ေလ့လာသိ႐ွိသမ်ွ မြန္လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ား လက္႐ွိတြင္ ေအာက္ပါအေနအထားအတုိင္း ေတြြ႔႐ွိေနရသည္။

၁။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ၊ မြန္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ MNLA
၂။ ႏုိင္ခ်မ္းတိန္း၊ ႏုိင္ေအာင္ ၿမိတ္ခ႐ုိင္မြန္ခြဲထြက္၊ေခ်ာင္ခ်ိေဒသ(ၿငိမ္းခ်မ္းေရး)
၃။ ႏုိင္ေအာင္ႏုိင္ (ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း MNLA) မြန္အမ်ဳိးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီပါတီ MNPCP
၄။ႏုိင္ေအာင္းခ်မ္း(ႏုိင္ေအာင္ႏုိင္-မွ ထပ္မံခြဲထြက္အုပ္စု) မြန္ျပည္သစ္ပါတီမွ ႏုိင္မင္းေနာင္အားလုပ္ႀကံသည့္အုပ္စု
၅။ ႏုိင္စုိက္ခ်မ္း(ဝါ) အဇန္(မြန္ခြဲထြက္)  
၆။ ႏုိင္ေ႐ွာင္ (ဗုိလ္မႉးႀကီးေဟာင္း MNLA) ရာမညတပ္ဖြဲ႔
#၇။ ခ်မ္းတိန္းအုပ္စု
#၈။ ႏုိင္ဗင္အုပ္စု
#၉။ ႏုိင္ပန္းၫြန္႔(ဗုိလ္မႉးႀကီးေဟာင္း MNLA) ဟံသာဝတီျပန္လည္ထူေထာင္ေရးပါတီ
#၁၀။ မြန္အမ်ဳိသားကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ MNDA(လြန္ခဲ့သည့္လက ေနာက္ဆုံးအသစ္ျဖစ္ေပၚလာ)

အမွတ္စဥ္ ၁ မွ ၆ အထိတပ္ဖြဲ႔မ်ားသည္ စစ္အစုိးရလက္ခံထားေသာ မြန္လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ တစ္ဖြဲ႔ႏွင့္တစ္ဖြဲ႔ ဆက္ဆံမႈမ႐ွိၾက။ တစ္ဖြဲ႔ႏွင့္တစ္ဖြဲ႔ ရန္သူကဲ့သုိ႔လည္း သတ္မွတ္လုိက သတ္မွတ္ႏုိင္ၾကသည္။

ယခုႏွစ္ပုိင္းအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ၿမဳိ႕ေပၚလူျမင္ကြင္းေနရာမ်ားတြင္ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္လုပ္ႀကံမႈမ်ားတစ္ႀကိမ္ထက္ မက ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ အတြင္းသိ၊ အေၾကာင္းသိေတြမုိ႔ သတၲိေျပာင္လွေပသည္။ စစ္အစုိးရအာဏာပုိင္မ်ားက ခင္ဗ်ားတုိ႔မြန္အဖြဲ႔ အခ်င္းခ်င္းျဖစ္ၾကတာ၊ က်ဳပ္တုိ႔ႏွင့္ မဆုိင္ ေလသံေပးကာ ေဘးမွ “႐ွဴး” တုိက္ေပးေနေလ၏။

အမွတ္စဥ္ #၇ မွ #၁၀ အထိတပ္ဖြဲ႔မ်ားမွာ စစ္အစုိးရအား တုိက္ခုိက္ေနေသာ တပ္ဖြဲ႔မ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ၄င္းတုိ႔လက္ခ်က္ျဖင့္ စစ္အစုိးရတပ္ဖြဲ႔ဝင္ မည္မ်က်ဆုံးခဲ့သည္ကုိ မမွတ္မိေသးေပ။

