ဂိတုေဖဖဝ္ဝါရ႘ဝြံ ညးမကတုႝဒွ္ယဲအိက္ခ်ဝါန္ေအန္ဝါန္(H1N1) ပႜဲဍဳင္ဗဿာ ဗှတ္မသုန္ေစွာ္မဲြတၜမှဳံေရာင္ဂွ္ ဂေကာံထတ္ယုက္ဂၜးတိ ဒဗယူအိက္ခ်္အိုဝ္ ဟုီသၢးဏာရ။ ယဲဝြံ ထပ္ဆုႝတဵပႜဲလဂုင္၊ တြဳႝရးေသံေဇှာ္ ေကုာံ တြဳႝရးေခ်င္ေရာင္ဂွ္ ဂေကာံထတ္ယုက္ဂၜးကဝ္ဂွ္ ဟုီရ။

ယဲဝြံ ပတံနဴသှာံ၂၀၀၃ စုႝကုႝဂိတုဂ်ာန္နဝါရ႘ ၂၀၁၀ဂွ္ ကတုႝဒွ္ေကၜာန္ထှာန္ပႜဲဍဳင္ဗှတ္စွ္သုန္ဍဳင္ဂွ္တုဲ မှိဟ္ဒွ္ယဲဂွ္ဗှတ္(၄၇၁)မှဳံဂွ္တုဲ၊ လဿိဟ္ခ်ဳိတ္ဂွ္ (၂၈၂)မှဳံေရာင္ဂွ္ လိက္ဆဝ္ဗၛဳဟ္ပေရင္ထတ္ယုက္အ လုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာခ်ဴဗဿံက္လဝ္ရ။

ပႜဲကုႝလိက္လေလာင္ပဿိင္ကုႝသတိနအဖဂွ္ ထပ္ဟုီဗဿံက္လဝ္ပၜန္ဂွ္၊ အၾကာသှာံ၂၀၀၆ကုႝ၂၀၀၈ဂွ္ ပႜဲဍဳင္ ဗဿာယဲဂေစံေကှံစာင္အဒါ Bird flu ကတုႝဒွ္ဗှတ္ပိအလန္ ဆဂးလဿိဟ္မှိဟ္ေကၜာံထှာန္ ေကုာံ ခ်ဳိတ္ဂွ္ ဟြံဟုီဗံဿက္ပ တိတ္ရ။ အၾကာသှာံ ၁၉၉၃ကုႝ ၂၀၁၀ (စုႝဂ်ာန္နဝါရ႘)ဂွ္ ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္ဒဒက္တဵကုႝဍဳင္ဗဿာ ဗှတ္ထပွ္ဍဳင္ ယဲသတ္တၜေသှင္ ကတုႝဒွ္ဂွ္တုဲ သုီအလုံဂၜးတိမြဲမၢး ဍဳင္ဗှတ္(၆၁)ဍဳင္ေကၜာံထှာန္အိုတ္ ေရာင္။

ဟိုတ္နဴယဲသတ္တၜေသှင္ဝြံဂွ္တုဲ မှိဟ္အလုံဂၜးတိမြဲ ဒးစုတိခ်ဳိတ္အာဗှတ္မြဲဠက္ကုႝမသုန္လၛီျပင္ေရာင္ဂွ္ ဂေကာံဂၜးတိဂွ္ ဟုီသဂးဏာပႜဲဂိတုဝြံရ။

ဂေကာံဌာနပ႐ိုင္ရေခင္မှဳံယဿဳ နရိန္ဂ်ာရာ ခ်ဴဗဿံက္ပတိတ္လဝ္ ပႜဲစဿတ္တၛဲ ၁၉ဂွ္တုန္၊ ပႜဲသဿဝ္က်ာဍဳင္ဗဿာ ရးရေခင္ဂွ္ ယဲသတ္တၜေသှင္ဝြံ ကတုႝဒွ္ဒဿံင္ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ဂွ္တုဲ ဂေစံေကှံ စာင္အဒါတအ္ ခ်ဳိတ္ဒဿံင္ ဂၜဳိင္ကုႝလၛီ၊ ပႜဲကြာန္မြဲဓဝ္ စာင္ဗှတ္ကၜံျပင္ခ်ဳိတ္ဒဿံင္နကုႝယဲဟြံတီဂကူေရာင္ဂွ္ ဟုီရ။

အယာံမာတ္ပႜဲေဒသရးတအ္သဿးယဲတအ္ဂွ္ကတုႝဒွ္ေကၜာံထှာန္ဒဿံင္ဟြံေသင္ ပႜဲေဢာံ တြဳႝရးရေခင္ မံင္ဒဝ္ေလဝ္ ဂေစံေကှံမပတံခႜာ္တအ္ခ်ဳိတ္ဒဿံင္ေရာင္ဂွ္ ထပ္ဟုီရ။