-၂၀၀၈ ခုႏွစ္ေမလမွာ ဧရာဝတီတုိင္း၊ ရန္ကုန္တုိင္း၊ ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္က ေနရာတခ်ဳိ႕တြင္ နာဂစ္ေလမုန္တုိင္း အတိုက္ ခံခဲ့ရပါသည္။ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားထဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ထုတ္လုပ္မႈအမ်ား ဆုံးျဖစ္ သည့္ ဧရာဝတီတုိင္းက ဆားလုပ္ငန္း လည္း တခုအပါဝင္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ စစ္အုပ္စုသည္၊ ဧရာဝတီတုိင္း၏ ဆားဆုံးရႈံး မႈကုိ မေဖာ္ျပေသာ္လည္း ဒီႏွစ္ဆား ရာသီအတြက္ တန္ခ်ိန္ သုံးသိန္းထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ခဲ့ပါ သည္။ ဆားရာသီသည္လည္း ႏွစ္စဥ္ေမလတြင္ ကုန္ဆုံး သျဖင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း ဧရာဝတီတုိင္း လပြတၲာ ၿမဳိ႕နယ္၏ ဆားထြက္ရွိမႈသည္ ႏွစ္စဥ္ဆားအထြက္၏ (၂၅) ရာႏႈန္းသာ ထြက္ရွိခဲ့သည္ဟု လပြတၲာၿမဳိ႕နယ္ ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာပါသည္။ ဘာေၾကာင့္ ကြာဟမႈ ျဖစ္ခဲ့ရပါသလဲ-

-ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ နာဂစ္မုန္တုိင္းေၾကာင့္ ဆားကြင္းမ်ား ပ်က္စီးျခင္း၊ ကၽြမ္းက်င္လုပ္သားမ်ား ေသဆုံးျခင္း၊ ဆားဂုိေဒါင္အပါဝင္ အေဆာက္အဦးမ်ား ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ ဆားလုပ္ငန္းတြင္ အဓိကက်သည့္ အစိတ္ပုိင္းမ်ား ဆုံးရႈံး ပ်က္စီးခဲ့ရပါသည္။ တန္ဘုိးအားျဖင့္ တြက္ခ်က္မည္ဆုိပါက လည္း ပ်ွမ္းမ်ွဧကတရာလုပ္ကုိင္သည့္ ဆားလုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးသည္၊ အနည္းဆုံးက်ပ္သိန္း (၃) ရာ အထက္မွာ ရင္းႏွီးထားခဲ့ပါသည္။

-နာဂစ္မုန္တုိင္း တိုက္ၿပီးေနာက္ပုိင္းတြင္၊ ဆားလုပ္ငန္းျပန္လည္ထူေထာင္းေရးအတြက္ စစ္အစုိးရသည္တဧကကုိ က်ပ္တသိန္း ေထာက္ပံ့ခဲ့ေသာ္လည္း ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အျပည့္အဝ မရခဲ့ေပ။ ဤေငြမ်ားကုိ အရစ္က်ထုတ္ေပးခဲ့ သည့္အတြက္လည္း လမ္းစရိတ္မ်ား၊ ဝန္ထမ္းမ်ား၏စာရြက္စာ တမ္းေၾကးမ်ား၊ ဝန္ထမ္းစာရြက္စာတမ္းေၾကးဆုိလ်ွင္ ဆားလုပ္ငန္းရွင္တဦးမွာ ေငြတႀကိမ္ထုတ္ လ်ွင္ က်ပ္သုံးေသာင္းထက္မနဲကုန္က်ခဲ့ပါသည္။ အရစ္က်ထုတ္ေပးေနသည့္ အတြက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ကုန္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေထာက္ပံ့ေၾကးမ်ားသည္၊ မေလာက္ငွသည့္ၾကားမွ ထပ္မံအထစ္ ခံခဲ့ရ ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