မြန္ျပည္သစ္ပါတီႏွင့္ စစ္အစုိးရတုိ႔ အပစ္မရပ္စဲမီ အစပုိင္းတြင္  မြန္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ MNLA တစ္ဖြဲ႔တည္းသာ ႐ွိခဲ့သည္။ ယခုလက္႐ွိ ပုိလာေသာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီးေနာက္ ေပၚေပါက္လာ ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားငယ္ပင္တည္း။ MNLA မွ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ သုိ႔မဟုတ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာအေၾကာင္းျပ ခ်က္ျဖင့္ ပဲ့ထြက္၊ အာဏာသိမ္း၊ ခြဲထြက္လာၾကေသာ အုပ္စုငယ္မ်ားသာ ျဖစ္ၾကေလ၏။

စစ္အစုိးရကုိျပန္တုိက္မည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ႏုိင္သူမွာ ျပင္ပေထာက္ခံမႈ အားေကာင္းေနသေယာင္ေယာင္ ထင္ျမင္ေနၾက သည္။ လက္ေတြ႔တြင္ ေဘးမွပါးစပ္ဆုိင္းတီးေပးၿပီး သႀကၤန္အက ကခုိင္းေနသလုိပင္။ ေနာက္ဆုံးထင္ထားသည့္အတုိင္း ျဖစ္မလာေတာ့ စစ္အစုိးရႏွင့္ ဝင္ေပါင္းလုိက္သည္က ၿခံေျမ၊ ကား ေငြေၾကးအေထာက္အပံ့ရ႐ွိေပမည္။

လက္နက္ကုိင္ခြင့္လည္း ႐ွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ တရားဝင္သည္လား၊ မဝင္လားေတာ့မသိ။ ဥပေဒဆုိတာ ဘာလဲဟင္ ျဖစ္ေန ၾကသည္။  အဆုိပါ ကြဲပဲ့ခဲ့သည့္ အဖြဲ႔မ်ားကား အေရအတြက္အားျဖင့္ ၅ ေယာက္တစ္ဖြဲ႔မွ ၃၀ ေယာက္တစ္ဖြဲ႔ကဲ့သုိ႔ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ အေရအတြက္မ်ားသာ ႐ွိၾကသည္။

အထက္ပါလက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔အားလုံးတုိ႔သည္ မြန္မ်ဳိးခ်စ္မ်ားဟု ၄င္းတုိ႔ကုိယ္ကုိ ဂုဏ္ယူေျပာဆုိေလ့ ႐ွိၾက၏။ မြန္လူ မ်ဳိးတုိ႔ကား ၄င္းတုိ႔အေျပာကုိ မည္သုိ႔မ်ွ ေစာဒကမတက္ဝန္႔ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆုိေသာ္၄င္းတုိ႔လက္ဝယ္တြင္ ေသနတ္ ႐ွိေနၿပီး ပါးစပ္တြင္ အမိန္႔႐ွိသည္ဟု ထင္ျမင္ေနၾကသည္။

အမ်ဳိးစုံလွေသာ အဆုိပါေသနတ္၊ လက္နက္က်ည္ဆံတုိ႔သည္ ၄င္းတုိ႔၏မိဘေဆြမ်ဳိးမ်ားထံမွ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံအလုပ္လုပ္ စားရန္ ေထာက္ပံ့ခဲ့ေသာေငြေၾကးမ်ားျဖင့္ ဝယ္ယူခဲ့သည္မဟုတ္ေၾကာင္း မြန္လူမ်ဳိးတုိ႔ သိနားလည္ၾကေလသည္။ ႐ွည္ လ်ားေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားကတည္းက မြန္ျပည္သူမ်ားထံမွ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေကာက္ခံရ႐ွိခဲ့ေသာ ေငြေၾကးမ်ားျဖင့္သာ ဝယ္ယူခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

လက္နက္ကုိင္ဆန္႔က်င္ေနေသာအဖြဲ႔မ်ားကုိ စစ္အစုိးရအမိန္႔ေအာက္ ေရာက္႐ွိလာေစရန္ ႀကဳိးပမ္းေနရသည္ကား နအဖ တုိ႔အလုပ္ပင္တည္း။ မြန္အမ်ဳိးသားထုအတြင္း အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔တည္း ႐ွိေနသည္ကုိ နအဖမျမင္ေတြ႔လုိသည္ကား ေဝဖန္စရာ မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အဖြဲ႔ငယ္၊ အဖြဲ႔စိတ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပၚေပါက္လာေစရန္ နအဖတုိ႔ ႀကံေဆာင္မႈမ်ား လက္ေတြ၌ေအာင္ ျမင္ေန၏။

