမံင္ပိဿက္ကုႝ အ႐ုီအဗင္ ႏူကုႝအလုႝအသ႘ အေမရိကာန္ ဗြဲမေလာန္ေရာင္။” သာ္ဝြံဒုဥကၠဌ နာဲသဟာဲမန္ဂွ္ ပိၲဳန္ထၞးဏာရ။

လတူ ဒု-ဥကၠဌနာဲသဟာဲမန္ ပိၲဳန္ထၞးဏာလဝ္ဂွ္ ႏူကုႝဌါန မေဆင္စပ္ ႏူကုႝအေမရိကာန္တံ သုီပိ(၃) ဌါနဂွ္ ေသာင္ကလးဏာေလဿင္ပေရင္ကေမၜာန္ၐိုတ္ေထက္၊ သုီဟုီဏာဂလာန္ကုႝျဇဟတ္တုဲ ညးတံ စဿတ္ သမီၲလဝ္အိုတ္ရ။ ႏူကုႝ (၂)နာဍ႘ဂွ္ ေကာံဓ႐ုီစတုဲ (၄) နာဍ႘ သဝ္တၛဲဂွ္ေကာံဓ႐ုီအာ စိုပ္ဒတုဲရ။