-၎အျပင္စစ္အစုိးရက ေထာက္ပံ့ေပးမည္ဟု ဂတိျပဳထားသည့္၊ သစ္မ်ားႏွင့္ စက္ယႏၲရားမ်ားလည္း ဂတိျပဳထားသ ေလာက္ မေပးဘဲ အနည္းငယ္သာရရွိခဲ့ပါသည္။ သစ္ဆုိလ်ွင္ ဆားရာသီကုန္သြားသည္အထိ လူအေတာ္မ်ားမ်ား မရ ရွိခဲ့ပါ။ အျပင္တြင္ ဝယ္ယူျပန္ေသာ္လည္း သက္ဆုိင္ရာ၏ ကန္႔သတ္မႈက ပုိမိုတင္းၾကပ္သည့္အတြက္ မဝယ္ႏုိင္ခဲ့ေပ။ စက္ယႏၲရားလည္း ဤအတုိင္းျဖစ္ ခဲ့ပါသည္။ အစုိးရမွ ထုတ္ေပးလိုက္သည့္စက္မ်ားလည္း အဆင္သင့္အသုံးျပဳ၍မရ
တဲ့ စက္ေဟာင္းက အမ်ားစု ျဖစ္ေနသလုိ ဆားလုပ္ငန္းရွင္တုိင္းကိုလည္း ထုတ္မေပးႏုိင္ခဲ့ပါ။

-ဤသုိ႔ျဖင့္ ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္၊ မကၽြမ္းက်င္ေသးသည့္ လုပ္သားမ်ားႏွင့္ ဆားကြင္းအသစ္ ျပဳျပင္ရျခင္း၊ စက္ ယႏၲရားအားနည္းမႈေၾကာင့္ စက္အားထက္ လူအားကုိသာ အားကုိးခဲ့ရသည့္အတြက္ အထြက္ႏႈန္းက်ဆင္းခဲ့ရသည္ဟု ဆားလုပ္ငန္းရွင္ေတြကဆုိၾကပါသည္။ အဆုိးဆုံးမွာ ဒီႏွစ္တြင္ မုိးကာလေစာစြာက်သျဖင့္ ဆားမ်ားကုိ သုိေလွာင္ရန္ ဂုိေဒါင္မရွိသူမ်ားအတြက္ ထပ္မံဆုံးရႈံးခဲ့ရသလုိ တခ်ဳိ႕တြင္ ေစ်းႏႈန္းခ်ဳိသာစြာျဖင့္ပင္ ေရာင္းခ်ခဲ့ရပါသည္။

-ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ ဤအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ဆားအထြက္ (၂၅) ရာႏႈန္းသာ ရရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤသုိ႔ေၾကာင့္ ဆားအထြက္နည္းလာသည္ႏွင့္အမ်ွ ဆားေစ်းသည္လည္း ပုိၿပီးေစ်းတက္လာေနပါသည္။ လပြတၲတာၿမဳိ႕တြင္ ဆားထြက္စက ဆားတပိသာကုိ အမ်ားဆုံး က်ပ္ (၉၀) သာရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုေတာ့ က်ပ္ (၂၅၀) ေစ်းအထိ တက္လာခဲ့ပါသည္။ ဆားေစ်းသည္၊ နာဂစ္ မုန္တုိင္း ျဖစ္စတြင္လည္း တပိသာကုိ က်ပ္ႏွစ္ေထာင္အထိ တက္လာခဲ့ဘူးပါသည္။ ဤသုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဆားအမ်ားဆုံးထြက္သည့္ ဧရာဝတီတုိင္းတြင္ ယခုလုိမ်ဳိး ဆား အထြက္က်လာသည့္အတြက္ ယခုအခ်ိန္မွာပင္ ထုိင္းႏုိင္ငံကေန တင္သြင္းေနရၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လာမည့္ မုိးရာသီတြင္ ဆားအခက္အခဲျဖစ္ လာႏုိင္သလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေဝးလန္ေခါင္တီသည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ပုိဆုိးလာႏုိင္ဖြယ္ ရွိေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။

ေလးငယ္