စစ္အာဏာ႐ွင္ (ယေန႕လက္႐ွိ) ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရး က်င့္သုံးလာခဲ့သည္။ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးသည္ စစ္ေရးႏွင့္ႏုိင္ငံေရး တုိက္ပြဲတေလွ်ာက္တြင္ အာဏာ႐ွင္တုိင္း အတြင္းက်က် အနက္ေက်ေက် ကုိင္ေဆာင္လာေသာ တုိက္ပြဲသ႑ာန္ျဖစ္သည္။ ကြၽႏု္ပ္တုိ႕ေခတ္ စစ္အာဏာ႐ွင္မ်ားသည္ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးကုိ နည္းေပါင္းမ်ားစြာ ပရိယာယ္ေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ ျမန္မာျပည္ႏုိင္ငံေရးသမုိင္း တေလွ်ာက္တြင္ က်င့္သုံးလာခဲ့သည္။ ယေန႕လက္႐ွိ တပ္မေတာ္စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေ႐ႊသည္ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးကုိ ကြၽမ္းက်င္သူျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႕တြင္လည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္လွ်က္႐ွိသည္ဟု ျပည္ပသတင္းစာဆရာႀကီးတုိ႕က ႏုိင္ငံတကာ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေရးသားခဲ့ၾကသည္။ ထုိေၾကာင့္ နအဖ၏ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးကုိ ျပန္လည္ေကာက္ခ်က္ခ်ေလ့လာရန္ ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ေထာက္ျပပါ မည္။

၁။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ဖမ္းဆီးထားျခင္း၊ ဒလၿမဳိ႕နယ္ႏွင့္ဧရာဝတီတုိင္း ခရီးထြက္စဥ္ လယ္ေျမ ေတာတြင္ ပိတ္ပင္တားျမစ္ပိတ္ဆုိ႕ထားခဲ့ျခင္း၊ ဒီပဲယင္းခရီးစဥ္ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ျခင္း၊ ေဒၚစု၏ပါတီထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ျခင္း၊ NLD ပါတီဝင္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားကုိ ၿခိမ္းေျခာက္႐ုိက္ႏွက္ျခင္း၊ ပါတီဝင္တုိ႕၏မိသားစု အတြင္းေရႏွင့္ ဖူလုံေရးကုိ အခက္အခဲျပဳခဲ့ျခင္း၊ ပါတီ့အတြင္းေရး ကြဲျပားရန္ တုိက္ေပးျခင္း စေသာ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးကုိ အေျခခံၿပီး နအဖ က လက္ေတြ႕က်က် လုပ္ေဆာင္လာခဲ့သည္။

၂။ ျပည္ပေရာက္ ႐ွမ္းအမ်ဳိးသားမ်ားက အေဝးေရာက္ ႐ွမ္းျပည္အစုိးရ ဖြဲ႕စည္းလုိက္ေၾကာင္း ေၾကညာၿပီး ေနာက္ ျပည္တြင္း႐ွိ ႐ွမ္းတုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ အကြက္ဆင္ၿပီး ခြန္ထြန္းဦး ဦးေဆာင္ေသာ ႐ွမ္းအမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကုိ “ႏုိင္ငံေတာ္ၿဖဳိကြဲမႈ” စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ ေသဒဏ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ တသက္တကြၽန္း ခ်မွတ္ရန္ နအဖ ႀကဳိးစားအကြက္ခ်လာခဲ့သည္။

၃။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရယူၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္း႐ွိ မြန္အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ မြန္ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားကုိ စုစည္းႏုိင္ေရးအတြက္ ျပည္တြင္းစည္း႐ုံးေရးမွဴး တာဝန္ခံ ႏုိင္ယကၡ (ခ) မင္းေနဝင္း ကုိ တာဝန္ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ မြန္ျပည္နယ္တေလွ်ာက္တြင္ မြန္အမ်ဳိးသားလႈပ္႐ွားမႈ အားသြင္ခြန္စုိက္လာခဲ့ၾကသည္။ ေႏြစာေပ သင္တန္းေက်ာင္း တုိးတက္လာျခင္း၊ လူငယ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား တုိးတက္လာၿပီး အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရး တည္ေဆာက္လာခဲ့ျခင္း၊ မြန္စီးပြားေရး ႏွင့္အသိပညာ႐ွင္မ်ား ပံ့ပုိးမႈေၾကာင့္ ေမာ္လၿမဳိင္၊ ပဲခူးၿမဳိ႕ႀကီးေပၚတြင္ မြန္အမ်ဳိးသားေန႕ကုိ ႐ြာအသီးသီးတြင္ က်င္းပလာႏုိင္ခဲ့ျခင္း စေသာတုိးတက္မႈကုိ ေထာက္႐ႈၿပီး နအဖက ျပည္တြင္း႐ွိ မြန္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ တုိးတက္လာေသာ မြန္အမ်ဳိးသားထုကုိ ၿဖဳိခ်ရန္ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ ႏုိင္ယကၡကုိ “ႏုိင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈ” ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ဤအကြက္ဆင္မႈေၾကာင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီအဖြဲ႕ဝင္မ်ားႏွင့္ မြန္အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ဝင္မ်ား ၿခိမ္းေျခာက္ခံရၿပီး အေၾကာက္စိတ္ ႐ုိက္သြင္းလာခဲ့သည္။

၄။ ယခု ေလာေလာလတ္လတ္တြင္ စစ္တပ္အင္အား ေကာင္းမြန္ၿပီး ျပည္ပေရးရာတြင္လည္း ၾသဇာ႐ွိေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး (KNU) ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ၿဖဳိခဲြရန္ အစီအစဥ္ ႐ွိသည္အားေလ်ာ္စြာ ကရင္အမ်ဳိးသားေသြးကြဲေရးႏွင့္ တပ္ၿဖဳိခြဲေရး အကြက္ဆင္ရာတြင္ ဒီေကဘီေအအဖြဲ႕မ်ားကုိ အာဏာ တပ္ဆင္၊ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးခဲ့ျခင္း၊ နယ္စပ္ ကရင္ေက်း႐ြာမ်ားကုိ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္းႏွင့္ ကရင္လူမ်ဳိးစုအခ်င္းခ်င္း အဆုံးသတ္ၿပီး ၿပဳိကြဲရန္ ရန္ေထာင္လာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံးပြဲ KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဗဒုိမန္း႐ွာ လာဖန္းကုိ မသမာသူက လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ဤလုပ္ႀကံမႈ သည္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံးက နအဖသည္ တာဝန္မကင္းေၾကာင္း ယုံၾကည္ယူဆခဲ့သည္။

အထက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ေထာက္ျပၿပီး နအဖက တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚႏွင့္ ျပည္တြင္း႐ွိ NLD ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ အကြက္ဆင္ခ်ၿပီး စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရး က်င့္သုံးလာခဲ့သည္။

ထုိ႕ေၾကာင့္ NLD ႏွင့္ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက နအဖႏွင့္ ၎၏အေပါင္းအပါမ်ားအေပၚ လုိအပ္ေသာ စိတ္ဓါတ္ စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ ထိေရာက္ေသာ အတြင္းေၾက တပ္မေတာ္၏ အားနည္းခ်က္အေပၚ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ၎တုိ႕အေပၚ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရး လမ္းစဥ္က်င့္သုံးရန္ အထူးပင္ လုိအပ္ေပသည္။