မြန္ျပည္သစ္ႏွင့္ နအဖ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးမူတစ္ရပ္၌ တစ္ဖက္တပ္ဖြဲ႔မွ တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား အျခားတပ္ဖြဲ႔သုိ႔ ဘက္ေျပာင္း ၍မရ။ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းကုိ ျပန္လည္အပ္ႏွံရမည္ ဟူသည့္အခ်က္တစ္ခ်က္ပါ႐ွိခဲ့သည္ကုိ သိရသည္(စာလုံးအ တိအက်ကုိ မမွတ္မိေတာ့ပါ)။ သုိ႔ေသာ္ လက္ေတြ႔ ၁၄ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလ၌ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားထဲမွ အခ်က္အလက္မ်ားစြာ ပ်က္ျပယ္လာခဲ့ၿပီ။ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ မြန္ျပည္သစ္မွ စစ္အစုိးရထံ ဘက္ေျပာင္းသြားခဲ့သူအမ်ားအျပား မ်က္စိ ေ႐ွ႔တြင္ ေတြ႔ျမင္ေနရ၏။ နအဖသည္ ကတိတည္သူမဟုတ္သျဖင့္ အျပစ္ဖုိ႔စရာမလုိပါ။

ယခုတြင္လည္း မြန္ျပည္သစ္ကုိ အားစမ္းႏုိင္ေသာ စစ္အစုိးရအလုိက် လက္နက္ကုိင္အုပ္စုတစ္စု ေပၚေပါက္လာရန္ နအဖတုိ႔အျပင္းအထန္ လႈပ္႐ွားေနဆဲ။ ၃၀ ခန္႔အင္အားစုႏုိင္လၽွင္ လက္နက္တပ္ေပးၿပီး ေဒသကာကြယ္ေရးျပည္သူ႔စစ္ ကဲ႔သုိ႔၄င္း၊ အကယ္၍ အင္အားရာဂဏန္ခန္႔စုႏုိင္လၽွင္ နယ္ျခားေစာင့္လုိတပ္ဖြဲ႔မ်ဳိး နအဖတုိ႔ ဖန္တီးခ်င္သည္။ေနာက္ဆုံး ေသာရည္႐ြယ္ခ်က္ကား စစ္အစုိးရစီမံမႈအတုိင္း မြန္ျပည္သစ္ပါတီကုိ အံတုႏုိင္မည့္ မြန္အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ႐ုပ္ျပထားႏုိင္ရန္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤသည္ကားစစ္အစုိးရ၏ အလုိဆႏၵအတုိင္း လက္ေတြ႔၌ ျဖစ္မလာေသးေပ။။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲသည့္ကာလ၌ မြန္လူထုအမ်ားစုသည္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရးအတြက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္သာ အခ်ိန္ေပးေနၾကေတာ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မြန္႐ြာမ်ားတြင္ျပည္သူ႔စစ္လုပ္မည့္သူ မ႐ွိသေလာက္ျဖစ္ေနသည္။ ရပ္ေဝးမွ မြန္မဟုတ္သူမ်ားသာ ေက်း႐ြာမ်ားတြင္ အလုပ္အကုိင္႐ွာေဖြရင္း အေနအစားလည္းသက္သာ၊ ေသနတ္တကားကားႏွင့္ တခါတေလဘုမသိ၊ ဘမသိမ်ားကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္သည့္ ျပည္သူ႔စစ္အလုပ္ကုိ ဝင္လုပ္ၾက၏။

လူငယ္မ်ားသည္လည္း ပညာသင္ၾကားေရး၊ ျပည္ပတြင္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ႏုိင္ေရးတုိ႔၌ အထူးအာ႐ုံျပဳလာၾကသည္။ ျပည္ သူ႔စစ္လုပ္သူမ်ားကုိလည္း လူရာသြင္းၾကသည္မဟုတ္။ အေျခမဲ့၊ အေနမဲ့မ်ားလုပ္ေသာအလုပ္ဟု မွတ္ယူထားၾကသည္။ ထုိေၾကာင့္ မြန္ျပည္သူ႔စစ္စီမံကိန္းသည္ လက္ေတြ႔တြင္ မလြယ္ကူေပ။ ဒီေကဘီေအကဲ့သုိ႔ လူငယ္မ်ားစစ္တပ္ထဲအတင္း ဆြဲသြင္းဝန္႔မည့္ မြန္လူစြမ္းေကာင္းမ်ားလည္း ေပၚႏုိင္မည္မဟုတ္ပါ။

စစ္မတုိက္ၾကေသာ ၾကားကာလတစ္ခု၌ စစ္သားမ်ားစြာတုိ႔ စစ္ပမ္းခဲ့သည္ကုိ အနားယူၾကသည္။ ပစ္ခြင့္မ႐ွိေသာေသ နတ္တုိ႔သည္ သံတုံးကုိထမ္းထားသကဲ့သုိ႔ ေလးလံလာသည္။ စစ္ပြဲကာလမဟုတ္သျဖင့္ စစ္သားအလုပ္ကုိ လူေတြအ ထင္အျမင္ေသးလာသေယာင္ စိတ္ထဲမလုံ ျဖစ္လာသည္။ ရန္သူႏွင့္မိတ္ေဆြျဖစ္သြားၿပီး မိတ္ေဆြအခ်ဳိ႕ကုိ ရန္သူလုိ သတ္မွတ္လာခ်င္သည္။ လက္နက္ကုိင္အလုပ္သည္ စီးပြားေရးေစ်းကြက္တစ္ခုလုိ ထင္မွတ္ေနသူမ်ားလည္း ႐ွိသည္။ လက္နက္ကုိင္ခြင့္အနည္းငယ္႐ွိေနသည္ကုိ ထာဝရအာဏာ႐ွိေနသေယာင္ မာန္တက္မာန္ႂကြေနသူမ်ားႏွင့္လည္း ႀကဳံဆုံခဲ့ရသည္။ အာဏာ႐ွိလ်ွင္ ေငြ႐ွာရလြယ္လာသည္။ လူငယ္ဘဝက ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓါတ္ ဘယ္ေခ်ာင္ထဲ ဝင္သြားသလဲမသိ။ ေတာ္လွန္ေရးကဗ်ာေတြလည္း ႐ြတ္ဆုိဖုိ႔ ဆႏၵမ႐ွိေတာ့ပါ။

မိမိအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးခရီးကား မၿပီးဆုံးေသးသည္ကုိ သိထားၾကသည္။ ညီေနာင္တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ဘဝတူ ေတြပါ။ အခ်ိန္ကာလတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိခ်က္အရ တိတ္ဆိတ္ေနေသာ ေသနတ္သံမ်ားကုိလည္း ျပန္လည္ၾကားႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ားလည္း ႐ွိေန၏။ ထုိသုိ႔ဆုိပါလၽွင္ ယခင္ကာလက အနိဌာ႐ုံဆုိးမ်ားထက္ ပုိဆုိးသြားႏုိင္သည္။ အသင္ေျပ ပုန္းဖုိ႔ေနရာလြတ္ ႐ွိရဲ႕လား၊ သင့္ကုိသူတုိ႔တေတြ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ပါ့မလား၊ အသက္ႀကီးမွ ေထာင္နန္းစံရသည္က မလြယ္လွေပတကား။ မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ စစ္ခရာမည္ေသာ တစ္ေန႔၌ မ်ဳိးခ်စ္သူမ်ားတစ္ဦးတစ္ေယာက္မ်ွ မိမိ ေနအိမ္တြင္ အိပ္စက္အပမ္းေျဖ၍ မရႏုိင္သည္ကုိ နားလည္သိ႐ွိထားဖုိ႔ လုိအပ္ပါေၾကာင္း။